Đừng bỏ qua dấu hiệu đường huyết xuống thấp
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ (ADA), hạ đường huyết được xác định khi đường huyết dưới 70 mg/dL (3,9 mmol/L). Tình trạng này thường gặp ở người mắc tiểu đường đang sử dụng insulin hoặc một số thuốc làm giảm đường huyết.
Ở người lớn tuổi, nguy cơ có thể tăng do ăn uống thất thường, bỏ bữa, suy giảm chức năng thận hoặc dùng thuốc không đúng liều. Đáng chú ý, một số người không còn cảm nhận rõ những dấu hiệu cảnh báo ban đầu.
Các biểu hiện thường gặp gồm run tay, đổ mồ hôi lạnh, tim đập nhanh, đói, mệt lả, chóng mặt. Khi đường huyết tiếp tục giảm, người bệnh có thể đau đầu, nói năng không rõ, lú lẫn, co giật hoặc mất ý thức.
Người lớn tuổi mắc tiểu đường có thể đột ngột vã mồ hôi, run tay, chóng mặt, lú lẫn hoặc ngất khi đường huyết hạ thấp
Ảnh: P.H tạo từ AI
Quy tắc 15 - 15: Cách xử trí khi người bệnh còn tỉnh
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, nếu người bệnh còn tỉnh táo và nuốt được an toàn, người nhà có thể áp dụng quy tắc 15 - 15:
Cho người bệnh dùng 15 g carbohydrate hấp thu nhanh, chẳng hạn nửa cốc nước trái cây (khoảng 120 ml), nửa cốc nước ngọt có đường hoặc một thìa canh đường hòa tan trong nước. Chờ 15 phút rồi đo lại đường huyết. Nếu đường huyết vẫn dưới 70 mg/dL, tiếp tục bổ sung 15 g carbohydrate hấp thu nhanh và kiểm tra lại sau 15 phút.
Khi đường huyết đã cải thiện, nếu chưa đến bữa ăn chính, người bệnh nên dùng thêm bữa phụ có carbohydrate và protein, chẳng hạn bánh mì với một ít phô mai, để hạn chế nguy cơ hạ đường huyết trở lại.
Lưu ý, không nên dùng chocolate hoặc thực phẩm nhiều chất béo để xử trí ban đầu vì đường hấp thu chậm hơn.
Tuyệt đối không ép ăn uống khi người bệnh lơ mơ
Nếu người lớn tuổi bất tỉnh, co giật, lú lẫn nghiêm trọng hoặc không thể nuốt an toàn, tuyệt đối không đổ nước đường, cho ăn bánh kẹo hay đưa bất cứ thứ gì vào miệng vì có thể gây sặc, tắc đường thở.
Người nhà cần gọi cấp cứu 115, đặt người bệnh nằm nghiêng an toàn nếu còn thở bình thường và theo dõi hô hấp. Nếu gia đình có sẵn thuốc glucagon được bác sĩ kê đơn, người đã được hướng dẫn có thể sử dụng theo chỉ dẫn của thuốc trong lúc chờ cấp cứu.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, glucagon là thuốc quan trọng để xử trí hạ đường huyết nặng ở người không thể tự ăn uống. Sau khi sử dụng, người bệnh vẫn cần được nhân viên y tế đánh giá, kể cả khi đã tỉnh lại.
Phòng ngừa những lần hạ đường huyết tiếp theo
Sau một đợt hạ đường huyết, người nhà nên ghi lại thời điểm xảy ra, chỉ số đường huyết, bữa ăn và các thuốc người bệnh đã sử dụng để cung cấp cho bác sĩ khi tái khám. Không tự ý thay đổi liều hoặc ngưng thuốc điều trị tiểu đường.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, người lớn tuổi cần được đánh giá nguy cơ hạ đường huyết trong các lần khám định kỳ. Nếu tình trạng này xảy ra nghiêm trọng hoặc tái diễn, bác sĩ cần xem xét lại phác đồ điều trị, cân nhắc điều chỉnh liều thuốc hoặc đơn giản hóa cách sử dụng insulin nhằm giảm nguy cơ tái phát.
Người bệnh cũng cần duy trì giờ ăn ổn định, tránh bỏ bữa, theo dõi đường huyết theo hướng dẫn và chuẩn bị sẵn viên glucose hoặc nguồn đường hấp thu nhanh để sử dụng khi cần.