Khói lửa bốc cao ở thủ đô Ukraine sau đòn tập kích của Nga (Ảnh: Reuters).
Nga tập kích mục tiêu giá trị cao
Theo trang tin Breaking Defense của Mỹ, chuyên gia Kateryna Chernohorenko - cựu Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine phụ trách chuyển đổi số - đã tiết lộ một diễn biến đáng chú ý là kể từ đầu tháng 10, quân đội Nga lần đầu tiên tấn công các trung tâm dữ liệu của Ukraine.
Bà Chernohorenko cảnh báo Kiev cần hành động ngay lập tức để giảm thiểu tác động, đặc biệt là di dời các xưởng sản xuất máy bay không người lái (UAV) và kho vũ khí ra khỏi khu vực dân cư.
Ít nhất 5 trung tâm dữ liệu, chủ yếu ở thủ đô Kiev, đã bị tấn công. Do quy mô và độ phức tạp khổng lồ của các cơ sở này nên chúng được coi là mục tiêu có giá trị cực cao, đóng vai trò trung tâm trao đổi thông tin và nền tảng hệ thống chiến lược quốc gia.
Trước đây, quân đội Ukraine luôn ưu tiên bảo vệ các mục tiêu này bằng lưới lửa phòng không mạnh nhất, thậm chí chấp nhận hy sinh các mục tiêu khác. Tuy nhiên, tình hình hiện tại cho thấy khả năng phòng thủ tên lửa của Kiev có thể đã suy yếu đáng kể.
Tầm quan trọng của việc tấn công trung tâm dữ liệu là rất lớn. Trong xã hội hiện đại, Internet là xương sống của mọi hoạt động, từ kinh tế đến giao tiếp. Đối với Ukraine, việc đảm bảo an ninh dữ liệu và tích hợp thông tin trong thời chiến là cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng đến khả năng nắm bắt tình hình và sự ổn định của người dân.
Báo Guardian của Anh cũng cho biết, đợt tấn công này của Nga nhắm vào các mạng lưới nền tảng kỹ thuật số, vốn là nơi các ngân hàng, hệ thống thanh toán và dịch vụ công cộng của Ukraine ngày càng phụ thuộc.
"Bộ não" bị đe dọa, Ukraine cần hành động gấp
Trong những tháng gần đây, Nga đã thay đổi chiến thuật, áp dụng cách tiếp cận chậm rãi nhưng dần đẩy xã hội Ukraine vào tình thế khó khăn.
Trước đây, Nga thường tập trung tấn công các cơ sở năng lượng nằm sâu trong nội địa và cảng Odessa, gây ra khủng hoảng năng lượng và cản trở xuất nhập khẩu. Ukraine sử dụng UAV cảm tử tầm xa tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga để đáp trả, nhưng vị thế của Moscow là một nhà sản xuất dầu mỏ lớn khiến Kiev khó có thể so sánh về sức mạnh năng lượng.
Ngoài ra, lực lượng Moscow cũng đánh phá các trạm biến áp của Ukraine, dẫn đến tình trạng mất điện diện rộng thường xuyên ở Kiev và Odessa, làm tê liệt các máy bơm nước. Nhiều cư dân sống trong những tòa nhà cao tầng phải leo cầu thang hàng ngày để lấy nước từ khu vực công cộng, đôi khi phải đi bộ quãng đường khá xa. Khó khăn này đã khiến nhiều người rời khỏi thủ đô và chuyển đến miền Tây.
Khi mùa đông đang đến gần, tình trạng thiếu năng lượng, điện và nước sẽ đặt ra câu hỏi lớn về khả năng sinh tồn của người dân. Những vấn đề sinh kế này sẽ tạo áp lực lên chính phủ của Tổng thống Volodymyr Zelensky, có thể buộc Kiev phải xem xét lại lập trường về đàm phán hòa bình, bao gồm cả khả năng nhượng bộ với Moscow. Đây chính xác là mục tiêu chiến thuật của Nga.
Việc tấn công các kho chứa dầu và nhà máy điện ảnh hưởng đến nhu cầu thiết yếu hàng ngày, trong khi tấn công các trung tâm dữ liệu ảnh hưởng đến việc truyền tải thông tin của toàn xã hội.
Điều này tương đương với việc phá hủy "bộ não" của quá trình hiện đại hóa và sự kiểm soát hoàn toàn từ trên xuống dưới. Lượng lớn người dân sơ tán khỏi thủ đô báo hiệu khả năng điều hành đất nước của chính quyền Tổng thống Zelensky đang suy yếu dần dần, một tổn thất mà không một lượng UAV nào của quân đội Ukraine có thể bù đắp được.
Rõ ràng đây là một động thái có chủ đích. Ban đầu, cộng đồng quốc tế chưa hiểu hết "nước cờ" của Nga nhưng hiện tại những chiến lược này trở nên rõ ràng hơn. Điều đó cũng cho thấy cuộc khủng hoảng ở Ukraine đang ngày càng nghiêm trọng.
Chuyên gia Chernohorenko kêu gọi Ukraine nên giảm thiểu quy mô chiến tranh, không tấn công vào các mục tiêu dân sự của Nga để tránh Moscow có lý do leo thang, ảnh hưởng đến thường dân.