Nghiên cứu mới phát hiện mối liên hệ giữa thịt đỏ và nguy cơ tiểu đường

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Một nghiên cứu trên gần 90.000 người trưởng thành cho thấy, nhóm tiêu thụ nhiều một loại đường tự nhiên có trong thịt đỏ có nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cao hơn 63% so với nhóm tiêu thụ ít nhất.

Loại đường trong thịt đỏ có gì đặc biệt?

Nghiên cứu được trình bày tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Tiểu đường châu Âu (EASD) ở Milan, Ý. Các nhà khoa học tập trung tìm hiểu Neu5Gc (N-glycolylneuraminic axit), một loại đường tự nhiên có trong thịt đỏ, theo ScienceDaily.

Điểm đáng chú ý là do một biến đổi di truyền xảy ra từ xa xưa, cơ thể người không còn khả năng tự sản xuất Neu5Gc. Tuy nhiên, loại đường này vẫn có thể đi vào cơ thể qua thực phẩm, đặc biệt là thịt đỏ, rồi được tích hợp vào các mô. Hệ miễn dịch có thể nhận diện Neu5Gc là chất lạ và tạo ra kháng thể chống lại nó. Các nhà khoa học cho rằng phản ứng miễn dịch kéo dài này có thể thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2.

Để tìm hiểu mối liên hệ này, nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 89.953 người trưởng thành tham gia nghiên cứu. Những người tham gia có độ tuổi trung bình 42, trong đó 79% là phụ nữ. Tại thời điểm bắt đầu nghiên cứu, không ai mắc tiểu đường loại 2 hoặc ung thư.

Dựa trên nhật ký ăn uống và dữ liệu thành phần thực phẩm, các nhà khoa học ước tính lượng Neu5Gc mà mỗi người tiêu thụ. Trong thời gian theo dõi trung vị 7,2 năm, có 966 trường hợp mới mắc tiểu đường loại 2 được ghi nhận.

Nguy cơ cao hơn 63% ở nhóm tiêu thụ nhiều nhất

Kết quả cho thấy, những người tiêu thụ Neu5Gc từ thịt đỏ nhiều nhất có nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cao hơn 63% so với nhóm tiêu thụ ít nhất. Nhóm tiêu thụ nhiều thứ 2 có nguy cơ cao hơn 41%.

Mối liên hệ này vẫn có ý nghĩa thống kê sau khi các nhà khoa học xem xét những yếu tố như tuổi, giới tính, vận động thể chất, chất lượng chế độ ăn, hút thuốc và tình trạng sức khỏe.

Ở nhóm tiêu thụ Neu5Gc cao nhất, lượng thịt đỏ trung vị mỗi ngày là 97 g đối với nam và 73 g đối với nữ. Trong khi đó, nhóm thấp nhất lần lượt là 5 g và 0 g.

Tuy nhiên, khi tiếp tục điều chỉnh theo tổng lượng thịt đỏ tiêu thụ, mối liên hệ giữa Neu5Gc và nguy cơ tiểu đường không còn đạt ý nghĩa thống kê. Vì vậy, chưa thể xác định chính Neu5Gc hay những thành phần khác trong thịt đỏ góp phần tạo nên nguy cơ này.

Bệnh nhân ung thư nên tập gì sau khi điều trị để giảm nguy cơ tử vong?

Có nên thay thịt đỏ bằng nguồn protein khác?

Theo tiến sĩ Leopold Fezeu, tác giả chính của nghiên cứu tại Đại học Sorbonne Paris Nord (Pháp), những phát hiện trên củng cố giả thuyết viêm mạn tính có thể là một cơ chế liên kết việc tiêu thụ thịt đỏ với tiểu đường loại 2.

Dù vậy, nhóm tác giả nhấn mạnh đây mới là kết quả sơ bộ từ nghiên cứu quan sát, chưa chứng minh Neu5Gc trực tiếp gây tiểu đường. Lượng Neu5Gc được ước tính từ chế độ ăn thay vì đo trực tiếp; những thay đổi trong ăn uống suốt quá trình theo dõi cũng chưa được tính đến đầy đủ.

Do đó, phát hiện này mở ra hướng nghiên cứu mới về tác động của thịt đỏ đối với sức khỏe chuyển hóa, nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận một lượng Neu5Gc cụ thể sẽ gây bệnh hoặc việc thay đổi nguồn protein chắc chắn giúp phòng ngừa tiểu đường.

Một nghiên cứu quy mô lớn trên gần 90.000 người trưởng thành vừa được công bố tại Hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Tiểu đường châu Âu (EASD) ở Milan, Ý. Kết quả cho thấy nhóm tiêu thụ nhiều Neu5Gc, một loại axit sialic tự nhiên có trong thịt đỏ, đối mặt với nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cao hơn tới 63% so với nhóm tiêu thụ ít nhất. Các nhà khoa học lý giải rằng do biến đổi di truyền, cơ thể người không tự sản sinh loại đường này, khiến hệ miễn dịch nhận diện Neu5Gc như tác nhân lạ và gây ra phản ứng viêm mạn tính kéo dài. Nhóm tác giả tại Đại học Sorbonne Paris Nord đã theo dõi 89.953 tình nguyện viên có độ tuổi trung bình 42 trong thời gian trung vị 7,2 năm và ghi nhận 966 trường hợp mắc bệnh mới. Sự gia tăng rủi ro vẫn giữ nguyên ý nghĩa thống kê ngay cả khi đã hiệu chỉnh các biến số về tuổi tác, giới tính, lối sống vận động và tình trạng sức khỏe tổng thể. Ở nhóm tiêu thụ cao nhất, lượng thịt đỏ trung vị mỗi ngày đạt mức 97 g đối với nam giới và 73 g đối với nữ giới, trong khi con số này ở nhóm thấp nhất chỉ dao động từ 0 đến 5 g. Tuy nhiên, tiến sĩ Leopold Fezeu nhấn mạnh đây chỉ là quan sát dịch tễ học sơ bộ và chưa thể xác lập mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa Neu5Gc với bệnh lý tiểu đường. Khi nhóm phân tích tiếp tục điều chỉnh theo tổng lượng thịt đỏ nạp vào cơ thể, mối liên hệ trên không còn đạt ngưỡng ý nghĩa thống kê, cho thấy các thành phần dinh dưỡng khác trong thịt đỏ cũng có thể đóng vai trò tương đương. Giới khoa học khuyến cáo cần thêm các thử nghiệm lâm sàng chuyên sâu trước khi đưa ra chỉ dẫn cụ thể về việc điều chỉnh nguồn protein trong khẩu phần ăn hàng ngày.