Mỹ ‘sẽ không còn tương lai’ nếu thua Trung Quốc trong cuộc đua AI

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cảnh báo nước Mỹ “sẽ không còn tương lai” nếu Trung Quốc giành chiến thắng trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo đang ngày càng quyết liệt. Phát biểu tại sự kiện do Breitbart News tổ chức ở Washington ngày 8/9, ông Bessent cho rằng năng lực AI sẽ quyết định sức mạnh quốc gia trên nhiều mặt trận quan trọng. Theo ông, ngay cả ngân sách quốc phòng khổng lồ của Mỹ cũng khó bảo vệ đất nước nếu Trung Quốc vượt xa Washington về công nghệ trí tuệ nhân tạo. Scott Bessent nhấn mạnh rằng khi đối thủ dẫn trước quá xa trong AI, những lợi thế khác của Mỹ, kể cả quân sự, có thể mất phần lớn ý nghĩa. Thông điệp cứng rắn này dường như nhằm vào những tiếng nói phản đối các trung tâm dữ liệu quy mô lớn đang được xây dựng tại nhiều địa phương nước Mỹ. Các dự án tiêu thụ lượng điện và nguồn lực đáng kể, khiến một bộ phận người dân lo ngại về tác động hạ tầng, môi trường cùng gánh nặng phát triển. Cuối tháng trước, Tổng thống Donald Trump cũng cảnh báo làn sóng phản đối trong nước có thể tạo ra mối đe dọa kinh tế và vô tình trao lợi thế AI cho Trung Quốc. Tại Trung Quốc, nhiều dự án trung tâm dữ liệu mới được triển khai ở các khu vực thưa dân thuộc miền Bắc và Tây Bắc, cách xa những thành phố lớn. Cách bố trí này cho phép Trung Quốc mở rộng hạ tầng tính toán tại những địa điểm ít chịu sức ép dân cư, trong bối cảnh nhu cầu phát triển AI tăng nhanh. Trong khi đó, tại Mỹ, tranh luận xoay quanh chi phí, điện năng và ảnh hưởng cộng đồng đang đặt ra câu hỏi về tốc độ mở rộng các cơ sở phục vụ AI. Phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ cũng phản ánh mối lo ngày càng lớn trước sức cạnh tranh của những mô hình AI mã nguồn mở do Trung Quốc phát triển. Những mô hình này được cho là đạt sức mạnh gần tương đương một số phiên bản Mỹ, nhưng có lợi thế đáng kể khi người dùng phải chi trả ít hơn. Tình thế đó vẫn xuất hiện dù Washington đã nỗ lực hạn chế Trung Quốc tiếp cận những công nghệ tiên tiến nhất, đặc biệt trong lĩnh vực chip và tính toán AI. Ngày 8/9, các cơ quan chính phủ Mỹ cáo buộc Alibaba, DeepSeek, Moonshot AI cùng nhiều công ty Trung Quốc thu thập hàng tỷ token từ hàng triệu lượt tương tác. Theo cáo buộc, hoạt động này liên quan đến các mô hình AI tiên tiến của Mỹ, gồm những biến thể Claude của Anthropic PBC, Gemini của Alphabet Inc. và Grok của SpaceXAI. Các cơ quan Mỹ cho biết việc thu thập dữ liệu như vậy diễn ra ít nhất từ cuối năm 2024, đồng thời khẳng định Trung Quốc biết về những hành động bị cáo buộc. Token là những đơn vị dữ liệu mà mô hình AI xử lý trong quá trình huấn luyện và suy luận, tạo nền tảng cho khả năng dự đoán, sáng tạo nội dung và lập luận. Cục Điều tra Liên bang, Cơ quan An ninh quốc gia và Cơ quan An ninh cơ sở hạ tầng và an ninh mạng cùng nêu cáo buộc liên quan hoạt động này. Ngày 9/9, Trung Quốc bác bỏ cáo buộc của Mỹ về việc “chưng cất” năng lực từ các mô hình AI tiên tiến, đồng thời phản đối cách Washington mô tả vấn đề. Đại diện Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ tránh đưa ra những cáo buộc vô căn cứ hoặc bôi nhọ, thay vì làm gia tăng căng thẳng công nghệ giữa hai nước. Người phát ngôn Mao Ninh khẳng định Trung Quốc và Mỹ đều là những cường quốc AI, đồng thời nên tăng cường hợp tác vì lợi ích chung. Bà cho biết sự phát triển AI của Trung Quốc đến từ năng lực tự chủ công nghệ ở trình độ cao, đồng thời ủng hộ một hướng phát triển cởi mở, bao trùm. Các mô hình Trung Quốc, trong đó có Kimi K3 của Moonshot, đang từng bước thâm nhập thị trường Mỹ và nhiều khu vực khác, thu hút sự chú ý của người dùng. Một bộ phận người dùng xem những sản phẩm này là lựa chọn thay thế hiệu quả, có chi phí hợp lý hơn so với các mô hình AI hàng đầu của Mỹ, theo Tiền Phong.