Viêm gan B bao lâu có thể tiến triển thành ung thư gan?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Viêm gan B mạn tính là một trong những nguyên nhân quan trọng gây xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, không phải cứ nhiễm virus viêm gan B là chắc chắn sẽ bị ung thư gan. Bệnh có thể diễn tiến khác nhau ở mỗi người.

Một số người mang virus viêm gan B (HBV) trong nhiều năm nhưng gan ít bị tổn thương. Trong khi đó, những người khác lại bị viêm gan kéo dài, xơ hóa, xơ gan rồi tiến triển thành ung thư, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).

Để giảm nguy cơ ung thư gan, người mắc viêm gan B cần lưu ý những điều sau:

Thời gian viêm gan B tiến triển thành ung thư

Không có một mốc thời gian cố định, chẳng hạn sau 10 hay 20 năm, nhiễm viêm gan B sẽ thành ung thư gan. Nguy cơ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Ở nhiều người, quá trình này diễn ra trong nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, tốc độ tiến triển không giống nhau ở tất cả bệnh nhân.

Thông thường, tổn thương gan kéo dài có thể khiến mô gan dần hình thành sẹo, gọi là xơ hóa. Khi xơ hóa tiến triển nặng, người bệnh có thể bị xơ gan. Xơ gan lại làm nguy cơ ung thư gan tăng đáng kể. Tuy nhiên, đây không phải con đường bắt buộc trong mọi trường hợp. Một số người nhiễm HBV có thể phát triển ung thư gan khi chưa xuất hiện xơ gan.

Phụ thuộc tải lượng virus

Một trong những yếu tố quan trọng khi đánh giá nguy cơ là lượng virus viêm gan B trong máu. Khi tải lượng virus cao và kéo dài, nguy cơ tiến triển bệnh gan và ung thư gan thường cao hơn. Một nghiên cứu đăng trên chuyên san JAMA cho thấy ở những người mắc viêm gan B, tải lượng virus càng cao thì nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan càng tăng.

Xơ gan là yếu tố đáng kể

Xơ gan là tình trạng mô gan bình thường bị thay thế dần bằng mô sẹo do tổn thương. Khi gan đã xơ, cấu trúc và chức năng của gan bị thay đổi, đồng thời nguy cơ xuất hiện ung thư gan tăng lên.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ở người viêm gan B mạn tính không được điều trị, khoảng 8-20% có thể tiến triển thành xơ gan trong vòng 5 năm. Điều trị viêm gan B phù hợp có thể kiểm soát sự gia tăng tải lượng virus và làm giảm nguy cơ bệnh gan tiến triển.

Tuổi cao và tiền sử gia đình

Tuổi tác là một yếu tố khác cần được lưu ý. Nhiễm HBV trong thời gian dài thì virus cũng có nhiều thời gian hơn để gây viêm và tổn thương gan. Vì vậy, nguy cơ ung thư gan thường tăng theo tuổi.

Nam giới mắc viêm gan B cũng có nguy cơ ung thư gan cao hơn nữ giới. Ngoài ra, tiền sử gia đình có người từng mắc ung thư gan, đặc biệt là người thân gần gũi, cũng là yếu tố cần được bác sĩ xem xét khi đánh giá nguy cơ, theo Healthline.

Viêm gan B mạn tính là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan, dù quá trình diễn tiến ở mỗi bệnh nhân có sự khác biệt rõ rệt. Theo các chuyên gia y tế, không tồn tại một mốc thời gian cố định như 10 hay 20 năm để xác định thời điểm bệnh chuyển sang giai đoạn ác tính. Quá trình tổn thương gan thường diễn ra âm thầm qua nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ, trong đó mô gan bị xơ hóa hình thành mô sẹo rồi dần tiến triển thành xơ gan. Xơ gan đóng vai trò là yếu tố nguy cơ đáng kể làm gia tăng tỷ lệ mắc ung thư gan, mặc dù một số trường hợp nhiễm virus vẫn có thể phát triển ung thư ngay cả khi chưa xuất hiện tình trạng xơ gan. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 8% đến 20% người mắc viêm gan B mạn tính không được điều trị phù hợp sẽ tiến triển thành xơ gan trong vòng 5 năm. Mức độ tổn thương này liên quan chặt chẽ đến tải lượng virus trong máu, khi nghiên cứu trên chuyên san JAMA chỉ ra rằng tải lượng virus càng cao và kéo dài thì nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan càng tăng. Bên cạnh chỉ số virus và tình trạng mô gan, nguy cơ tiến triển bệnh còn chịu ảnh hưởng bởi yếu tố tuổi tác, giới tính và tiền sử gia đình. Theo chuyên trang sức khỏe Healthline, người tuổi cao có thời gian nhiễm virus dài hơn nên nguy cơ mắc bệnh tăng theo thời gian, trong khi nam giới nhiễm viêm gan B cũng có nguy cơ ung thư gan cao hơn nữ giới. Ngoài ra, việc có người thân gần gũi từng bị ung thư gan là căn cứ quan trọng để bác sĩ đánh giá rủi ro, qua đó khuyến cáo người bệnh điều trị phù hợp nhằm kiểm soát tải lượng virus và giảm nguy cơ biến chứng tiến triển.