Trả lời:
Xơ phổi là tình trạng mô phổi bị tổn thương và hình thành mô sẹo, khiến thành phế nang dày, cứng hơn. Khi đó, phổi giảm khả năng giãn nở, đồng thời quá trình trao đổi oxy từ phế nang vào máu bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể khó thở, nhất là khi vận động, ho khan kéo dài, mệt mỏi và giảm khả năng gắng sức.
Mô sẹo đã hình thành thường không thể trở lại thành mô phổi bình thường. Hiện chưa có phương pháp điều trị giúp loại bỏ hoàn toàn phần mô đã xơ hóa. Người bệnh vẫn có thể kiểm soát bệnh, duy trì chức năng phổi và làm chậm quá trình tổn thương tiến triển.
Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây xơ phổi, diễn biến bệnh. Xơ hóa có thể xuất hiện trong một số bệnh phổi kẽ. Do đó, trường hợp xác định được nguyên nhân, bác sĩ điều trị bệnh nền hoặc kiểm soát tình trạng viêm bằng các thuốc phù hợp.
Riêng với xơ phổi vô căn (không rõ nguyên nhân) hoặc một số bệnh phổi kẽ có xơ hóa tiến triển, thuốc chống xơ hóa có thể được cân nhắc nhằm làm chậm tốc độ suy giảm chức năng phổi. Pirfenidone và nintedanib là hai hoạt chất đã được nghiên cứu và sử dụng trong điều trị xơ phổi vô căn, có tác dụng làm chậm sự suy giảm chức năng phổi ở những người bệnh phù hợp. Các thuốc này không làm mất mô sẹo đã hình thành và cần được bác sĩ lựa chọn dựa trên nguyên nhân, mức độ bệnh, bệnh đi kèm cũng như khả năng dung nạp.
Bác sĩ Dũng đang tư vấn cho người bệnh xơ phổi. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bên cạnh thuốc, người bệnh có thể được chỉ định liệu pháp oxy khi nồng độ oxy trong máu thấp, phục hồi chức năng hô hấp để cải thiện khả năng vận động, kiểm soát khó thở và duy trì chất lượng cuộc sống. Những biện pháp này hỗ trợ người bệnh duy trì hoạt động và hạn chế ảnh hưởng của bệnh đến sinh hoạt hằng ngày. Nếu bệnh nặng, tiến triển hoặc đáp ứng điều trị hạn chế, người bệnh có thể được xem xét ghép phổi.
Khi phát hiện xơ phổi, người bệnh không nên vội cho rằng phổi đã tổn thương vĩnh viễn, không còn khả năng kiểm soát. Điều quan trọng là xác định nguyên nhân, mức độ xơ hóa và bệnh có đang tiến triển hay không. Những yếu tố này giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và đánh giá khả năng duy trì chức năng phổi về lâu dài.
Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, tái khám theo lịch hẹn, đồng thời tránh hút thuốc và khói thuốc, hạn chế tiếp xúc với bụi, hóa chất, nấm mốc hoặc các tác nhân có liên quan đến bệnh. Người bệnh nên duy trì vận động phù hợp, tham gia phục hồi chức năng hô hấp, tiêm chủng theo khuyến cáo để hỗ trợ kiểm soát bệnh.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thạc Dũng
Khoa Hô Hấp
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội