Nội dung trên được chia sẻ tại tọa đàm Ứng dụng AI trong giảng dạy Toán phổ thông tại trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, chiều 8/11.
PGS. TS Phạm Sỹ Nam, khoa Toán - Tin ứng dụng, trường Đại học Sài Gòn, kể từng bị gắn tên với một bài nghiên cứu khoa học "lạ hoắc". Cách đây nửa năm, một đồng nghiệp ở Đại học Cần Thơ liên hệ để hỏi về tài liệu phương pháp giảng dạy Toán, bởi nội dung này được trích dẫn, thuộc danh mục tài liệu tham khảo trong đề cương luận văn thạc sĩ của học viên.
"Tôi giật mình vì không hề viết bài báo nào có tên và nội dung như thế. Nếu đồng nghiệp không kiểm tra kỹ thì rất khó phát hiện vì đây đúng là lĩnh vực mà tôi nghiên cứu", PGS. TS Nam kể.
Sau đó, ông được biết học viên này đã dùng AI tổng hợp thông tin. Ông Nam cho rằng nhiều khả năng AI đã bịa thông tin, tên bài báo khoa học và gắn tên các chuyên gia, học giả trong cùng lĩnh vực.
PGS. TS Phạm Sỹ Nam chia sẻ những tác hại của việc lạm dụng AI, ngày 8/11. Ảnh: Lệ Nguyễn
PGS. TS Nguyễn Thị Nga, Trưởng khoa Toán - Tin học, trường Đại học Sư phạm TP HCM, chia sẻ trải nghiệm tương tự. Bà cho biết sinh viên, học viên thạc sĩ dùng AI làm bài tập, viết bài luận "bùng nổ" trong năm vừa qua.
"Các bài viết, luận văn rất chỉn chu, dày dặn nhưng dễ bị phát hiện dùng AI vì từ ngữ rất hoa mỹ, sáo rỗng, lặp đi lặp lại. Rất nhiều em bị thầy cô bắt viết, sửa lại", bà Nga cho hay.
Theo TS Trần Nam Dũng, Phó hiệu trưởng trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TP HCM, trước đây rất khó gặp luận văn, luận án dài hơn 100 trang. Nhưng, hiện các tài liệu này thường dài 100-200 trang với cơ sở, phương pháp luận chỉn chu, danh mục tham khảo, trích dẫn rất phong phú.
Ông nhìn nhận việc này phần lớn nhờ sự giúp sức đắc lực từ AI. Thầy cô đôi khi không phát hiện thật giả, đúng sai bởi AI "sáng tác rất thật" hoặc chỉ thay đổi một vài chi tiết nhỏ.
"Chúng ta không thể cấm người học dùng AI, dù có hạn chế trên lớp thì ở nhà các em vẫn dùng để giải bài tập, viết luận", TS Dũng nói.
Điều này khiến thầy cô khó đánh đúng năng lực học sinh, sinh viên. Ông Dũng kể có học sinh làm bài tập đầy đủ, phát biểu sôi nổi, tỏa sáng trên lớp. Nhưng qua nhiều kỳ kiểm tra, điểm em này lại thấp hơn những học sinh khác. Ông nhìn nhận có tình trạng học sinh lạm dụng AI để giải bài tập về nhà hoặc đọc nhanh cách giải rồi phát biểu trên lớp mà không hiểu nội dung cốt lõi, phương pháp tư duy.
"Tôi hay nói với học sinh rằng một bài tự giải còn hiệu quả hơn 10 bài các em biết đáp án bằng cách đọc lời giải", TS Dũng chia sẻ.
Theo PGS. TS Nguyễn Thị Nga, trong bối cảnh này, giáo viên cần thay đổi cách kiểm tra. Chẳng hạn, thầy cô thay những bài tập chỉ yêu cầu đáp số, lời giải bằng những bài tìm lỗi sai, tìm hướng giải khác. Ngoài ra, giáo viên có thể tăng cường hỏi đáp và cho làm các bài kiểm tra nhỏ trực tiếp trên lớp.
Đồng tình, thầy Nguyễn Văn Tiến, trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đăk Lăk, cho biết tất cả bài kiểm tra trên lớp đều được ông ra dưới dạng tự luận, nhằm nắm năng lực tư duy, vận dụng của học sinh.
Các chuyên gia, nhà giáo tại tọa đàm Ứng dụng AI trong giảng dạy Toán phổ thông, ngày 8/11. Ảnh: Lệ Nguyễn
Lệ Nguyễn