' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Chân dung Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei xuất hiện trên đường phố Tehran (Ảnh: Reuters).
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 24/8 tuyên bố khởi động “Chiến dịch Kẻ bị cô lập về kinh tế” nhằm vào Iran. Ông mô tả đây là "cuộc tấn công kinh tế toàn diện nhắm vào các mối liên kết tài chính của Iran trên toàn cầu".
Ông Bessent giải thích rằng Mỹ sẽ trừng phạt bất kỳ quốc gia nào từ chối cắt đứt quan hệ kinh tế với Iran, đồng thời cảnh báo "đồng hồ đếm ngược đã bắt đầu chạy".
Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng cảnh báo về những hậu quả nghiêm trọng có thể xảy ra đối với các quốc gia có quan hệ kinh tế với Iran.
"Mỗi quốc gia đều có một thời hạn cụ thể để chấm dứt các hoạt động mà chúng tôi đã xác định (với Iran). Nếu họ không hành động, chúng tôi sẽ đơn phương thực hiện các biện pháp thông qua thẩm quyền của Bộ Tài chính Mỹ", ông Bessent phát biểu tại một cuộc họp báo.
Bộ trưởng Bessent cũng cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đang điện đàm với các nhà lãnh đạo thế giới, đề nghị họ cắt đứt mọi quan hệ với Iran. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố mở cuộc chiến kinh tế chưa từng có nhằm cô lập Iran.
Theo dữ liệu mới nhất của Ngân hàng Thế giới, Iran xuất khẩu hàng hóa tới 147 quốc gia và nhập khẩu từ 114 quốc gia.
Bộ trưởng Bessent từ chối nêu tên cụ thể các quốc gia bị đề nghị cắt quan hệ với Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) có thể là những nước có nguy cơ cao nhất phải đối mặt với hành động từ Mỹ.
“Nếu thực sự muốn tác động mạnh vào khả năng tiếp tục tài trợ cho các hoạt động của Iran, thì Trung Quốc là nước chịu tác động lớn nhất”, Daniel Tannebaum, chuyên gia tại Hội đồng Đại Tây Dương, cho biết.
Theo Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ - Trung, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất và là khách hàng mua dầu Iran lớn nhất của Iran.
Số liệu từ Ngân hàng Thế giới cho thấy, trong năm 2022, Iran xuất khẩu lượng hàng hóa trị giá 22,4 tỷ USD sang Trung Quốc và nhập khẩu 15,6 tỷ USD hàng hóa từ nước này.
Tuy nhiên, các chuyên gia hoài nghi về việc liệu chính quyền Mỹ có thực hiện các biện pháp trừng phạt cứng rắn đối với Trung Quốc hay không, đặc biệt là trước chuyến thăm dự kiến của Chủ tịch Tập Cận Bình tới Mỹ.
“Chính phủ Mỹ chưa bao giờ áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế mạnh tay đối với Trung Quốc”, chuyên gia Tannebaum cho biết thêm.
UAE từng là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Iran. Tuy nhiên, tuần trước, UAE thông báo đình chỉ mọi hoạt động thương mại và giao dịch tài chính với Iran “cho đến khi có thông báo mới”.
Các hoạt động kinh tế, đặc biệt là xuất khẩu dầu mỏ, của UAE và một số nước trong khu vực đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng do eo biển Hormuz bị đóng cửa trong thời gian chiến sự Iran bùng phát.
Thổ Nhĩ Kỳ là một đối tác thương mại quan trọng và chủ chốt của Iran. Theo Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ, kim ngạch thương mại song phương vượt 5 tỷ USD trong năm 2024. Năm ngoái, nước này nhập khẩu 13% lượng khí đốt tự nhiên từ Iran.
Iraq và Iran từ lâu đã duy trì quan hệ thương mại trị giá hàng tỷ USD, trong đó Iraq phụ thuộc vào nguồn điện và khí đốt từ Iran.
Theo Bộ Thương mại Ấn Độ, kim ngạch thương mại của Ấn Độ với Iran đã giảm trong những năm gần đây, ở mức khoảng 1,6 tỷ USD trong giai đoạn năm 2025-2026.