Cuộc làm việc tập trung về thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, mục tiêu tăng trưởng 2 con số, giải ngân vốn đầu tư công, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 9 tháng năm 2026, GRDP toàn vùng tăng 9,43%, cao hơn hẳn mức bình quân chung của cả nước (9,01%), với quy mô chiếm khoảng 8,5% cả nước. Trong đó hai địa phương đạt mức tăng trưởng trên 10% là Thái Nguyên và Phú Thọ. Công nghiệp-xây dựng tiếp tục là động lực chủ yếu của nền kinh tế vùng, với mức tăng 13,03%, đóng góp khoảng 57% mức tăng GRDP của vùng. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn bình quân cả nước.
Hoạt động xuất nhập khẩu và thu hút đầu tư có nhiều chuyển biến tích cực. Tính đến ngày 15/10, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của vùng đạt khoảng 193 tỷ USD, chiếm 20,4% cả nước; trong đó, tập trung ở Phú Thọ và Thái Nguyên. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt khoảng 9,68 tỷ USD, chiếm 19,2% cả nước. Riêng Thái Nguyên thu hút khoảng 8 tỷ USD, đứng thứ hai cả nước sau Thành phố Hồ Chí Minh. Khu vực tư nhân có 271 dự án đầu tư với tổng vốn hơn 334.000 tỷ đồng, trong đó có 32 dự án quy mô hơn 3.000 tỷ đồng. Thu ngân sách nhà nước cũng đạt tiến độ khá. Đến ngày 25/10, tổng thu ngân sách toàn vùng đạt 138.000 tỷ đồng, bằng 99,27% dự toán; thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt khoảng 33.500 tỷ đồng, bằng 146% dự toán…
Đại diện lãnh đạo Bộ Tài chính phát biểu ý kiến tại buổi làm việc. (Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang)
Tại hội nghị, lãnh đạo các địa phương báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ 9 tháng đầu năm, đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, tháo gỡ khó khăn trong giải ngân vốn đầu tư công, xử lý các dự án tồn đọng và tiếp tục hoàn thiện việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Phát biểu kết luận sau khi nghe ý kiến của các địa phương, bộ, ngành, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà ghi nhận nỗ lực của các địa phương trong bối cảnh vùng còn nhiều khó khăn về điều kiện phát triển, kết cấu hạ tầng và nguồn lực đầu tư. Theo Phó Thủ tướng, 9 tháng đầu năm 2026, GRDP toàn vùng tăng 9,43%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước (9,01%). Dù mức đóng góp vào GDP cả nước chưa cao, kết quả này cho thấy nỗ lực đáng ghi nhận của các tỉnh trong điều kiện đặc thù của vùng trung du và miền núi phía bắc. Trong đó, Thái Nguyên và Phú Thọ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng của vùng; Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai có những bước tiến tích cực dù còn nhiều khó khăn.
Công nghiệp và xây dựng đóng góp khoảng 57% vào GRDP toàn vùng. Hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng tích cực, đóng góp khoảng 20% vào chỉ số xuất nhập khẩu chung của cả nước. Các địa phương có lợi thế cửa khẩu như Lào Cai, Lạng Sơn, Lai Châu góp phần thúc đẩy thương mại và giao thương qua biên giới. Thu hút đầu tư FDI cũng ghi nhận những điểm sáng. Thái Nguyên nổi bật về thu hút FDI, trong khi Phú Thọ và Điện Biên có nhiều nỗ lực huy động nguồn lực đầu tư.
Về đầu tư công, toàn vùng đã giải ngân gần 55.000 tỷ đồng, đạt 63,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Một số địa phương có tỷ lệ giải ngân cao như Lào Cai, Thái Nguyên, Điện Biên. Thu ngân sách nhà nước cũng đạt kết quả tích cực, tạo thêm nguồn lực phát triển kinh tế-xã hội và thực hiện các nhiệm vụ trong những tháng cuối năm.
Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang)
Cùng với đó, việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp từng bước đi vào ổn định. Tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức dần ổn định; công tác phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và chuyển đổi số được triển khai. Việc sắp xếp thôn, bản, tổ dân phố và mạng lưới trường học cũng đạt kết quả tích cực.
Phó Thủ tướng đánh giá cao những nỗ lực bảo đảm an sinh xã hội, giảm nghèo, chăm lo đời sống nhân dân, hỗ trợ trường học tại các địa bàn biên giới và triển khai các nhiệm vụ về y tế, khám chữa bệnh, sàng lọc sức khỏe cho người dân.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng chỉ rõ tăng trưởng kinh tế của vùng chưa đạt kịch bản đề ra, mức độ phát triển giữa các địa phương còn phân hóa. Sơn La, Lạng Sơn, Cao Bằng là những địa phương chịu áp lực lớn trong quý IV/2026. Các động lực tăng trưởng truyền thống chưa được tái cấu trúc mạnh mẽ, trong khi quá trình chuyển sang các động lực tăng trưởng mới còn chậm.
Một điểm nghẽn khác là tiến độ giải ngân một số nguồn vốn còn thấp. Trong khi vốn ngân sách Trung ương theo kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao được giải ngân tương đối tốt, tiến độ giải ngân vốn ODA, vốn dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vốn cho các dự án trọng điểm liên vùng còn chậm.
Việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp vẫn còn khó khăn, nhất là về chuyển đổi số, năng lực đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, cải cách thủ tục hành chính và thực hiện phân cấp, phân quyền.
Trước tình hình đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chuyên đề, chiến lược của Bộ Chính trị, đặc biệt là những nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, giáo dục, y tế, văn hóa và phát triển vùng.
Về mục tiêu tăng trưởng hai con số, Phó Thủ tướng nhấn mạnh đây là mệnh lệnh chính trị quan trọng, đòi hỏi các địa phương quyết tâm thực hiện, dù khó khăn, thách thức và áp lực rất lớn.
Các tỉnh cần rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng đến từng tháng, từng tuần, từng khu vực, lĩnh vực, địa bàn, dự án và công việc. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ người thực hiện, trách nhiệm, thời hạn và kết quả cần đạt theo tinh thần "6 rõ". Những lĩnh vực, sản phẩm còn dư địa đóng góp vào tăng trưởng cần được tính toán, lượng hóa giá trị tăng thêm, xác định nguồn bù đắp và thường xuyên kiểm đếm tiến độ. Trên cơ sở đó, các địa phương kịp thời điều chỉnh phương án, xử lý những nội dung chưa đạt yêu cầu, bảo đảm hoàn thành mục tiêu cả năm.
Phó Thủ tướng lưu ý phải kiểm soát lạm phát đồng thời với thúc đẩy tăng trưởng. Chỉ số giá tiêu dùng tại một số địa phương đang ở mức cao, do đó cần theo dõi chặt chẽ, không để ảnh hưởng đến an sinh xã hội và đời sống người dân.
Phó Thủ tướng yêu cầu các tỉnh kết hợp các động lực tăng trưởng ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, gắn mục tiêu phát triển của từng địa phương với lợi ích chung của toàn vùng và cả nước. Theo đó, các địa phương cần phát huy thế mạnh truyền thống như nông, lâm nghiệp, khai thác và chế biến khoáng sản, du lịch, dịch vụ, kết hợp với các động lực mới như công nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, công nghiệp văn hóa, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, qua đó thúc đẩy tăng trưởng xanh, bền vững.
Đối với các dự án tồn đọng, kéo dài, Phó Thủ tướng yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm để khơi thông nguồn lực. Toàn vùng hiện còn 178 dự án tồn đọng, quy mô khoảng 72.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực cần được đưa trở lại nền kinh tế, tạo thêm động lực cho sản xuất, kinh doanh và tăng trưởng. Các bộ, ngành, địa phương cần xác định rõ nguyên nhân, thẩm quyền và tiến độ giải quyết từng dự án, tránh để vướng mắc kéo dài.
Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu phát huy mạnh mẽ lợi thế riêng, biến tiềm năng thành doanh thu và giá trị gia tăng. Các tỉnh có cửa khẩu như Sơn La, Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai cần nâng cao năng lực thông quan, phát triển logistics và thương mại biên giới, nhất là xuất nhập khẩu nông, lâm sản.
Thái Nguyên và Phú Thọ cần đẩy mạnh phát triển các cụm công nghiệp gắn với thu hút FDI, đồng thời chú trọng đào tạo nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài. Các địa phương có tiềm năng du lịch như Điện Biên, Sơn La, Lai Châu, Lào Cai, Cao Bằng và Tuyên Quang cần phát triển những sản phẩm đặc sắc để khai thác thị trường.
Đối với giải ngân vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng yêu cầu kiên định mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được giao. Các địa phương phải linh hoạt tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, vật liệu xây dựng, thủ tục đầu tư và nhân công; khẩn trương hoàn thành thủ tục đối với các nguồn vốn ODA, chương trình mục tiêu; tập trung thúc đẩy 9 dự án trọng điểm liên vùng và các dự án cao tốc trọng điểm quốc gia. Những dự án không có khả năng giải ngân cần được rà soát, kiên quyết điều chuyển vốn sang các dự án có khả năng thực hiện ngay, bảo đảm sử dụng nguồn lực hiệu quả.
Phó Thủ tướng đồng thời yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2027, gắn với kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2027-2030. Kế hoạch phải được chuẩn bị chủ động, xác định sản phẩm cụ thể và sẵn sàng triển khai ngay từ đầu năm.
Về vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Phó Thủ tướng yêu cầu các tỉnh thực hiện nghiêm Kết luận 76 của Ban Chấp hành Trung ương và Kế hoạch 221 của Chính phủ, trong đó xác định xây dựng vị trí việc làm là nhiệm vụ cấp bách; lưu ý, việc xây dựng vị trí việc làm hiện nay không thể chỉ căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền như trước đây, mà phải tính đến yêu cầu phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy mô dân số, điều kiện phát triển kinh tế-xã hội và các yếu tố đặc thù của từng địa phương.
Do đó, các tỉnh cần nghiên cứu, tính toán cụ thể, xây dựng bản mô tả vị trí việc làm và khung năng lực rõ ràng, làm cơ sở xác định số lượng biên chế phù hợp với yêu cầu thực tiễn, hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương và kế hoạch của Chính phủ.
Đối với việc triển khai Nghị quyết 27-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế-xã hội vùng, Phó Thủ tướng đề nghị các Bí thư Tỉnh ủy trao đổi, thống nhất các kiến nghị, tập trung vào những vấn đề cốt lõi gồm: hạ tầng; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tái cấu trúc kinh tế vùng; an sinh xã hội gắn với phát triển kinh tế…
Hà Thanh Giang