Vì sao cơ thể thiếu sắt dù ăn uống lành mạnh?

Nguồn ảnh: VnExpress

Mất máu kéo dài, nhu cầu sắt tăng hoặc một số bệnh lý có thể khiến cơ thể thiếu sắt dù chế độ ăn đa dạng.

Một số bệnh đường ruột làm giảm hấp thu sắt

Sắt tham gia tạo năng lượng, duy trì hoạt động cơ bắp, miễn dịch và chức năng não. Khi thiếu sắt, cơ thể có thể mệt mỏi, da nhợt, chóng mặt, giảm tập trung hoặc khó thở khi gắng sức.

Theo Only My Health, dù ăn đủ thực phẩm giàu sắt, cơ thể vẫn có thể thiếu khoáng chất này nếu đường tiêu hóa gặp vấn đề. Một số bệnh như celiac, viêm ruột hoặc tổn thương niêm mạc ruột khiến lượng sắt đi từ thức ăn vào máu giảm. Người từng phẫu thuật dạ dày hoặc ruột cũng có thể gặp tình trạng tương tự.

Một số tổn thương ở dạ dày hoặc ruột có thể gây chảy máu với lượng nhỏ nhưng kéo dài. Người bệnh có thể không nhìn thấy máu trong phân và vẫn sinh hoạt, ăn uống bình thường.

Cơ thể cần nhiều sắt hơn trong thai kỳ

Nhu cầu sắt thay đổi theo tuổi và giới, nam trưởng thành cần khoảng 8 mg mỗi ngày, trong khi nữ 19-50 tuổi cần khoảng 18 mg do mất sắt qua kinh nguyệt. Phụ nữ mang thai cần nhiều hơn, khoảng 27 mg mỗi ngày để đáp ứng nhu cầu tạo máu và phát triển của thai nhi.

Chế độ ăn trước đây vẫn phù hợp có thể không đủ để đáp ứng nhu cầu sinh lý mới trong thai kỳ. Đây là trường hợp thiếu sắt do nhu cầu của cơ thể tăng lên, không phải do người mẹ ăn uống thiếu khoa học.

Thịt nạc giàu sắt, chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe. Ảnh: Bùi Thủy — Thịt nạc giàu sắt, chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe. Ảnh: *Bùi Thủy*

Kinh nguyệt nhiều khiến cơ thể mất sắt liên tục

Theo Times of India, ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, kinh nguyệt là nguyên nhân quan trọng cần xem xét khi thiếu sắt. Mỗi lần hành kinh, cơ thể mất một lượng sắt theo máu. Nếu lượng máu mất nhiều hoặc kỳ kinh kéo dài, lượng sắt dự trữ có thể giảm dần qua từng tháng. Điều này có thể xảy ra ngay cả khi phụ nữ ăn uống khoa học.

Một số thuốc có thể khiến cơ thể hấp thu sắt kém

Một số thuốc sử dụng trong thời gian dài có thể làm giảm lượng sắt mà cơ thể nhận được từ thức ăn. Các thuốc làm giảm axit dạ dày, thường dùng để điều trị trào ngược, viêm loét dạ dày hoặc vấn đề tiêu hóa khác. Axit dạ dày giúp chuyển sắt trong thực phẩm sang dạng cơ thể dễ tiếp nhận hơn. Khi lượng axit giảm trong thời gian dài, quá trình này bị ảnh hưởng, khiến lượng sắt đi vào máu giảm.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)

Độc giả đặt câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp

Thiếu sắt là tình trạng vi chất dinh dưỡng phổ biến có thể xảy ra ngay cả ở những người duy trì chế độ ăn uống đa dạng và lành mạnh. Theo các chuyên gia y tế trên Only My Health và Times of India, sắt đóng vai trò cốt lõi trong quá trình tạo năng lượng, duy trì miễn dịch và chức năng não bộ. Khi thiếu hụt khoáng chất này, cơ thể thường xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, da nhợt nhạt, chóng mặt và khó thở khi gắng sức. Nguyên nhân hàng đầu khiến cơ thể không hấp thu đủ sắt xuất phát từ các bệnh lý đường tiêu hóa như hội chứng celiac, viêm ruột hoặc tổn thương niêm mạc ruột. Bên cạnh đó, những trường hợp từng phẫu thuật dạ dày hoặc ruột cũng bị giảm đáng kể khả năng đưa sắt từ thức ăn vào máu. Ngoài ra, tình trạng chảy máu rỉ rả kéo dài ở đường tiêu hóa hoặc việc sử dụng lâu dài các loại thuốc giảm axit dạ dày điều trị trào ngược cũng làm cản trở quá trình chuyển hóa sắt. Yếu tố sinh lý và chu kỳ kinh nguyệt cũng ảnh hưởng lớn đến lượng sắt dự trữ trong cơ thể. Nhu cầu sắt ở nam giới trưởng thành là 8 mg mỗi ngày, trong khi nữ giới từ 19 đến 50 tuổi cần khoảng 18 mg do mất máu hàng tháng. Phụ nữ mang thai cần tới 27 mg sắt mỗi ngày để đáp ứng yêu cầu tạo máu cho thai nhi, do đó chế độ ăn thông thường sẽ khó đáp ứng đủ nhu cầu tăng đột biến này.