Ngày 17.9, Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM phối hợp cùng Tổ chức Planète Enfants & Développement (PE&D) tổ chức hội nghị tổng kết dự án "Hỗ trợ chăm sóc vì sự phát triển toàn diện cho trẻ em trong những năm đầu đời tại gia đình và cộng đồng trên địa bàn TP.HCM, giai đoạn 2023 – 2026".
Khi điện thoại, ti vi được dùng để trẻ ngồi yên
Tại hội nghị, các chuyên gia dành nhiều thời gian thảo luận về tác động lớn của thiết bị màn hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ dưới 6 tuổi trong gia đình và cộng đồng hiện nay. Theo đó, vấn đề tâm lý, sức khỏe tâm thần của trẻ và người chăm sóc cũng được quan tâm.
Các chuyên gia, đại biểu tham gia hội nghị cùng chung nỗi lo về tác động tiêu cực của ti vi, điện thoại đến sự phát triển của trẻ em, đặc biệt là những năm đầu đời
Ảnh: Phan Diệp
Đại đức Thích Quang Hải, Cơ sở từ thiện xã hội Phật giáo chùa Kỳ Quang II trăn trở khi đưa ra một ví dụ so sánh về 2 nhóm trẻ lớn lên ở chùa trong 2 giai đoạn khác nhau.
"Nhóm trẻ dưới 6 tuổi ở chùa trong giai đoạn dịch Covid - 19 hiện chậm phát triển về các kỹ năng, ngôn ngữ và mức độ tiếp thu kiến thức hơn nhóm trẻ được tham gia dự án. Nguyên nhân là bởi thời điểm dịch, các con ít được ra ngoài, hạn chế giao tiếp và thời gian xem ti vi nhiều".
Đồng quan điểm với đại đức Thích Quang Hải, bà Đoàn Thị Tư Hậu - Trung tâm Bảo trợ trẻ em Tam Bình cho biết: "Là người trực tiếp chăm sóc trẻ dưới 6 tuổi, chúng tôi thừa nhận rằng trong thời điểm giao ca, hoặc giờ tập trung cho các con ăn uống, các giáo viên vì bận rộn hơn nên đã cho trẻ em ti vi để dễ ổn định lớp. Tuy nhiên, sau khi tham gia dự án, chúng tôi nhận thấy rằng không nên quá lạm dụng thiết bị màn hình vì có nhiều ảnh hưởng không tốt đến quá trình phát triển của các con".
Đại đức Thích Quang Hải, Cơ sở từ thiện xã hội Phật giáo chùa Kỳ Quang II chia sẻ tại hội nghị
Ảnh: Phan Diệp
Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM cũng đồng tình với các chuyên gia, đại biểu... về tác hại của ti vi, điện thoại, truyền thông đa phương tiện đến sự phát triển của trẻ.
Ông Minh chia sẻ: "Việc xem tivi, điện thoại liên tục khiến thị lực trẻ suy giảm, giảm trí tuệ, thụ động... Thực tế hiện nay nhiều gia đình, người chăm sóc trẻ vẫn chưa thật sự chú ý đến vấn đề này. Muốn trẻ ngồi yên, thì chỉ cần đưa cho trẻ điện thoại, ti vi là xong. Ngành giáo dục đã có quy định hạn chế học sinh sử dụng thiết bị di động trong giờ học, khi đến trường. Do đó, các cơ sở bảo trợ trẻ em và gia đình cần có giải pháp tích cực hơn để hạn chế cho trẻ em xem tivi, điện thoại, nâng cao năng lực, kiến thức cho người chăm sóc và xây dựng giải pháp dự phòng".
Ông Nguyễn Tăng Minh, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM
Ảnh: Phan Diệp
Thương trẻ không có nghĩa là làm thay
Dự án được tài trợ bởi Cơ quan Phát triển Pháp (French Development Agency - AFD). Mục tiêu là hỗ trợ trẻ em dưới 6 tuổi có hoàn cảnh đặc biệt và nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt được tiếp cận bình đẳng với các dịch vụ hỗ trợ phù hợp.
Ông Phạm Đình Nghinh, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM cho biết: "Sau 3 năm triển khai, dự án ghi nhận nhiều kết quả tích cực tại cộng đồng". Cụ thể là:
- Nâng cao nhận thức, kỹ năng của cha mẹ và người chăm sóc trẻ: Tổ chức 23 lớp tập huấn cho 819 phụ huynh và 277 buổi sinh hoạt câu lạc bộ trẻ em cho 559 phụ huynh. Theo báo cáo đánh giá độc lập, 98% phụ huynh được khảo sát đã thay đổi hành vi và áp dụng các thực hành mới tại nhà với con.
- Nâng cao năng lực chuyên môn tại các cơ sở: Tập huấn nâng cao kỹ năng chăm sóc trẻ cho 176 giáo viên, người chăm sóc trẻ, cán bộ tại các trường tình thương, mầm non ngoài công lập và cơ sở bảo trợ xã hội.
- Xây dựng đội ngũ giảng viên nguồn: Đào tạo 25 giảng viên nguồn, trong đó có 22 giảng viên/báo cáo viên tiếp tục đồng hành cùng dự án.
- Kết nối mạng lưới dịch vụ: Thực hiện gần 200 lượt chuyển gửi trẻ em và gia đình tiếp cận các dịch vụ thiết yếu về y tế, dinh dưỡng và giáo dục.
Phạm Đình Nghinh, Phó chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP.HCM
Ảnh: Phan Diệp
Bà Trương Kim Tuyến, giáo viên ở Làng Thiếu niên Thủ Đức cho biết đã thay đổi hoàn toàn quan điểm về tình yêu thương và cách chăm sóc trẻ sau khi tham gia dự án.
Bà Tuyến nói: "Vì thương các con chịu nhiều thiệt thòi nên tôi thường làm thay trẻ những việc mà trẻ có thể tự làm như xúc ăn, thay quần áo, đọc sách... Khi tham gia vào dự án, tôi thay đổi hoàn toàn quan điểm về yêu thương và cách dạy trẻ. Tôi để trẻ tự lập, chủ động và nhận thấy các con có sự tò mò, kỹ năng về ngôn ngữ, giao tiếp tốt hơn trước đây".
Bà Trương Kim Tuyến, giáo viên ở Làng Thiếu niên Thủ Đức
Ảnh: Phan Diệp
Trẻ em tham gia dự án
Ảnh: Huỳnh Như
Ông Nguyễn Tăng Minh nhấn mạnh thêm vai trò của các trạm y tế cơ sở, đây là nơi tiếp cận trẻ và gia đình từ rất sớm. Không chỉ khám chữa bệnh khi trẻ ốm mà còn phát hiện sớm các nguy cơ về dinh dưỡng, chậm phát triển, sức khỏe tâm thần, bạo lực, xâm hại để kịp thời tư vấn, can thiệp và chuyển đến các đơn vị khác liên quan.
Do đó, ông Minh mong muốn việc chăm sóc trẻ phải được tăng cường liên kết dịch vụ liên ngành và đảm bảo tính bền vững.