Tôi chỉ nặng 45kg nhưng gần đây đi khám sức khỏe bác sĩ cho biết tôi bị gan nhiễm mỡ độ 2, mỡ máu Triglyceride cao 3,3 mmol/l. Vì gầy nên tôi ăn thoải mái không lo béo, có phải nguyên nhân do tôi thường xuyên uống trà sữa không? Xin bác sĩ tư vấn! (Nhật Hằng - TPHCM).
BSCKII Lâm Nguyễn Thùy An, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tư vấn:
Gan nhiễm mỡ không chỉ gặp ở người thừa cân, béo phì. Khoảng 10-20% người mắc bệnh có thân hình gầy, chỉ số BMI trong giới hạn bình thường.
Trong quá trình thăm khám, chúng tôi ghi nhận nhiều trường hợp có BMI chỉ khoảng 18-19 nhưng vẫn bị tăng men gan hoặc phát hiện gan nhiễm mỡ qua siêu âm. Điểm chung của nhóm này thường là ít vận động, chế độ ăn uống mất cân đối.
Một số người gầy tiêu thụ thường xuyên đồ uống nhiều đường, trà sữa, bánh kẹo và tinh bột tinh chế nhưng lại thiếu protein, chất xơ. Một số người còn có rối loạn mỡ máu, đề kháng insulin hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh gan, đái tháo đường nhưng chưa được phát hiện.
Một trong những nguyên nhân khiến người gầy vẫn mắc gan nhiễm mỡ là tình trạng tích tụ mỡ nội tạng. Đây là lượng mỡ bao quanh các cơ quan như gan, ruột và mạch máu. Loại mỡ này có thể tích tụ ngay cả ở người có vóc dáng mảnh mai, gây rối loạn chuyển hóa nhưng không thể hiện rõ qua cân nặng hay chỉ số BMI.
Khi cơ thể gặp tình trạng rối loạn chuyển hóa, lượng axit béo tự do đưa về gan tăng lên, trong khi khả năng xử lý và chuyển hóa chất béo bị ảnh hưởng. Mỡ tích tụ kéo dài có thể gây tổn thương tế bào gan, dẫn đến viêm gan nhiễm mỡ và xơ hóa gan.
Ngoài lối sống, yếu tố di truyền và các bệnh lý nền cũng có thể làm tăng nguy cơ. Người mắc đái tháo đường, đề kháng insulin, suy giáp hoặc rối loạn lipid máu vẫn có thể bị gan nhiễm mỡ dù cân nặng bình thường.
Ở người châu Á, tình trạng này càng cần được lưu ý bởi một số người có thể tích tụ mỡ nội tạng dù BMI không cao. Vì vậy, chỉ dựa vào cân nặng hoặc vóc dáng để đánh giá nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ là chưa đủ.
Người gầy vẫn cần kiểm tra bệnh gan
Gan nhiễm mỡ ở người thừa cân thường đi kèm béo bụng, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và rối loạn lipid máu. Trong khi đó, ở người gầy, bệnh có thể liên quan đến tình trạng rối loạn chuyển hóa, yếu tố di truyền hoặc một số nguyên nhân bệnh lý khác.
Đáng lo ngại, người gầy thường ít nghĩ mình có nguy cơ mắc bệnh nên không chủ động kiểm tra sức khỏe. Gan nhiễm mỡ giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Người bệnh có thể chỉ tình cờ phát hiện khi xét nghiệm men gan hoặc siêu âm ổ bụng.
Nếu không được đánh giá và theo dõi, một số trường hợp có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ hóa gan, xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Nếu bạn có cân nặng bình thường nhưng ít vận động, ăn uống thiếu cân đối, tiền sử gia đình mắc bệnh chuyển hóa vẫn cần chú ý đến sức khỏe gan.
Duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế đồ uống có đường, tinh bột tinh chế, tăng cường vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm, kiểm soát các yếu tố nguy cơ và hạn chế tổn thương gan.