Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy có chiều dài khoảng 60km, tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng, đi qua 9 xã, hướng tới hoàn thành và đưa vào vận hành năm 2029. Dự án thành phần 1 được chia thành 6 gói thầu xây lắp.
Ba gói thầu XL01, XL02 và XL03 đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu và đang triển khai đồng loạt 15 mũi thi công. Hai gói XL04 và XL05 đang hoàn thiện vật tư, thiết bị, dự kiến khởi công trong tháng 10/2026. Gói XL06 về hệ thống ITS, ETC và các hạng mục phụ trợ dự kiến được phê duyệt thiết kế, lựa chọn nhà thầu ngay trong tháng này.
Công tác giải phóng mặt bằng hiện đạt khoảng 41,36km, tương đương 68,9% chiều dài tuyến. Trong đó, phần đất nông nghiệp đã hoàn thành hơn 99%. Tuy nhiên, đất ở và đất lâm nghiệp vẫn còn vướng mắc, tập trung tại xã Nam Đàn và Kim Bảng.
Bên cạnh mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng cũng là một trong những vấn đề ảnh hưởng tiến độ. Việc cấp phép các mỏ đá mới mất nhiều thời gian, trong khi dự án cần nguồn cung liên tục để phục vụ thi công.
Hiện tại Nhà thầu đã bắt đầu triển khai thi công mái cơ cửa hầm Đại Huệ phía Đông (Ảnh; Cổng TTĐT Nghệ An).
Tiến độ khoan cọc nhồi và đúc dầm cầu đang được yêu cầu đẩy nhanh. Riêng phần cầu có khối lượng khoảng 760 dầm, được xác định là một trong những đường găng quan trọng của dự án. Chủ đầu tư và nhà thầu được yêu cầu bổ sung máy khoan, thiết bị, nhân lực và ván khuôn để tăng tốc thi công.
Đối với hầm Đại Huệ, nhà thầu đang triển khai thi công mái cơ cửa hầm phía Đông và được yêu cầu mở rộng thêm mũi thi công. Nếu điều kiện thuận lợi, công tác thông hầm có thể hoàn thành ngay trong năm 2026, trong khi toàn bộ bê tông vỏ hầm được yêu cầu hoàn thành chậm nhất trước tháng 12/2027.
Song song với thi công, Ban Quản lý dự án và các đơn vị tư vấn được yêu cầu lập lại tiến độ tổng thể theo từng tháng, từng hạng mục, theo dõi cụ thể số cọc và số dầm đã hoàn thành cũng như phần chậm tiến độ.
Theo quy hoạch, dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy được quy hoạch 6 làn xe, trong giai đoạn 1 đầu tư hoàn chỉnh 4 làn; các cầu lớn xây dựng theo quy mô 6 làn, tốc độ thiết kế 80-100 km/h.
Tuyến có điểm đầu tại nút giao Hưng Tây, kết nối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt, và điểm cuối tại khu vực cửa khẩu Thanh Thủy - Nậm On, giáp biên giới Việt Nam - Lào.
Được biết, gói XL01 do liên danh CTCP Tập đoàn Đèo Cả - CTCP Xây lắp Thương mại Delta thực hiện. Còn gói XL02, do liên danh Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải, CTCP Xây lắp 368, CTCP Xây dựng và Đầu tư 492, CTCP Tư vấn và Đầu tư xây dựng Thiên Hoàng, CTCP Tổng công ty Công trình Đường sắt Việt Nam và CTCP Đầu tư xây dựng Trường Sơn thực hiện
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển từ cửa khẩu Thanh Thủy đến các đô thị và cảng biển Nghệ An, đồng thời tăng kết nối giữa Bắc Trung Bộ với Lào và Thái Lan. Các điểm du lịch như biển Cửa Lò, Khu di tích Kim Liên và Vườn quốc gia Pù Mát cũng được kỳ vọng hưởng lợi từ tuyến giao thông này.
Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ quốc gia giai đoạn 2021–2030, tuyến cao tốc Vinh – Thanh Thủy giữ vai trò then chốt trong việc hoàn thiện hành lang kinh tế Đông – Tây khu vực Bắc Trung Bộ, kết nối cao tốc Bắc – Nam với cửa khẩu Thanh Thủy và mạng lưới giao thương quốc tế sang Lào, Đông Bắc Thái Lan. Dự án được kỳ vọng tạo cú hích phát triển cho khu vực miền Tây Nghệ An, nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng nhưng hạ tầng kết nối hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.