Mỹ cáo buộc các công ty Trung Quốc sao chép công nghệ AI 'quy mô công nghiệp'

Chính phủ Mỹ cáo buộc một số công ty trí tuệ nhân tạo Trung Quốc sao chép trái phép công nghệ từ các doanh nghiệp Mỹ, trong động thái có thể làm quan hệ song phương thêm căng thẳng. Cáo buộc được đưa ra trước thềm cuộc gặp dự kiến trong tháng này giữa lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Theo Reuters, thông tin xuất hiện trong thông cáo của các quan chức thực thi pháp luật và tình báo Mỹ. Trọng tâm cáo buộc là kỹ thuật “chưng cất”, hay distillation, một quy trình thường dùng dữ liệu đầu ra từ mô hình lớn để huấn luyện những mô hình nhỏ hơn. Cách làm này giúp giảm đáng kể chi phí, thời gian nghiên cứu và nguồn lực cần thiết để phát triển một công cụ AI mới. Tuy nhiên, giới chức Mỹ cho rằng các công ty Trung Quốc đã sử dụng biến thể của kỹ thuật này theo cách nhằm khai thác trái phép công nghệ Mỹ. Thông cáo Mỹ cáo buộc sáu công ty Trung Quốc đã nhắm đến các mô hình AI do nhiều phòng thí nghiệm và doanh nghiệp Mỹ phát triển. Danh sách được nêu gồm DeepSeek, Moonshot AI và Alibaba, bên cạnh ba công ty Trung Quốc khác không được toàn văn thông tin công bố nêu tên. Phía Mỹ cho rằng những công ty này đã khai thác đầu ra từ các hệ thống của Anthropic, OpenAI, Google thuộc Alphabet và SpaceX. Các quan chức Mỹ mô tả hoạt động bị cáo buộc là có tính tấn công, ác ý, chủ đích và diễn ra ở quy mô công nghiệp. Theo lập luận của Washington, việc tiếp cận những mô hình đã được phát triển trước có thể giúp các công ty Trung Quốc rút ngắn đáng kể quá trình huấn luyện sản phẩm. Điều này đồng thời cho phép họ giảm chi phí nghiên cứu, phát triển và cạnh tranh nhanh hơn trên thị trường AI quốc tế. Thông cáo cũng mở rộng mức độ nghiêm trọng của cáo buộc khi liên hệ hoạt động chưng cất với năng lực quân sự và tấn công mạng của Trung Quốc. Các quan chức Mỹ cho rằng công nghệ bị khai thác không chỉ phục vụ mục tiêu thương mại, mà còn có thể tăng cường những năng lực được Washington xem là rủi ro an ninh. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa phản hồi ngay lập tức trước đề nghị bình luận về các cáo buộc mới nhất. Đây không phải lần đầu chính quyền Mỹ đưa ra nhận định tương tự đối với ngành AI Trung Quốc trong năm nay. Hồi tháng 4, ngay trước chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Donald Trump, phía Mỹ từng cáo buộc các công ty Trung Quốc sử dụng kỹ thuật chưng cất để tiếp cận công nghệ AI của Mỹ. Khi đó, căng thẳng công nghệ tiếp tục trở thành một điểm nhạy cảm trong quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn khi ấy bác bỏ mạnh mẽ cáo buộc, đồng thời gọi chúng là vô căn cứ và mang tính bôi nhọ thành tựu của ngành AI Trung Quốc. Theo Hoàn Cầu thời báo, ông Quách kêu gọi Mỹ tôn trọng thực tế, từ bỏ định kiến và chấm dứt các biện pháp kìm hãm công nghệ đối với Trung Quốc. Ông cũng đề nghị hai nước thúc đẩy nhiều hơn hoạt động giao lưu, hợp tác khoa học và công nghệ. Trong diễn biến liên quan, chính quyền Tổng thống Trump chỉ trích gay gắt quan hệ hợp tác kinh doanh giữa Ford Motor với một số doanh nghiệp Trung Quốc. Trong thư gửi CEO Jim Farley ngày 8.9, Bộ trưởng Giao thông vận tải Mỹ Sean Duffy cho rằng hợp tác của Ford với nhà sản xuất pin CATL cùng các hãng Geely và BYD đã tạo ra những lo ngại sâu sắc về an ninh quốc gia. Phía Trung Quốc chưa lập tức lên tiếng về cáo buộc này, trong khi tranh luận công nghệ và công nghiệp tiếp tục phủ bóng lên quan hệ Mỹ Trung.