Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov (Ảnh: Getty).
Lý do sau quyết định cách chức Bộ trưởng Quốc phòng
Tại buổi chia sẻ với báo chí ngày 23/8, Tổng thống Zelensky đã chia sẻ chi tiết về nguyên nhân dẫn đến quyết định bãi nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.
Ông tiết lộ mâu thuẫn gay gắt giữa ông Fedorov và Tổng tư lệnh khi đó là ông Oleksandr Syrskyi liên quan đến ranh giới quyền lực giữa Bộ Quốc phòng và Ban chỉ huy quân sự.
"Không thể tồn tại một rạn nứt ở cấp độ này giữa các nhà lãnh đạo. Tổng tư lệnh không thể làm việc nếu thiếu Bộ trưởng Quốc phòng, và ngược lại, Bộ trưởng Quốc phòng không thể làm việc nếu thiếu Tổng tư lệnh. Điều đó sẽ là thảm họa đối với một quốc gia đang có chiến tranh”, ông nói.
Theo Tổng thống Zelensky, ông từng yêu cầu ông Fedorov từ bỏ đề xuất thành lập mô hình mà ông gọi là Bộ Chiến tranh - một cơ cấu sẽ tái tổ chức lại toàn bộ hệ thống chỉ huy quân sự.
"Ngay từ đầu, tôi đã gọi cho ông ấy và nói hãy quên mô hình Bộ Chiến tranh đi", ông Zelensky kể lại.
Nhà lãnh đạo Ukraine cho biết cựu Bộ trưởng Fedorov ban đầu đã chấp thuận chỉ thị này, nhưng sau đó lại tìm những phương cách khác để thúc đẩy các thay đổi tương tự. Trong khi đó, Tổng tư lệnh Syrskyi phản ứng lại bằng "quy trình hành chính riêng". Bất đồng dần leo thang đến mức hai lãnh đạo chủ chốt này không còn trao đổi trực tiếp với nhau.
"Hai tuần trước khi ra quyết định sa thải, tôi đã cho họ cơ hội: tự ngồi lại với nhau để giải quyết. Nhưng họ đã không gặp nhau. Một bộ máy không thể vận hành như vậy", ông Zelensky cho biết.
Đến giữa tháng 7, ông Zelensky quyết định cách chức ông Fedorov. Quyết định này từng châm ngòi cho các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tuần tại Kiev và các thành phố khác. Người biểu tình xuống đường đòi phục chức cho ông Fedorov và yêu cầu cách chức đối với ông Syrskyi.
Dưới sức ép của làn sóng biểu tình, ông Zelensky sau đó quyết định miễn nhiệm ông Syrskyi.
Tổng thống Zelensky khẳng định ông vẫn ghi nhận và biết ơn đóng góp của cả ông Fedorov lẫn ông Syrskyi bất chấp mâu thuẫn giữa hai người. Ông tiết lộ thêm, ông đã đề nghị ông Fedorov đảm nhận 4 vị trí khác nhau trong chính phủ sau khi rời ghế Bộ trưởng Quốc phòng, nhưng ông Fedorov đã từ chối tất cả. Ông Fedorov từng tuyên bố sẽ chỉ quay trở lại chính phủ với tư cách là Bộ trưởng Quốc phòng.
Bác đề xuất bầu cử thời chiến
Trong cuộc gặp gỡ báo chí hôm qua, Tổng thống Zelensky cũng chính thức bác bỏ đề xuất của cựu Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov về việc tổ chức bầu cử thời chiến.
"Bầu cử vào lúc này chẳng khác nào một trận sóng thần sẽ xé rách Ukraine. Chiến lược của tôi là đưa đất nước đi đến hồi kết của cuộc chiến và một quốc gia độc lập, có chủ quyền", ông lập luận.
Trước đó, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Fedorov ngày 18/8 đã đăng tải một video kêu gọi tổ chức bầu cử thời chiến, cho rằng đây là bước đi cần thiết để khôi phục sự cạnh tranh chính trị dân chủ.
Ukraine áp dụng thiết quân luật ngay sau khi xung đột với Nga nổ ra năm 2022. Theo hiến pháp Ukraine, mọi cuộc bầu cử đều bị tạm hoãn trong thời gian thiết quân luật.
Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine từng chịu áp lực từ nhiều phía về việc tổ chức bầu cử thời chiến, nhưng chưa có đối tác nào đưa ra được các điều kiện cụ thể để đảm bảo cuộc bỏ phiếu diễn ra an toàn, hợp pháp và dân chủ.
Ông nhấn mạnh bất kỳ cuộc bầu cử nào cũng phải bảo đảm quyền tham gia cho lực lượng quân nhân ngoài tiền tuyến, cư dân vùng sát vạch giao tranh và hàng triệu người Ukraine đang sống ở nước ngoài, đồng thời phải bảo vệ cử tri trước các đợt tập kích của Nga.
"Tuy nhiên, chưa một ai đưa ra được đề xuất cụ thể nào", ông nói. Ông cho rằng các điều kiện trên là bất khả thi khi Nga từ chối thỏa thuận ngừng bắn.