Khớp là cấu trúc kết nối các đầu xương, hỗ trợ mọi động tác gập duỗi, tạo vận động linh hoạt cho cơ thể. Trong khớp có hoạt dịch (dịch khớp, chất nhờn khớp) - một chất lỏng trong suốt chứa hyaluronic acid (HA) có độ nhớt cao, làm nhiệm vụ bôi trơn các khớp giúp giảm ma sát giữa bề mặt khớp, bảo vệ sụn khớp và đảm bảo chuyển động trơn tru.
Quá trình thoái hóa khiến khả năng sản xuất dịch khớp suy giảm, khiến khớp kém linh hoạt, phát ra tiếng lục cục dẫn đến tăng nguy cơ chấn thương, viêm khớp và tình trạng khô khớp, gây đau, cứng khớp, hạn chế vận động.
BS.CKII Nguyễn Thị Oanh, Khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết tiêm chất nhờn là thủ thuật đưa HA nhân tạo với độ nhớt tương đương dịch khớp tự nhiên vào khớp để hỗ trợ giảm đau và tăng độ linh hoạt. HA thường được chỉ định cho người bệnh bị thoái hóa khớp mức độ nhẹ đến trung bình, hoặc thoái hóa nặng chưa có điều kiện phẫu thuật hoặc sau phẫu thuật nội soi khớp.
Hai bác sĩ tiêm chất nhờn cho người bệnh dưới hướng dẫn siêu âm. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy
Theo bác sĩ Oanh, phương pháp điều trị này mang lại một số lợi ích cho người bệnh:
Giảm đau
Chất nhờn được bổ sung vào khớp làm nhiệm vụ giảm xóc, hấp thụ áp lực và rung động khi người bệnh di chuyển, cử động. HA hạn chế sự cọ xát cơ học trực tiếp của các đầu xương và ức chế cảm nhân đau trong khớp gây giảm cảm giác đau, nhất là ở người bệnh thoái hóa khớp mức độ trung bình và nặng.
Giảm cứng khớp
Chất nhờn được bổ sung đầy đủ, tạo độ nhớt cho môi trường nội khớp, nhờ đó giảm ma sát, giúp các đầu sụn và xương dễ dàng trượt lên nhau khi cử động. Người bệnh cử động linh hoạt hơn, giảm cứng khớp, nhất là vào sáng sớm khi mới ngủ dậy.
Ức chế viêm
HA tác động vào thụ thể CD44 làm giảm biểu hiện yếu tố tiền viêm, ức chế các cytokine gây viêm và quá trình sinh tổng hợp chất trung gian prostaglandin E2 (PGE2) gây viêm khớp.
Kích thích tái tạo sụn khớp
Chất nhờn làm tăng sinh tế bào sụn và chất nền hình thành sụn như proteoglycan và glycosaminoglycan. Do đó, tiêm chất nhờn ngoại sinh không chỉ là giải pháp cơ học đơn thuần mà còn giúp kích thích tế bào sụn, tế bào màng hoạt dịch tăng tiết chất nhờn nội sinh trở lại.
Làm chậm thoái hóa khớp tiến triển
Tiêm chất nhờn giúp bảo vệ khớp, giảm quá trình chết tế bào, lão hóa tự nhiên của cơ thể, hạn chế khớp thoái hóa tiến triển nặng đến mức phải phẫu thuật thay khớp.
Bác sĩ Oanh cho biết tiêm chất nhờn vào khớp là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, sử dụng kim nhỏ xuyên qua da vào khớp. Song người bệnh không nên chủ quan, chỉ nên thực hiện thủ thuật này tại các cơ sở y tế đảm bảo vô khuẩn để tránh nguy cơ nhiễm trùng, áp xe, thậm chí biến chứng phá hủy khớp, nhiễm trùng huyết đe dọa tính mạng.
Tiêm khớp cần được thực hiện bởi bác sĩ có kinh nghiệm, dưới hướng dẫn của máy siêu âm để đảm bảo chính xác, đem lại hiệu quả điều trị cao, tránh làm tổn thương dây thần kinh và các cấu trúc khác trong khớp như sụn, dây chằng, gân cơ...
Thanh Long
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh cơ xương khớp tại đây để bác sĩ giải đáp