Nhà sát đường bị ô tô chắn lối, chủ nhà bất lực “van xin” nhường đường

"Đất nhà chị à mà chị cấm?"

16h30, đang ngồi cắm hoa trong cửa hàng để chuẩn bị giao cho khách, chị Minh Anh (chủ tiệm hoa, ở xã An Khánh, Hà Nội) bỗng thấy một chiếc ô tô đỗ trước cửa.

Người phụ nữ không khó nhận ra đây là chiếc xe nhiều lần đậu chắn lối cửa hàng nên ra nhắc chủ xe lựa chọn vị trí khác phù hợp hơn, nhường lối ra vào cho chị.

Song người đàn ông chừng mắt, đáp lại: “Đất nhà chị à mà chị cấm?”. Nữ chủ tiệm sững người trước thái độ của chủ xe.

Bức xúc vì cách ứng xử của tài xế, chị đăng câu chuyện lên nhóm dân cư. Chủ xe tiếp tục vào đôi co, bình luận tiêu cực. Sống cùng một khu vực, vẫn thường chạm mặt nhưng cả hai coi như không quen biết.  

Chị Minh Anh cho biết, của hàng của chị nằm trong một khu đô thị, trước mặt là tuyến đường nội khu, lượng ô tô qua lại và dừng đỗ khá đông. Do đặc thù khu vực, chị vẫn tạo điều kiện để mọi người đỗ xe tạm thời, nhất là vào buổi tối, khi quán đã đóng cửa.

Tuy nhiên, nhiều người dù biết cửa hàng chị đang mở đón khách vẫn đỗ xe chắn ngang cổng. Thậm chí khi chủ nhà đang đứng ngay trong sân, tài xế vẫn cho xe dừng đỗ, không có lời xin phép hay giải thích.

Theo nữ chủ quán, có hôm, dọc đường trước nhà đỗ kín xe. Trước cửa nhà hai chiếc xe đỗ sát nhau khiến chị không thể lấy xe máy ra ngoài để đưa con đi học.

Cũng có khi, chủ xe đỗ ô tô tại đây tới vài ngày, không để lại số điện thoại liên lạc khiến việc di chuyển ra vào cửa hàng vô cùng bất tiện.

Cửa hàng ở sát đường, nhiều lần bị chắn lối đi nhưng chị Minh Anh không biết nên làm thế nào. “Con đường trước mặt là đường nội khu, tôi từng phản ánh với ban quản lý khu đô thị nhưng chưa nhận được sự hỗ trợ triệt để”, người phụ nữ nói.

Theo ghi nhận của phóng viên, một số cửa hàng và khu vực trường mầm non gần cửa hàng của chị Minh Anh cũng gặp tình trạng tương tự. Phụ huynh đưa đón con phải dựng xe từ xa, đi bộ len qua những chiếc xe để vào trường.

Các hộ dân bị xe chắn lối, không thể đưa phương tiện của gia đình vào nhà. Nhiều người đã dán biển “không đỗ ô tô trước cửa” nhưng có cũng như không, cửa nhà vẫn bị phương tiện khác chắn lối.

Thuận tiện cho mình nhưng gây cản trở cho người khác

Sinh sống tại khu vực Hà Đông, anh Vũ Tuấn Hải chia sẻ, anh thấy, những hộ dân sống trong khu phố từng phải đặt các thùng sơn, trụ bê tông, gạch đá dưới đường để xe không đỗ trước cửa.

Theo anh Hải, đó có thể là cách làm bất đắc dĩ để họ giữ lối ra vào, nhưng vô tình khiến mặt đường bị thu hẹp, việc di chuyển, tránh xe của người tham gia giao thông khó khăn.

“Các hộ dân dựng biển, đặt vật cản trên đường là không đúng. Song các tài xế cũng cần có ý thức, “ăn trông nồi, ngồi trông hướng”, đậu xe một cách văn minh.

Nếu cứ đỗ xe chình ình trước cổng nhà người khác cả tiếng đồng hồ, khiến họ gặp bất tiện trong sinh hoạt, buôn bán… dễ dẫn đến sự căng thẳng, xung đột”, anh Hải nói.

Câu chuyện anh Hải chia sẻ có lẽ không mới bởi cách đây không lâu, tại Hà Nội từng xảy ra vụ chủ nhà cào xước, bẻ gương, đập kính lái khi thấy một chiếc ô tô đỗ ở vỉa hè trước nhà.

Chủ xe sau đó đã tới trình báo công an và cho biết phải sửa xe hết 120 triệu đồng. Người chủ nhà vì thế cũng gặp phải những rắc rối pháp lý vì hành động của mình.  

Theo ghi nhận của phóng viên, tại những khu đô thị còn xảy ra tình trạng chủ phương tiện chiếm dụng hành lang phòng cháy chữa cháy quanh các khu chung cư để đỗ xe.

Tại các khu vực đường sát với nhà liền kề, biệt thự, người dân cũng đau đầu về tình trạng lối ra vào bị cản trở. Tuy nhiên vị này thừa nhận, việc xử lý còn phụ thuộc vào phạm vi quản lý của từng đơn vị, ở từng khu vực đường.

Bảo vệ trong khu vực từng nhắc nhở, thậm chí dựng rào, giăng dây để giữ hành lang cho người dân. Tuy nhiên, chủ ô tô vẫn cố tình di chuyển các vật cản để đỗ xe tại vị trí thuận tiện cho mình, nhưng gây trở ngại cho người khác.

Chủ nhà không có quyền cấm người khác đỗ phương tiện trước cửa?

Liên quan đến nội dung này, luật sư Hoàng Văn Hướng, Trưởng Văn phòng Luật sư Hoàng Hưng cho hay, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ quy định, khi dừng, đỗ xe trên đường phố, người lái xe phải cho xe dừng, đỗ sát theo lề đường, hè phố phía bên phải theo chiều đi của mình.

Khi dừng đỗ phải có tín hiệu báo cho các phương tiện khác biết; không được gây cản trở, nguy hiểm cho người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông khác.

Bên cạnh nguyên tắc chung đó, luật cũng liệt kê khá cụ thể những vị trí không được dừng, đỗ xe.

Chẳng hạn: Bên trái đường một chiều; đoạn đường cong hoặc gần đỉnh dốc có tầm nhìn bị che khuất; trên cầu, gầm cầu vượt; nơi phần đường dành cho người đi bộ qua đường; nơi che khuất biển báo hiệu, đèn tín hiệu giao thông; và những nơi có biển báo cấm dừng, cấm đỗ do cơ quan có thẩm quyền lắp đặt...

Theo Trưởng Văn phòng Luật sư Hoàng Hưng, chủ nhà không có quyền cấm người khác đỗ phương tiện trước cửa nhà mình hay tự ý dựng biển cấm đỗ…

Lòng đường, hè phố - kể cả đoạn nằm ngay trước cửa nhà mặt phố - là kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, thuộc tài sản công do Nhà nước thống nhất quản lý, không thuộc quyền sở hữu hay quyền sử dụng riêng của hộ dân sống liền kề.

Chủ nhà chỉ có quyền sở hữu, sử dụng đối với phần diện tích đất, nhà ở của mình theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, không có quyền định đoạt đối với phần đường, vỉa hè công cộng trước nhà.

Về việc lắp đặt biển báo giao thông thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý đường bộ. Vì vậy, việc người dân tự ý mua, tự chế biển "cấm đỗ xe" rồi cắm, dán trước cửa nhà mình là hành vi không có giá trị pháp lý.

Biển đó không được coi là biển báo hiệu đường bộ chính thức nên người lái xe không có nghĩa vụ phải tuân theo.

Thực tế đã có nhiều trường hợp công an phường phải đến nhắc nhở, yêu cầu tháo dỡ biển tự chế. Tùy tính chất, mức độ, hành vi này còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.

Luật sư Hoàng Văn Hướng cho rằng, nếu thấy khu vực trước nhà thường xuyên bị đỗ xe gây cản trở, chủ nhà có thể kiến nghị với UBND phường/xã hoặc cơ quan quản lý đường bộ địa phương xem xét, khảo sát để lắp đặt biển cấm dừng, đỗ chính thức nếu đủ căn cứ. Các cá nhân không được tự mình quyết định và thực hiện việc đó.

Ranh giới giữa "đúng luật" và "có văn hóa, có trách nhiệm"

Trên các diễn đàn, nhiều người cũng tranh luận về việc lái xe dừng đỗ ở những khu vực không cấm đỗ nhưng vẫn ảnh hưởng đến các hộ dân. Luật sư Hoàng Văn Hướng cho rằng, đây là ranh giới giữa "đúng luật" và "có văn hóa, có trách nhiệm".

Anh phân tích, về mặt pháp lý, nếu vị trí đỗ xe không thuộc các trường hợp cấm theo quy định và không có biển cấm, người lái xe không vi phạm pháp luật.

Nhưng nếu việc đỗ xe khiến hộ dân sát đó gặp khó khăn khi ra vào nhà, vận chuyển hàng hóa, đón khách kinh doanh, thì đó vẫn là một dạng gây phiền toái, ảnh hưởng đến sinh hoạt của người khác, có thể dẫn đến bức xúc, mâu thuẫn.

Vì vậy, nếu còn vị trí khác phù hợp hơn, lái xe nên hạn chế đỗ xe ngay sát cổng hay chắn trực diện cổng, cửa ra vào của nhà dân, cửa hàng. Nếu bắt buộc phải đỗ gần đó, nên để lại số điện thoại ở vị trí dễ thấy để chủ nhà có thể liên lạc khi cần. Nên hạn chế thời gian đỗ, tránh đỗ qua đêm hoặc nhiều giờ liền tại khu vực đông dân cư, mặt tiền kinh doanh.

“Đây không hẳn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc trong mọi trường hợp, nhưng là cách ứng xử văn minh, giúp phòng ngừa những xung đột không đáng có mà chúng ta đã thấy trên thực tế”, luật sư Hoàng Văn Hướng chia sẻ.

Với các gia đình có nhà mặt đường, khi thấy phương tiện đỗ chắn lối ra vào, hoặc ảnh hưởng đến việc buôn bán tuyệt đối không được tự ý xử lý bằng hành vi phá hoại hay bạo lực.

Trên thực tế, không ít người chỉ vì bực tức nhất thời đã tự ý cào xước sơn, chọc thủng lốp xe người khác. Đây là hành vi có thể cấu thành tội Hủy hoại hoặc Cố ý làm hư hỏng tài sản, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự.

Nếu xảy ra xô xát, cãi vã dẫn đến đánh nhau gây thương tích, người gây thương tích có thể bị xử lý về tội Cố ý gây thương tích, hoặc bị xử phạt hành chính về hành vi Gây rối trật tự công cộng nếu chưa đến mức truy cứu hình sự.

Nói cách khác, từ vị trí là người bị ảnh hưởng, chủ nhà hoàn toàn có thể trở thành người vi phạm pháp luật nếu không kiềm chế được cảm xúc.

Luật sư Hoàng Văn Hướng đưa ra lời khuyên, trước hết, chủ nhà nên cố gắng tìm cách liên hệ trực tiếp với chủ xe đề nghị di chuyển một cách ôn hòa.

Nếu không liên hệ được hoặc tài xế không hợp tác, nên ghi nhận lại bằng chứng như chụp ảnh, quay video biển số xe, vị trí, thời điểm xe đỗ, rồi thông báo cho công an phường, cảnh sát khu vực hoặc lực lượng trật tự đô thị để được can thiệp, xử lý theo thẩm quyền, yêu cầu chủ xe di dời.

Trường hợp việc bị chắn lối gây thiệt hại kinh tế cụ thể, có căn cứ chứng minh, ví dụ mất doanh thu vì khách không thể vào được cửa hàng trong một khoảng thời gian xác định, về nguyên tắc, chủ nhà có thể xem xét yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Song trên thực tế, việc chứng minh thiệt hại loại này thường không đơn giản.