Tháo dỡ lô cốt trên cửa ra vào Kinh thành Huế bằng đường sông

Ngày 9/9, lực lượng chức năng tại thành phố Huế bắt đầu tháo dỡ một lô cốt quân sự cũ nằm trên khu vực Tây thành Thủy quan, thuộc di tích Kinh thành Huế. Công trình này tọa lạc trên cống Thủy quan, sát tuyến đường Tôn Thất Thiệp, nơi thường xuyên có đông người dân qua lại mỗi ngày. Theo Dân Trí, việc tháo dỡ được tổ chức vào buổi tối, từ 19h đến 21h, trong các ngày 6-10/9 nhằm hạn chế ảnh hưởng giao thông. Trung tá Lê Văn Thành Ngọc, Trưởng ban Công binh thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế, cho biết lực lượng thi công đang xử lý lô cốt theo phương án bảo đảm an toàn cho khu vực. Người dân được đề nghị chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng trong thời gian công trình được tháo dỡ. Việc đưa lô cốt ra khỏi vị trí đặc biệt này được kỳ vọng giúp đoạn Thượng thành tại cống Thủy quan dần trở lại diện mạo hài hòa với tổng thể di tích. Đây là lô cốt quân sự cũ thứ 27 được tháo dỡ trong tổng số 31 công trình chiến đấu và lô cốt nằm tại khu vực Kinh thành Huế. Hoạt động này hướng tới mục tiêu trả lại diện mạo nguyên trạng cho quần thể di tích, đồng thời mở rộng không gian phục vụ công tác bảo tồn, tu bổ trong tương lai. Riêng trong khu vực Hoàng thành Huế, vẫn còn ba lô cốt tại Ngự Tiền Văn phòng, vườn Cơ Hạ và cung Diên Thọ cần tiếp tục xử lý. Đến nay, lực lượng công binh đã hoàn tất tháo dỡ công trình tại khu vực Ngự Tiền Văn phòng, gần cửa Hòa Bình, một vị trí quan trọng trong không gian Hoàng thành. Ông Trần Đình Thân, Trưởng phòng Bảo vệ thuộc Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế, cho biết khoảng 10m3 đá gan gà từ công trình này được giữ lại. Số vật liệu đó sẽ phục vụ công tác trùng tu, tôn tạo di tích sau này, thay vì bị loại bỏ hoàn toàn sau quá trình tháo dỡ. Trước đó, từ ngày 31/7, lực lượng Công binh thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế đã triển khai tháo dỡ 26 lô cốt, hai hầm ẩn nấp, hai vọng gác và một trận địa phòng không trong khu vực Kinh thành Huế. Toàn bộ quá trình tại các hạng mục này dự kiến kéo dài đến ngày 30/9, theo kế hoạch được triển khai trong dự án bảo tồn di tích. Ngoài 31 công trình chiến đấu trong Kinh thành, dự án còn xử lý thêm chín công trình quân sự tại di tích Trấn Hải Thành, phường Thuận An, và khu vực Văn Miếu - Võ Miếu, phường Kim Long. Các lô cốt quân sự cũ nói trên đều do quân đội Mỹ xây dựng trong giai đoạn 1954-1975, tạo nên những dấu tích khác biệt giữa không gian kiến trúc triều Nguyễn. Hạng mục tháo dỡ thuộc dự án bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế giai đoạn 2, với tổng mức đầu tư gần 37 tỷ đồng. Khi các công trình không còn phù hợp được dỡ bỏ, những khu vực từng bị che khuất có thêm điều kiện được chỉnh trang, nghiên cứu và bảo vệ đúng giá trị lịch sử. Kinh thành Huế được xây dựng dưới thời vua Gia Long, sau đó từng bước hoàn thiện diện mạo kiến trúc như ngày nay dưới thời vua Minh Mạng. Bên cạnh hệ thống 10 cửa chính, triều Nguyễn còn xây dựng hai lối vào qua sông Ngự Hà là Đông thành Thủy quan và Tây thành Thủy quan. Theo Đại Nam thực lục, Tây thành Thủy quan, còn được người Huế quen gọi là cống Thủy quan, được xây vào năm Minh Mạng thứ 7, tức năm 1826, cùng thời điểm đào đoạn sông Ngự Hà phía Tây. Tây thành Thủy quan từng dẫn nước từ sông Kẻ Vạn vào sông Ngự Hà, con sông đào chảy ngang Kinh thành, qua đó hỗ trợ tiêu thoát nước cho khu vực nội thành. Công trình đồng thời là tuyến đường thủy quan trọng, giúp ghe thuyền từ nhiều nơi chở hàng về Kinh đô dưới triều Nguyễn. Không chỉ phục vụ giao thông, Tây thành Thủy quan còn đảm nhiệm vai trò phòng thủ phía Tây Kinh thành, với một khẩu súng thần công từng được đặt trên công trình.