Rau bí (ngọn bí) là loại rau quen thuộc trong bữa cơm gia đình, thường được chế biến thành các món luộc, xào hoặc nấu canh. Không chỉ dễ ăn, loại rau này còn cung cấp chất xơ, vitamin và nhiều khoáng chất có lợi cho sức khỏe.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 cho biết rau bí chứa khoảng 90% là nước, có hàm lượng năng lượng thấp nhưng cung cấp nhiều dưỡng chất cần thiết.
Đáng chú ý, lượng chất xơ trong rau giúp thúc đẩy hoạt động của hệ tiêu hóa, hỗ trợ nhu động ruột và hạn chế táo bón. Đây cũng là thực phẩm phù hợp với người muốn bổ sung rau xanh vào khẩu phần ăn mà không làm tăng đáng kể lượng năng lượng nạp vào cơ thể.
Rau bí còn chứa vitamin A, cần thiết cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Vitamin C cùng các chất chống oxy hóa góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do. Trong khi đó, folate (vitamin B9) tham gia quá trình tạo máu, đặc biệt cần thiết đối với phụ nữ mang thai.
Rau bí (ngọn bí) là loại rau quen thuộc trong bữa cơm gia đình. (Ảnh minh hoạ)
Các khoáng chất như kali, canxi và sắt cũng góp phần tạo nên giá trị dinh dưỡng của loại rau này. Trong đó, kali tham gia điều hòa huyết áp thông qua việc hỗ trợ cân bằng natri trong cơ thể, đồng thời cần thiết cho hoạt động của cơ và hệ thần kinh.
Với người trưởng thành khỏe mạnh, chuyên gia khuyến nghị có thể ăn rau bí khoảng 2-3 bữa mỗi tuần, mỗi bữa từ 100-150g rau tươi. Người cần tăng cường chất xơ có thể nâng lượng ăn lên 150-200g, nhưng nên phân bổ hợp lý thay vì ăn quá nhiều trong một bữa.
Người mắc đái tháo đường cũng có thể bổ sung rau bí vào thực đơn 2-3 lần mỗi tuần. Hàm lượng chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường, hỗ trợ kiểm soát đường huyết khi kết hợp với chế độ ăn uống cân đối.
Tuy nhiên, không nên chỉ tập trung ăn một loại rau mà bỏ qua những thực phẩm khác. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị mỗi người tiêu thụ ít nhất 400g rau và trái cây mỗi ngày để bảo đảm cung cấp đủ chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Theo chuyên gia, ăn quá nhiều rau bí trong thời gian ngắn có thể khiến một số người bị đầy bụng, khó tiêu, nhất là người cao tuổi hoặc có hệ tiêu hóa yếu. Loại rau này cũng không có tác dụng giải độc thần kỳ hay thay thế chức năng gan, thận như những lời truyền miệng.
Người suy thận cần thận trọng khi ăn rau bí thường xuyên do loại rau này có chứa kali. Việc bổ sung thực phẩm giàu kali cần căn cứ vào chức năng thận và chỉ định dinh dưỡng của bác sĩ. Người đang bị tiêu chảy cũng nên tạm thời hạn chế nếu ăn vào khiến triệu chứng tiêu hóa nặng hơn.
Với người cao tuổi, rau bí nên được nấu chín mềm để dễ nhai và tiêu hóa. Khi lựa chọn, cần ưu tiên nguồn rau có xuất xứ rõ ràng, bảo đảm an toàn thực phẩm; rửa kỹ dưới vòi nước sạch và sơ chế cẩn thận trước khi chế biến nhằm hạn chế nguy cơ tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật.