Thâm hụt ngân sách Mỹ trong năm tài khóa trọn vẹn đầu tiên thuộc nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump tăng lên gần 2.000 tỉ USD, mức cao nhất trong 5 năm qua - Ảnh: REUTERS
Báo cáo của Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 16-10 cho thấy mức thâm hụt ngân sách 1.992 tỉ USD của năm tài chính 2026 cao hơn khoảng 12% so với mức 1.775 tỉ USD của tài khóa trước đó.
Đây là mức thâm hụt ngân sách hằng năm cao thứ 3 trong lịch sử Mỹ, chỉ đứng sau các năm 2020 và 2021, thời điểm chính phủ liên bang chi hàng ngàn tỉ USD để kích thích tài chính giữa đại dịch COVID-19.
Theo một quan chức Bộ Tài chính, tài khóa 2026 ghi nhận các khoản thu và chi ngân sách đều đạt mức cao kỷ lục.
Với báo cáo được công bố ngày 16-10, Mỹ chính thức ghi nhận tài khóa thâm hụt ngân sách thứ 25 liên tiếp. Lần gần nhất Chính phủ Mỹ ghi nhận thặng dư ngân sách - tức doanh thu lớn hơn các khoản nợ phải trả - là vào năm 2001.
Báo cáo ngày 16-10 cung cấp thêm bằng chứng cho thấy khối nợ ngày càng tăng nhanh của Mỹ đang gây sức ép lên tình hình tài chính tổng thể của quốc gia.
Gánh nặng nợ ngày càng lớn đã góp phần làm gia tăng lo ngại trong giới giao dịch trái phiếu, những người đã đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm và 30 năm lên mức cao nhất trong 24 năm vào tuần trước.
Theo thống kê, an sinh xã hội là khoản chi lớn nhất của Chính phủ Mỹ, đạt gần 1.700 tỉ USD trong cả năm tài khóa, tăng nhẹ so với mức khoảng 1.600 tỉ USD được chi trong năm 2025.
Chương trình bảo hiểm y tế liên bang dành cho người cao tuổi Medicare đứng thứ hai về mức chi, tiêu tốn gần 1.100 tỉ USD trong năm tài khóa. Trong khi đó chương trình chăm sóc sức khỏe do chính phủ điều hành này cần chưa đến 1.000 tỉ USD trong tài khóa 2025.
Chi phí lãi ròng, được tính bằng cách lấy tổng tiền lãi mà Bộ Tài chính phải trả trừ đi khoản lãi mà cơ quan này nhận được, cũng vượt 1.000 tỉ USD trong năm tài khóa. Trong năm tài khóa 2025, chi phí lãi ròng đạt tổng cộng 970 tỉ USD.
Thuế thu nhập cá nhân giúp giảm mức thâm hụt ngân sách tổng thể khi mang lại nguồn thu hơn 2.800 tỉ USD, tăng khoảng 7% so với cùng kỳ năm trước.
Thuế thu nhập doanh nghiệp mang lại 381 tỉ USD trong năm tài khóa 2026. Con số này giảm khoảng 70 tỉ USD so với năm tài khóa 2025, do các đợt cắt giảm thuế được đưa vào Đạo luật "Lớn và Đẹp" (One Big Beautiful Bill) được Quốc hội thông qua năm ngoái.
Trong tài khóa 2026, Mỹ đã chi hơn 1.300 tỉ USD để trả lãi cho khoản nợ công quốc gia. Tổng nợ phải trả đã vượt 40.000 tỉ USD vào đầu năm nay và tăng hơn gấp đôi trong thập kỷ qua.
Theo một quan chức Bộ Tài chính Mỹ, nguồn thu từ thuế hải quan trong năm tài khóa 2026 đạt mức cao kỷ lục. Tuy nhiên sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ phần lớn các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt, chính phủ phải hoàn trả hàng tỉ USD tiền thuế đã thu, khiến nguồn thu thực tế từ thuế hải quan sụt giảm.
Bộ Tài chính cũng cho biết trong báo cáo công bố ngày 16-10 rằng mức thâm hụt ngân sách trong tháng 9 đạt 27 tỉ USD, đảo ngược tình hình so với cùng kỳ năm trước, khi cơ quan này ghi nhận thặng dư 198 tỉ USD trong tháng.
Mỹ tốn hơn 3 tỉ USD mỗi ngày để trả lãi nợ côngNợ công của Mỹ đang tiến sát 40.000 tỉ USD, kéo theo chi phí trả lãi ngày càng lớn. Trong 10 tháng đầu năm tài chính 2026, Washington đã phải chi 963 tỉ USD tiền lãi, tương đương hơn 3 tỉ USD mỗi ngày.