Oman hoãn đàm phán về Hormuz, Mỹ muốn nối lại đối thoại về hạt nhân với Iran

Nguồn ảnh: VietnamNet

Bộ Ngoại giao Oman thông báo đã hoãn kế hoạch đàm phán về eo biển Hormuz với Iran và các quốc gia Vùng Vịnh vào ngày 14/9 nhằm tạo điều kiện cho một cuộc đối thoại mang tính xây dựng .

Hãng tin WANA dẫn lời Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi ngày 13/9 cho biết: "Quyết định này được đưa ra nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho một cuộc đối thoại mang tính xây dựng. Chúng tôi sẽ luôn hỗ trợ mọi nỗ lực đối thoại nhằm củng cố ổn định và hợp tác bền vững trong khu vực".

Trước đó, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố Oman sẽ là nước đứng ra tổ chức cuộc họp để các bên đàm phán về tương lai của eo biển Hormuz. Theo giới chức Tehran, việc hoãn cuộc họp diễn ra theo đề nghị của một số quốc gia trong khu vực và sau quyết định chung của Iran và Oman.

Một tàu hàng di chuyển tại eo biển Hormuz. Ảnh: WANA

"Iran sẽ phối hợp chặt chẽ với Oman để thống nhất thời điểm thích hợp tổ chức cuộc họp", ông Mohammad Ali Bek, Vụ trưởng Vụ Vịnh Ba Tư thuộc Bộ Ngoại giao Iran thông tin.

Các nguồn tin của truyền thông khu vực cho rằng việc cuộc họp bị hoãn là do chưa có quốc gia nào ở Vùng Vịnh xác nhận sẽ tham gia, trong khi Bahrain đã công khai phản đối cuộc họp.

Cuối tuần trước, Iran và Oman đã hoàn tất thỏa thuận về tuyến hàng hải tại eo biển Hormuz và dự kiến sớm chính thức công bố nội dung này. Theo thỏa thuận, tuyến đường thủy dành cho tàu đi vào Vịnh Ba Tư sẽ hoàn toàn nằm trong vùng lãnh hải Iran. Một phần tuyến đường dành cho tàu thuyền rời Vịnh Ba Tư cũng đi qua vùng lãnh hải của Iran.

Mỹ muốn nối lại đối thoại về chương trình hạt nhân của Tehran

Đài CNN ngày 13/9 đã dẫn nguồn tin từ các quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump tiết lộ Washington muốn "tập trung vào chương trình hạt nhân của Tehran trong các cuộc đàm phán tiếp theo, thay vì thảo luận quá nhiều về việc mở cửa eo biển Hormuz".

Ngược lại, phía Iran đã nói rõ với các bên trong khu vực rằng họ chỉ sẵn sàng thảo luận về chương trình hạt nhân sau khi vấn đề eo biển Hormuz được giải quyết, trong đó có việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển Iran.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái, Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định rằng Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Quyết định hoãn cuộc họp đàm phán về eo biển Hormuz vào ngày 14/9 của Bộ Ngoại giao Oman đã phản ánh những tính toán chiến lược đầy phức tạp giữa các bên liên quan tại Vùng Vịnh. Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi cùng Vụ trưởng Vụ Vịnh Ba Tư thuộc Bộ Ngoại giao Iran Mohammad Ali Bek nhấn mạnh động thái này nhằm tạo điều kiện cho một đối thoại mang tính xây dựng hơn. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ sự thiếu đồng thuận khu vực, khi chưa có quốc gia Vùng Vịnh nào xác nhận tham dự và phía Bahrain đã công khai lên tiếng phản đối. Việc trì hoãn diễn ra ngay sau khi Tehran và Muscat hoàn tất thỏa thuận phân định tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, với phần lớn đường đi của tàu thuyền được ấn định nằm trong vùng lãnh hải Iran. Thỏa thuận song phương này vô hình trung làm gia tăng sự thận trọng từ phía các nước láng giềng đối với vai trò kiểm soát của Iran tại mỏ neo hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới. Trong bối cảnh đó, mâu thuẫn về ưu tiên đàm phán giữa Washington và Tehran tiếp tục đẩy tiến trình hòa giải vào thế bế tắc. Theo nguồn tin từ quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump, Mỹ muốn tập trung đàm phán trực tiếp vào chương trình hạt nhân của Iran nhằm ngăn chặn quốc gia này sở hữu vũ khí hạt nhân. Trái lại, phía Tehran kiên quyết khẳng định chỉ thảo luận về hồ sơ hạt nhân sau khi giải quyết dứt điểm vấn đề an ninh eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh phong tỏa cảng biển. Sự lệch pha về trọng tâm chiến lược giữa các bên khiến triển vọng ổn định an ninh hàng hải cũng như tiến trình hạt nhân tại Vùng Vịnh vẫn còn nhiều thách thức.