Ngày 24/8, Sở Y tế TPHCM cho biết để củng cố y tế cơ sở giải pháp mang tính nền tảng là không để bất kỳ trạm y tế xã, phường nào phải đơn lẻ đứng một mình, mà đặt mỗi trạm trong một mạng lưới chuyên môn thống nhất, gắn kết trực tiếp với các bệnh viện của thành phố.
Theo đó, mỗi bệnh viện được phân công gắn kết và đồng hành thường xuyên với một số trạm y tế. Đây không chỉ là mối quan hệ "tuyến trên hỗ trợ tuyến dưới" theo cách truyền thống, mà phải trở thành mối quan hệ chuyên môn thường xuyên, hai chiều và có trách nhiệm.
Trong đó, bệnh viện cùng chia sẻ nhân lực, năng lực chuyên môn và trách nhiệm chăm sóc sức khỏe người dân trên địa bàn.
Trước hết, cần thiết lập cơ chế kết nối chuyên môn thường xuyên giữa bệnh viện và trạm y tế. Mỗi trạm phải xác định rõ bệnh viện nào là đơn vị đồng hành. Bác sĩ tại trạm có thể thường xuyên hội chẩn, xin ý kiến chuyên khoa, tư vấn xử trí và chuyển người bệnh khi cần thiết.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Người dân khám bệnh tại Trạm y tế phường Bảy Hiền (Ảnh: Thảo Phương).
Sở Y tế nhận định cần đẩy mạnh hội chẩn, tư vấn từ xa, xây dựng các đầu mối chuyên môn cụ thể để đưa năng lực của bệnh viện đến tận trạm y tế, thay vì cứ gặp trường hợp khó là chuyển người dân lên bệnh viện. Điều quan trọng là bác sĩ ở trạm y tế phải luôn biết rằng phía sau mình có một bệnh viện đủ mạnh để hỗ trợ khi cần.
Cùng với đó, cần đưa bác sĩ bệnh viện tham gia thực chất vào chăm sóc sức khỏe ban đầu. Việc luân phiên bác sĩ từ bệnh viện về trạm y tế cần được thực hiện theo kế hoạch, ưu tiên các chuyên khoa có nhu cầu cao như nội khoa, nhi khoa, sản phụ khoa, tim mạch, nội tiết, lão khoa...
Bác sĩ bệnh viện về trạm không chỉ để khám bệnh mà còn cùng nhân viên y tế cơ sở quản lý bệnh không lây nhiễm, theo dõi người cao tuổi, quản lý người có nguy cơ, khám sức khỏe, tư vấn dự phòng và đào tạo tại chỗ cho nhân viên trạm.
Qua đó, từng bước hình thành cách tiếp cận mới: bác sĩ bệnh viện không chỉ có trách nhiệm với người bệnh khi họ đến bệnh viện, mà còn cùng tham gia chăm sóc sức khỏe cộng đồng ngay tại nơi người dân sinh sống.
Một nội dung quan trọng khác là gắn hỗ trợ chuyên môn với hỗ trợ quản trị và phát triển đội ngũ lãnh đạo trạm y tế.
Đối với những trạm chưa có giám đốc hoặc còn hạn chế về năng lực quản trị, có thể thực hiện biệt phái có thời hạn các bác sĩ thuộc diện quy hoạch cán bộ lãnh đạo, quản lý hoặc đang tham gia công tác quản trị khoa, phòng tại bệnh viện về giữ chức vụ giám đốc trạm y tế.
Thời gian biệt phái cần đủ dài, có thể từ 3-5 năm, để cán bộ thực sự trải nghiệm quản trị y tế cơ sở, tổ chức lại hoạt động của trạm và tạo ra những thay đổi bền vững.
Đây đồng thời nên được xem là một giai đoạn đào tạo, thử thách và tích lũy kinh nghiệm quản lý quan trọng đối với nguồn cán bộ lãnh đạo của ngành y tế trong tương lai. Cần có cơ chế đánh giá kết quả và chính sách sử dụng, bố trí cán bộ phù hợp sau thời gian biệt phái.
Đặc biệt, khi một bác sĩ bệnh viện được biệt phái về làm giám đốc trạm y tế, mối liên kết với bệnh viện cử đi không những không bị cắt đứt mà phải được tăng cường. Bệnh viện trở thành "hậu phương" chuyên môn của trạm, hỗ trợ nhân lực, đào tạo, hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật và tiếp nhận người bệnh khi vượt quá khả năng của y tế cơ sở.
Từ đó, từng bước hình thành mô hình "Bệnh viện đồng hành - Trạm y tế vững mạnh - Người dân được chăm sóc liên tục".
Mục tiêu cuối cùng không phải biến trạm y tế thành một "bệnh viện thu nhỏ", mà là đưa năng lực của cả hệ thống y tế đến gần người dân hơn. Trạm y tế vẫn thực hiện đúng chức năng cốt lõi của y tế ban đầu, nhưng phía sau mỗi trạm luôn có bệnh viện đủ mạnh để đồng hành và hỗ trợ.
Đây chính là cách cụ thể hóa mô hình y tế đa tầng theo hướng liên thông thay vì chia cắt. Tầng y tế ban đầu, tầng điều trị cơ bản và tầng điều trị chuyên sâu không còn hoạt động như những "ốc đảo", mà được kết nối thành một mạng lưới thống nhất, chia sẻ trách nhiệm đối với sức khỏe người dân.
Ảnh: Thảo Phương