Bỏ qua điều hướng
•

Thế khó của Thủ tướng Israel ở diễn đàn Liên Hợp Quốc

Thế khó của Thủ tướng Israel ở diễn đàn Liên Hợp Quốc
Nguồn ảnh: VnExpress

Phát biểu tại Đại hội đồng LHQ, Thủ tướng Netanyahu quyết bảo vệ lập trường của Israel trong xung đột khu vực, nhưng phản ứng của nhiều nước và rạn nứt với Mỹ đẩy ông vào thế khó.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 24/9 bước lên bục phát biểu trong phiên thảo luận chung của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, nơi lãnh đạo các quốc gia trình bày các ưu tiên đối ngoại và chiến lược của mình.

Ông Netanyahu thường tỏ ra hào hứng với những lần xuất hiện tại Đại hội đồng như vậy. Năm nay, bài diễn văn thậm chí được chiếu trên truyền hình vào khung giờ vàng tại Israel.

WSJ dẫn nhận định của các nhà phân tích chính trị cho rằng Thủ tướng Netanyahu hy vọng bài phát biểu lần này sẽ giúp ông cải thiện vị thế trong các cuộc thăm dò trước bầu cử vào tháng tới. Nó có thể giúp ông xây dựng hình ảnh một lãnh đạo không thể thay thế, có khả năng bảo vệ đất nước đang chịu nhiều sức ép và phát biểu bằng tiếng Anh trôi chảy trước thế giới.

Nhưng những gì diễn ra tại phiên họp Đại hội đồng lại phơi bày một thực tế hoàn toàn khác. Khi ông Netanyahu bước lên bục, nhiều đại biểu đã đứng dậy bỏ ra ngoài, để lại hàng loạt ghế trống trong hội trường.

Loạt đại biểu bỏ ra ngoài khi ông Netanyahu phát biểu ở LHQ     Loạt đại biểu bỏ ra ngoài khi ông Netanyahu phát biểu ở LHQ

Các đại biểu rời hội trường khi ông Netanyahu bước ra bục phát biểu hôm 24/9. Video: BBC

Ông Netanyahu kiên nhẫn chờ đợi, gọi các đại biểu rời hội trường là "những kẻ hèn nhát" và bắt đầu bài phát biểu của mình, trong đó ông bảo vệ các cuộc chiến mà Israel phát động ở nhiều khu vực tại Trung Đông trong ba năm qua, bác bỏ cáo buộc cho rằng hành động quân sự của Israel cấu thành "tội ác diệt chủng" ở Gaza.

Trước hội trường vắng người, thông điệp của Thủ tướng Netanyahu dường như chủ yếu nhằm vào cử tri Israel, những người sẽ quyết định ông có thể tái đắc cử vào tháng tới hay không.

"Với tất cả những người hùng của Israel, tôi xin cam kết: Chúng ta sẽ tiếp tục bảo vệ đất nước. Chúng ta sẽ tiếp tục giành chiến thắng, bởi chúng ta không còn lựa chọn nào khác", ông nói.

Với Thủ tướng Israel, hội nghị thường niên của Liên Hợp Quốc cũng là diễn đàn ưa thích để cảnh báo về nguy cơ một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và tự ca ngợi tầm ảnh hưởng chính trị của ông tại Mỹ. Nhưng lần này, không điều nào trong số đó dễ dàng thuyết phục được dư luận.

Iran đến nay vẫn trụ vững sau chiến dịch không kích chung kéo dài nhiều tháng giữa Mỹ và Israel, trong khi uy tín của ông Netanyahu, ngay cả trong nhóm những người ủng hộ Israel tại Mỹ, đã suy giảm.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York ngày 24/9. Ảnh: AP

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York ngày 24/9. Ảnh: AP

"Trong nhiều năm qua, ông Netanyahu không ít lần rơi vào tình thế khó khăn. Nhưng lần này có thể là lúc khó khăn nhất, khi ông đang bị dồn vào thế chân tường", Avishay Ben Sasson-Gordis, người đứng đầu chương trình nghiên cứu Mỹ - Israel tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia của Israel, nói.

Những người am hiểu vấn đề nói với WSJ rằng khi dự hội nghị LHQ lần này, ông Netanyahu đã kỳ vọng sẽ nhận được sự hậu thuẫn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chặng cuối của cuộc đua tranh cử tại Israel.

Tuy nhiên, ông đã không nhận được điều đó, khi Tổng thống Trump không đưa ra những phát biểu ca ngợi Thủ tướng Israel như trước đây. Mối quan hệ giữa hai lãnh đạo gần đây đã xuất hiện nhiều rạn nứt liên quan đến chiến sự Iran.

Tổng thống Trump muốn đạt được một thỏa thuận ngoại giao để mở lại eo biển Hormuz, xử lý lượng uranium làm giàu của Iran và chấm dứt cuộc xung đột đang đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao cũng như gây chia rẽ trong chính nhóm cử tri ủng hộ ông.

Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu lại đối mặt áp lực trong nước về việc phải đẩy mạnh các chiến dịch quân sự chống lại Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm quan trọng nhất của Iran tại khu vực và là tổ chức bị Mỹ xếp vào danh sách khủng bố. Iran cho rằng đây là điều không thể chấp nhận và coi việc Israel ngừng chiến dịch tấn công Hezbollah là một trong những điều kiện ngừng bắn.

Hai bên cũng mâu thuẫn về các cuộc ném bom của Israel tại Lebanon và kế hoạch hòa bình cho Gaza mà Mỹ hậu thuẫn. Tháng trước, ông Netanyahu đã từ chối kế hoạch của ông Trump về việc giải giáp vũ khí theo từng giai đoạn đối với Hamas và nối lại các cuộc không kích nhắm vào nhóm vũ trang này sau một thời gian ngắn tạm dừng.

Dù vậy, trong bài phát biểu của mình trước LHQ, ông Netanyahu vẫn ca ngợi Tổng thống Trump, nói rằng Israel "không có đối tác nào vĩ đại hơn". Ông hoan nghênh việc Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào năm 2025 cũng như việc ra lệnh thực hiện chiến dịch không kích chung chống lại Tehran vào đầu năm nay.

"Israel và nước Mỹ đã hành động cùng nhau, không chỉ để bảo vệ chính chúng ta mà còn để cứu lấy nền văn minh nhân loại", ông nói.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại dinh thự Mar-a-Lago, bang Florida ngày 29/12/2025. Ảnh: AFP

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại dinh thự Mar-a-Lago, bang Florida ngày 29/12/2025. Ảnh: AFP

Trong khi đó, các nước Arab đã tận dụng diễn đàn của Liên Hợp Quốc để chỉ trích Israel. Bài phát biểu của Quốc vương Jordan Abdullah II hôm 22/9 chủ yếu là các nội dung công kích những động thái quân sự của Israel. "Thật đáng sợ khi chính phủ nước này cho rằng mình có thể hành động mà không phải chịu hậu quả", ông nói.

Mahmoud Abbas, lãnh đạo Chính quyền Palestine, hôm 24/9 cáo buộc các chính sách của Israel đang hủy hoại giải pháp hai nhà nước và đe dọa sự tồn vong của người dân Palestine.

"Israel ngày nay bị cô lập trên trường quốc tế ở mức có lẽ chưa từng thấy kể từ khi nhà nước này được thành lập năm 1948", Yaakov Katz, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Chính sách Người Do Thái ở Jerusalem, thừa nhận.

Thanh Tâm (Theo WSJ, AFP, Reuters)

Ngày 24/9, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu bước lên bục phát biểu tại phiên thảo luận chung của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc khóa 81, giữa lúc đất nước ông chịu nhiều sức ép. Đây vốn là sân khấu quen thuộc, nơi các nhà lãnh đạo trình bày ưu tiên đối ngoại, chiến lược quốc gia và thường tận dụng sự chú ý quốc tế để củng cố hình ảnh trong nước. Tuy nhiên, lần xuất hiện năm nay nhanh chóng biến thành khoảnh khắc khó xử, khi nhiều đại biểu đứng dậy rời hội trường ngay lúc ông chuẩn bị bắt đầu bài diễn văn. Theo VnExpress dẫn nội dung từ Wall Street Journal, ông Netanyahu được cho là kỳ vọng bài phát biểu sẽ hỗ trợ vị thế của mình trước cuộc bầu cử Israel vào tháng tới. Bài diễn văn còn được truyền hình tại Israel vào khung giờ vàng, giúp ông tiếp cận đông đảo cử tri bằng hình ảnh một nhà lãnh đạo có thể bảo vệ đất nước giữa khủng hoảng. Ông cũng muốn thể hiện khả năng phát biểu tiếng Anh trôi chảy, qua đó khắc họa bản thân như nhân vật không thể thay thế trên cả chính trường Israel lẫn sân khấu quốc tế. Nhưng khi Thủ tướng Israel bước lên bục, những hàng ghế trống xuất hiện dày đặc, tạo nên hình ảnh trái ngược hoàn toàn với kỳ vọng về một màn trình diễn chính trị đầy sức mạnh. Ông kiên nhẫn chờ các đại biểu rời đi, sau đó gọi họ là “những kẻ hèn nhát” trước khi bắt đầu bảo vệ các chiến dịch quân sự Israel phát động tại nhiều khu vực Trung Đông trong ba năm qua. Trước hội trường vắng người, thông điệp của ông dường như hướng nhiều hơn tới cử tri trong nước, những người sẽ quyết định khả năng tái đắc cử của ông vào tháng tới. Trong bài phát biểu, ông Netanyahu bác bỏ cáo buộc cho rằng hành động quân sự của Israel tại Gaza cấu thành “tội ác diệt chủng”, đồng thời khẳng định đất nước sẽ tiếp tục chiến đấu để tự bảo vệ. Ông gửi lời cam kết tới những người hùng Israel rằng chính phủ sẽ không dừng lại, sẽ tiếp tục giành chiến thắng vì Israel không còn lựa chọn nào khác. Cách nhấn mạnh quyết tâm chiến đấu có thể phù hợp với nhóm cử tri đề cao an ninh, nhưng khó xóa bỏ những tranh luận ngày càng gay gắt về tổn thất nhân đạo và hiệu quả của các chiến dịch quân sự. Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhiều năm qua cũng là diễn đàn quen thuộc để ông Netanyahu cảnh báo nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và nhấn mạnh ảnh hưởng chính trị của mình tại Mỹ. Năm nay, những thông điệp đó khó thuyết phục dư luận hơn, trong bối cảnh Iran vẫn trụ vững sau chiến dịch không kích chung kéo dài nhiều tháng giữa Mỹ và Israel. Uy tín của ông Netanyahu cũng suy giảm ngay trong một bộ phận những người ủng hộ Israel tại Mỹ, khiến lợi thế ngoại giao mà ông từng tự hào trở nên kém chắc chắn. Avishay Ben Sasson-Gordis, người đứng đầu chương trình nghiên cứu Mỹ và Israel tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia của Israel, nhận định ông Netanyahu từng nhiều lần rơi vào tình thế khó khăn. Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng lần hiện tại có thể là giai đoạn nghiêm trọng nhất, khi Thủ tướng Israel đang bị dồn vào thế chân tường. Nhận định ấy phản ánh sức ép đồng thời từ chiến trường, dư luận quốc tế, cử tri trong nước và những bất đồng ngày càng rõ với đồng minh quan trọng nhất của Israel. Theo những người am hiểu vấn đề trao đổi với Wall Street Journal, ông Netanyahu tới hội nghị Liên Hợp Quốc với kỳ vọng nhận được sự hậu thuẫn từ Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chặng cuối cuộc đua bầu cử. Kỳ vọng đó không thành hiện thực, bởi ông Trump không đưa ra những phát biểu ca ngợi Thủ tướng Israel như các lần trước. Quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo gần đây xuất hiện rạn nứt, chủ yếu xoay quanh chiến sự Iran, cách xử lý Hezbollah và kế hoạch hòa bình được Mỹ hậu thuẫn cho Gaza. Tổng thống Trump muốn đạt thỏa thuận ngoại giao nhằm mở lại eo biển Hormuz, xử lý lượng uranium làm giàu của Iran và chấm dứt cuộc xung đột đang đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao. Những mục tiêu ấy còn liên quan trực tiếp tới sự chia rẽ trong nhóm cử tri ủng hộ ông Trump, khiến Washington có lý do thúc đẩy giải pháp ngoại giao thay vì tiếp tục mở rộng chiến sự. Trong khi đó, ông Netanyahu chịu áp lực trong nước phải tăng cường chiến dịch chống Hezbollah, còn tranh cãi về Lebanon và việc giải giáp Hamas theo từng giai đoạn tiếp tục đẩy hai đồng minh vào thế bất đồng.