TP HCM đầu tư hệ thống cống dài 56 km để giảm ngập, ô nhiễm

TP HCM vừa phê duyệt dự án Cải thiện hệ thống thoát nước, nước thải và thích ứng biến đổi khí hậu lưu vực Tây Sài Gòn, gọi tắt là CRUS2. Dự án có tổng mức đầu tư 7.688 tỷ đồng, triển khai tại tám phường phía tây thành phố trong giai đoạn từ nay đến năm 2029. Công trình được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ rệt về thoát nước, giảm ngập, đồng thời hạn chế ô nhiễm tại các kênh rạch đang tiếp nhận nước thải sinh hoạt. Tám phường nằm trong phạm vi dự án gồm Đông Hưng Thuận, Trung Mỹ Tây, Tân Thới Hiệp, An Hội Tây, Tân Sơn, Tây Thạnh, Tân Sơn Nhì và Bình Hưng Hòa. Đây là khu vực có mạng lưới thoát nước chưa đồng bộ, khiến nước mưa và nước thải nhiều nơi vẫn cùng chảy trong một hệ thống. Khi hoàn thành, dự án sẽ bổ sung hạ tầng cần thiết cho một vùng đô thị đang phát triển nhanh, thường chịu áp lực lớn mỗi khi mưa lớn. Hạng mục lớn nhất là gần 43 km cống thoát nước chung, tiếp nhận đồng thời nước mưa và nước thải từ khu dân cư. Quy mô cống khá đa dạng, từ loại đường kính 0,4 m đến cống hộp đôi, mỗi khoang rộng 3 m và cao 3 m. Hệ thống này được triển khai dọc kênh Tham Lương - Bến Cát, một trong những tuyến kênh giữ vai trò quan trọng trong thoát nước khu vực phía tây thành phố. Bên cạnh cống thoát nước chung, dự án còn xây dựng khoảng 13,4 km cống bao với đường kính từ 0,3 m đến 2,5 m. Các tuyến cống bao cùng hệ thống giếng tách dòng sẽ trải dài theo kênh Tham Lương - Bến Cát, kênh 19/5 và đến cuối lưu vực Tây Sài Gòn. Việc bổ sung mạng lưới này giúp thu gom dòng nước thải tốt hơn, thay vì để một phần nước chưa xử lý chảy trực tiếp vào kênh rạch. Các giếng tách dòng có nhiệm vụ phân chia nước mưa và nước thải trong hệ thống cống chung, nhất là vào thời điểm lưu lượng nước thay đổi lớn. Nước thải sẽ được dẫn vào cống bao, sau đó chuyển về nhà máy xử lý tập trung theo quy trình riêng. Trong khi đó, nước mưa tiếp tục thoát ra kênh rạch thông qua các cửa xả được bố trí dọc tuyến, giảm áp lực cho hệ thống khi mưa. Tổng vốn dự án gồm khoảng 5.056 tỷ đồng vay từ Ngân hàng Phát triển châu Á, cùng 2.633 tỷ đồng vốn đối ứng trong nước. UBND TP HCM giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị làm chủ đầu tư, chịu trách nhiệm tổ chức triển khai công trình. Theo kế hoạch, dự án được thực hiện từ nay đến năm 2029, với nhiều hạng mục cần phối hợp đồng bộ trong quá trình thi công. Khi đi vào hoạt động, công trình được kỳ vọng tăng năng lực tiêu thoát nước, góp phần giảm ngập tại các phường phía tây và cải thiện điều kiện vệ sinh đô thị. Hệ thống thu gom mới cũng giúp hạn chế nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý bị xả thẳng ra kênh rạch, nguyên nhân làm suy giảm chất lượng môi trường. Hiệu quả dự án không chỉ thể hiện ở những trận mưa được tiêu thoát nhanh hơn, mà còn nằm ở việc kiểm soát tốt hơn dòng nước thải hằng ngày. Theo số liệu được nêu trong bài gốc của VnExpress, tỷ lệ thu gom nước thải đô thị tại TP HCM hiện đạt khoảng 52%, còn tỷ lệ nước thải được xử lý đạt quy chuẩn mới gần 20%. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ thu gom lên 80%, đồng thời đưa tỷ lệ nước thải được xử lý theo quy chuẩn lên 40-45%. CRUS2 vì vậy được xem là một bước đầu tư quan trọng để thu hẹp khoảng cách giữa hạ tầng hiện có và mục tiêu quản lý nước thải trong tương lai.