Bỏ qua điều hướng

Người mua nhà chần chừ, doanh nghiệp bất động sản vẫn lãi đậm nhờ đâu?

Người mua nhà chần chừ, doanh nghiệp bất động sản vẫn lãi đậm nhờ đâu?
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Giao dịch, thanh khoản ảm đạm, nhóm doanh nghiệp bất động sản nhà ở vẫn ghi nhận 29.815 tỷ đồng lợi nhuận quý II, tăng 265% so với cùng kỳ nhờ bán buôn, chuyển nhượng dự án và thoái vốn.

Anh Chí Thanh, nhân viên văn phòng tại TPHCM, đã có hơn 1,5 tỷ đồng tích lũy và dự định vay thêm khoảng 2 tỷ đồng để mua căn hộ giá 3,5 tỷ đồng tại khu vực gần trung tâm. Tuy nhiên, sau nhiều ngày tính toán, vợ chồng anh quyết định tạm dừng kế hoạch vì áp lực trả nợ.

Nếu sau thời gian ưu đãi, khoản vay chuyển sang lãi suất thả nổi, anh ước tính mỗi tháng phải trả cả gốc và lãi hơn 30 triệu đồng. “Cân nhắc nhiều ngày và không thể gồng nổi với khoản chi phí hàng tháng nên vợ chồng quyết định không mua nữa”, anh Thanh nói.

Chị Quỳnh Trang, ngụ TPHCM, cũng đã tìm được một căn hộ ở khu vực vùng ven với mức giá “mềm” hơn so với khu vực gần trung tâm. Thế nhưng, khi tính toán tới lãi vay và số tiền phải trả hàng tháng, chị cũng quyết định gác lại kế hoạch mua nhà để tiếp tục tích lũy.

“Với lãi suất và số tiền vay phải trả hiện nay, tài chính của tôi không cho phép để sở hữu nhà, cho nên chỉ biết chờ đợi và ở thuê”, chị Trang chia sẻ.

Thanh khoản giảm, lợi nhuận vẫn tăng mạnh

Theo Báo cáo công bố thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản quý II của Bộ Xây dựng, cả nước ghi nhận hơn 100.000 giao dịch bất động sản thành công, chỉ bằng 71,5% quý I và 63,7% cùng kỳ năm 2025.

Riêng đất nền có 73.438 giao dịch, bằng 67,4% quý trước và 59,9% cùng kỳ. Giá giao dịch thứ cấp tại nhiều phân khúc cũng điều chỉnh trong bối cảnh thanh khoản suy giảm.

Người mua nhà chần chừ, doanh nghiệp bất động sản vẫn lãi đậm nhờ đâu? - 1

Một khu chung cư tại TPHCM (Ảnh: Lê Tỉnh).

Trái với diễn biến giao dịch và sự chần chừ của người mua nhà, kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tăng mạnh.

Theo báo cáo cập nhật về ngành bất động sản nhà ở, theo dõi 15 doanh nghiệp phát triển bất động sản nhà ở niêm yết, Công ty cổ phần chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) cho biết quý II là một quý rực rỡ nhất của ngành này, với doanh thu 69.832 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế cổ đông mẹ 29.815 tỷ đồng, tăng 265% so với cùng kỳ. Lợi nhuận 6 tháng tăng gấp 5,2 lần cùng kỳ. 

Đáng chú ý, phần lớn lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp đến từ một số tên tuổi lớn. Vinhomes chiếm 75,7% lợi nhuận toàn nhóm, trong khi Vinhomes và Sunshine Group chiếm tổng cộng 90,6%.

Riêng trong quý II, Vinhomes ghi nhận doanh thu 52.722 tỷ đồng, tăng hơn 177% so với cùng kỳ, với lợi nhuận cốt lõi 33.681 tỷ đồng. Kết quả này chủ yếu đến từ hoạt động bán buôn quy mô lớn tại Green Paradise và Ocean Park 2&3.

Trong khi đó, tại 13 doanh nghiệp còn lại như Khang Điền, Phát Đạt, An Gia, Novaland…, lợi nhuận phần lớn không đến từ hoạt động bàn giao nhà mà chủ yếu từ lãi thoái vốn công ty con, chuyển nhượng dự án và thu nhập tài chính.

Nhìn về thời gian tới, TCBS cho rằng triển vọng kinh doanh sẽ phụ thuộc nhiều vào lượng bất động sản doanh nghiệp bán được trong năm nay và năm sau. Những sản phẩm này sẽ được bàn giao và tạo doanh thu trong các năm tiếp theo, do đó lượng bán mới là cơ sở để nhìn vào triển vọng lợi nhuận giai đoạn 2027-2028.

Trên cơ sở đó, TCBS dự báo tổng doanh số của nhóm doanh nghiệp theo dõi đạt 305.618 tỷ đồng năm nay tăng 22,7% so với năm 2025, và 351.991 tỷ đồng năm 2027, tăng 41,4% so với năm 2025. Riêng Vinhomes được dự báo đóng góp 267.795 tỷ đồng, chiếm 87,6% tổng doanh số cả năm. 

Một chỉ báo khác là backlog (đơn hàng tồn đọng). Cuối quý I, backlog của Vinhomes đạt 201.600 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ, trong đó bán buôn chiếm khoảng 50%. Hoàng Huy và Taseco cũng đã nhận trước lần lượt 6.116 tỷ đồng và 4.573 tỷ đồng từ người mua, tạo nguồn thu cho các quý tới.

TCBS nhận định nửa đầu năm chứng kiến nhiều thay đổi chính sách đất đai kể từ Luật Đất đai 2024, tập trung vào tháo gỡ các dự án tồn đọng và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở.

“Với doanh nghiệp niêm yết, tác động chủ yếu trong trung hạn, giúp khơi thông pháp lý và mở rộng nguồn cung, nhưng chưa giải quyết điểm nghẽn ngắn hạn là chi phí vay của người mua nhà”, TCBS chia sẻ.

Chuyên gia tại Công ty cổ phần Chứng khoán Guotai Haitong đánh giá lãi suất và sự mất cân đối trong cơ cấu nguồn cung sẽ tiếp tục là những rào cản đối với thị trường trong nửa cuối năm.

Với doanh nghiệp niêm yết, nhóm Vingroup được dự báo tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng, trong khi các doanh nghiệp còn lại phụ thuộc nhiều vào tiến độ bàn giao và khả năng ghi nhận doanh thu từ các dự án đã triển khai.

Thời điểm cuối năm được kỳ vọng là cơ hội để những doanh nghiệp có dự án đủ điều kiện bàn giao cải thiện doanh thu từ hoạt động cốt lõi. Trong ngắn hạn, dòng tiền có thể tiếp tục tập trung vào các cổ phiếu đầu ngành.

Đối với thị trường nhà ở, nếu lãi suất đi ngang hoặc giảm nhẹ, tâm lý chần chừ của người có nhu cầu mua nhà để ở, cho thuê hoặc khai thác dòng tiền có thể được giải tỏa, qua đó hỗ trợ thanh khoản.

Trong khi đó, chi phí phát triển dự án vẫn ở mức cao khi giá vật liệu và nhân công tăng, đẩy giá thành đầu tư lên trong bối cảnh mặt bằng giá sơ cấp đã cao so với khả năng chi trả của nhiều người mua.

Anh Chí Thanh, nhân viên văn phòng tại TPHCM, có hơn 1,5 tỷ đồng tích lũy nhưng vẫn phải tạm dừng kế hoạch mua căn hộ giá 3,5 tỷ đồng gần trung tâm. Vợ chồng anh dự định vay thêm khoảng 2 tỷ đồng, rồi nhận ra khoản trả cả gốc lẫn lãi có thể vượt 30 triệu đồng mỗi tháng sau thời gian ưu đãi. Áp lực tài chính khiến gia đình anh chọn tiếp tục chờ đợi, dù nhu cầu an cư vẫn hiện hữu và căn hộ dự định mua đã được tìm hiểu nhiều ngày. Chị Quỳnh Trang cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự khi tìm được một căn hộ vùng ven có giá “mềm” hơn đáng kể so với khu vực gần trung tâm. Tuy nhiên, sau khi tính lãi vay cùng số tiền phải trả hàng tháng, chị nhận thấy thu nhập hiện tại chưa cho phép mình sở hữu nhà. Lựa chọn của chị là tiếp tục tích lũy, ở thuê và chờ thời điểm phù hợp hơn, trong bối cảnh chi phí vay vẫn tạo sức ép lớn. Sự thận trọng của người mua phần nào phản ánh qua số liệu quý II được Bộ Xây dựng công bố trong báo cáo về nhà ở và thị trường bất động sản. Cả nước ghi nhận hơn 100.000 giao dịch bất động sản thành công, chỉ bằng 71,5% quý I và 63,7% cùng kỳ năm 2025. Riêng phân khúc đất nền có 73.438 giao dịch, tương đương 67,4% quý trước và 59,9% cùng kỳ, cho thấy thanh khoản đang suy giảm rõ rệt. Giá giao dịch thứ cấp tại nhiều phân khúc cũng điều chỉnh, diễn biến trái chiều với kỳ vọng thường thấy về kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp bất động sản. Theo báo cáo cập nhật ngành bất động sản nhà ở của Công ty cổ phần chứng khoán Kỹ Thương, quý II lại là giai đoạn đặc biệt rực rỡ. Nhóm 15 doanh nghiệp phát triển bất động sản nhà ở niêm yết đạt doanh thu 69.832 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế cổ đông mẹ 29.815 tỷ đồng, tăng 265% cùng kỳ. Tính chung 6 tháng, lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp này tăng gấp 5,2 lần cùng kỳ, dù người mua cá nhân vẫn cân nhắc kỹ trước quyết định xuống tiền. Phần lớn thành quả tập trung ở vài tên tuổi lớn, khi Vinhomes chiếm 75,7% lợi nhuận toàn nhóm, còn Vinhomes cùng Sunshine Group chiếm 90,6%. Riêng quý II, Vinhomes đạt doanh thu 52.722 tỷ đồng, tăng hơn 177% cùng kỳ, với lợi nhuận cốt lõi 33.681 tỷ đồng. Kết quả nổi bật của Vinhomes chủ yếu đến từ các thương vụ bán buôn quy mô lớn tại Green Paradise và Ocean Park 2&3. Ngược lại, tại 13 doanh nghiệp còn lại như Khang Điền, Phát Đạt, An Gia và Novaland, lợi nhuận phần lớn không đến từ bàn giao nhà. Các nguồn đóng góp chính gồm lãi thoái vốn công ty con, chuyển nhượng dự án và thu nhập tài chính, thay vì doanh thu bán nhà thông thường. Theo TCBS, triển vọng kinh doanh thời gian tới phụ thuộc nhiều vào lượng bất động sản các doanh nghiệp bán được trong năm nay và năm sau. Những sản phẩm đã bán sẽ được bàn giao, ghi nhận doanh thu trong các năm tiếp theo, khiến lượng bán mới trở thành cơ sở đánh giá lợi nhuận giai đoạn 2027-2028. TCBS dự báo tổng doanh số nhóm doanh nghiệp theo dõi đạt 305.618 tỷ đồng năm nay, tăng 22,7% so với năm 2025, rồi đạt 351.991 tỷ đồng năm 2027. Vinhomes được dự báo đóng góp 267.795 tỷ đồng, tương đương 87,6% tổng doanh số của nhóm trong cả năm, tiếp tục giữ vai trò áp đảo. Một chỉ báo đáng chú ý khác là backlog, tức lượng đơn hàng tồn đọng, của Vinhomes cuối quý I đạt 201.600 tỷ đồng, tăng 68% cùng kỳ. Trong khoản này, bán buôn chiếm khoảng 50%, còn Hoàng Huy và Taseco lần lượt nhận trước 6.116 tỷ đồng và 4.573 tỷ đồng từ người mua. TCBS nhận định nửa đầu năm ghi nhận nhiều thay đổi chính sách đất đai kể từ Luật Đất đai 2024, tập trung tháo gỡ dự án tồn đọng. Các chính sách mới được kỳ vọng khơi thông pháp lý, mở rộng nguồn cung và cải thiện khả năng tiếp cận nhà ở, nhưng hiệu quả cần thêm thời gian thể hiện. Với doanh nghiệp niêm yết, tác động chủ yếu nằm ở trung hạn, trong khi điểm nghẽn ngắn hạn là chi phí vay của người mua vẫn chưa được giải quyết. Chuyên gia Công ty cổ phần Chứng khoán Guotai Haitong cho rằng lãi suất và sự mất cân đối trong cơ cấu nguồn cung sẽ tiếp tục cản trở thị trường nửa cuối năm. Điều này lý giải nghịch lý hiện nay: doanh nghiệp lớn có thể ghi nhận lợi nhuận cao nhờ bán buôn, chuyển nhượng và các khoản thu nhập khác, còn người mua lẻ vẫn đứng ngoài. Thị trường vì thế chưa thể đánh giá chỉ bằng lợi nhuận doanh nghiệp, mà cần nhìn đồng thời vào sức mua, khả năng vay và lượng giao dịch thực tế.