Nhờ đọc 'Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh', tôi thích dịch sách văn học

Sau khi biết tin đoạt giải nhất cuộc thi Dịch văn học Việt - Trung, Trung - Việt mùa 2 hạng mục dịch Việt - Trung, Trần Oánh Oánh, sinh viên Trường đại học Ngoại ngữ Tứ Xuyên, hồ hởi chia sẻ trực tuyến trong lễ trao giải diễn ra sáng ngày 20-10 tại Trường đại học Hoa Sen: "Việc đoạt giải lần này không chỉ là một sự ghi nhận, mà còn là nguồn động lực to lớn cho tôi tiếp tục khám phá văn học Việt Nam. Ở vòng 1 tôi chọn dịch bài thơ Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử), ở vòng 2 tôi chọn ngay dịch trích đoạn tác phẩm Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh. 

Tôi vô cùng yêu thích các tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh như Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Cho tôi một vé đi tuổi thơ, Chúc một ngày tốt lành, Mắt biếc... và đã xem bộ phim truyền hình Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh. Đây là những tác phẩm rất hồn nhiên, thú vị, gợi nhớ về tuổi thơ mình. Hôm nay tôi rất xúc động khi được gặp nhà văn Nguyễn Nhật Ánh trực tuyến trong lễ trao giải lần này". 

• Với giới làm sách, Nguyễn Nhật Ánh là 'con gà đẻ trứng vàng'

• 10 tác phẩm văn học nổi bật gọi tên cả Mắt biếc của Nguyễn Nhật Ánh

Ngoài chia sẻ cảm nhận, Trần Oánh Oánh còn tha thiết được giao lưu trực tuyến và chụp hình lưu niệm chung trực tuyến với thần tượng của mình - nhà văn Nguyễn Nhật Ánh. 

Trong số các câu của thí sinh Trung Quốc gửi tới nhà văn Nguyễn Nhật Ánh hôm nay có câu hỏi được rất nhiều người quan tâm: "Khi nào các tác phẩm của nhà văn được chuyển thể sang tiếng Trung, phát hành rộng rãi tại Trung Quốc?". 

Dịch giả Nguyễn Lệ Chi, người đại diện bản quyền sách tiếng Trung của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, tiết lộ: "Tác phẩm Cho tôi một vé đi tuổi thơ đã chính thức bán bản quyền tiếng Trung cho một nhà xuất bản tại Quảng Châu từ hai tháng trước và tác phẩm Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh vừa hoàn tất phần dịch tiếng Trung, đang trong giai đoạn thỏa thuận bản quyền với một nhà xuất bản Trung Quốc khác. 

Dự kiến nếu thuận lợi, cả hai tác phẩm trên sẽ cùng xuất bản tại Trung Quốc vào năm mới 2027. Tất cả dịch giả đều là các chuyên gia người Trung Quốc hàng đầu trong lĩnh vực ngôn ngữ tiếng Việt để đảm bảo việc chuyển thể được mượt mà và sinh động nhất".

Bạn Trần Hoài Anh, sinh viên Trường đại học Kinh tế thương mại đối ngoại (Trung Quốc), đoạt giải khuyến khích hạng mục dịch văn học Việt - Trung lần này, cho biết bạn đã chọn dịch bài thơ Từ ấy (Tố Hữu) ở vòng 1 và chọn dịch trích tác phẩm Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (Nguyễn Nhật Ánh) ở vòng 2. 

"Thông qua lần thi này, tôi hiểu được rằng dịch văn học không chỉ là chuyển nghĩa mà cần chuyển được linh hồn của tác phẩm. Qua tác phẩm của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, tôi nhận thấy những thứ bình dị lại có sức lay động rất lớn. Những ngôn từ trong sáng lại có khả năng chạm vào trái tim độc giả. 

Tôi xin cảm ơn nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đã viết ra những tác phẩm xuất sắc. Tôi cũng cảm ơn ban tổ chức đã tạo ra một sân chơi cho người dịch. Tôi sẽ tiếp tục đọc thêm các tác phẩm văn học Việt Nam. Tôi hy vọng rằng khả năng dịch văn học của tôi sẽ ngày càng tốt hơn", Trần Hoài Anh nói.

Cuộc thi năm nay tập trung vào những tác phẩm văn học hiện đại và đương đại tiêu biểu của Trung Quốc và Việt Nam, với hai hạng mục dịch Việt - Trung, Trung - Việt, sử dụng thơ ca và văn xuôi làm tư liệu dịch thuật. 

Đề thi của hạng mục dịch Việt - Trung (dành cho thí sinh Trung Quốc) được tuyển chọn từ những tác phẩm kinh điển của các cây bút tên tuổi trong nền văn học hiện đại và đương đại Việt Nam. 

Đó là những vần thơ, những áng văn gửi gắm nỗi nhớ quê hương, ngợi ca lý tưởng tuổi trẻ, giãi bày nỗi nhớ thương của đôi lứa hay tình mẫu tử thiêng liêng; cũng có những trang viết về người đưa thư bình dị suốt đời tận tụy với công việc cùng những tháng ngày tuổi thơ hồn nhiên nơi làng quê. 

• 

  Nguyễn Khắc Ngân Vi và hành trình giao lưu cùng độc giả ở Trung Quốc

• 

  Vật cản của văn học chính là nhà văn

Các tác phẩm có đề tài phong phú, hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu xa. Chúng không chỉ lưu giữ chiều sâu văn hóa và những giá trị tinh thần được truyền lại qua các thế hệ của dân tộc Việt Nam, mà còn phản ánh những giá trị nhân văn trong dòng chảy biến đổi của thời đại. 

Đó là các tác phẩm quen thuộc với độc giả Việt Nam như: Mùa xuân chín (Hàn Mạc Tử), Đôi bờ (Quang Dũng), Từ ấy (Tố Hữu), Con cò (Chế Lan Viên), Tương tư (Nguyễn Bính), Tiếng sáo Thiên thai (Thế Lữ), Bài thơ tình ở Hàng Châu (Tế Hanh), Gửi mẹ (Chính Hữu), Vội vàng (Xuân Diệu), Bếp lửa (Bằng Việt), Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh (Nguyễn Nhật Ánh), Huyền thoại phố phường (Nguyễn Huy Thiệp), Cõi người rung chuông tận thế (Hồ Anh Thái), Dấu hiệu của tình yêu (Ma Văn Kháng)…

Trải qua 6 tháng khởi động và hai vòng thi nghiêm túc (dịch văn xuôi và dịch thơ), cuộc thi Dịch văn học mùa 2 thu hút 1.000 thí sinh Việt Nam tranh giải hạng mục dịch văn học Trung - Việt và 288 thí sinh Trung Quốc tranh giải hạng mục dịch văn học Việt - Trung đến từ hơn 80 trường đại học ở cả hai nước Việt Nam, Trung Quốc.

Cuộc thi trong khuôn khổ chương trình Giao lưu văn chương Việt - Trung, Trung - Việt lần thứ 2 năm 2026, do Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại TP.HCM, Công ty cổ phần văn hóa Chi (Chibooks) phối hợp cùng Trường đại học Hoa Sen, Trường đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh (Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam), Hội Nhà văn Trung Quốc, Hội Nhà văn TP.HCM tổ chức.

Lễ trao giải cuộc thi diễn ra tại Trường đại học Hoa Sen vào sáng 20-10 với sự tham gia của 200 sinh viên, nhà văn, nhà thơ Việt Nam dự trực tiếp và 100 sinh viên, giáo viên Trung Quốc dự trực tuyến tại Trường đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.

Sáng 30-10 tại Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật TP.HCM đã diễn ra Hội thảo văn học Nhìn lại 10 năm văn học Trung Quốc tại Việt Nam. Điểm nhấn là cuộc giao lưu, gặp gỡ với nhà văn Trung Quốc nổi tiếng Lưu Chấn Vân.