Trả lời:
Trẻ nhỏ đôi khi cố tình làm mắt lác khi chơi đùa, trêu chọc người khác hoặc bắt chước bạn bè. Nếu trẻ chủ động làm mắt lệch rồi tự đưa mắt về vị trí bình thường, hai mắt vẫn phối hợp tốt và không có biểu hiện bất thường khác, cha mẹ có thể theo dõi thêm.
Tuy nhiên, không phải trường hợp mắt lệch nào cũng do trẻ cố tình. Cha mẹ cần quan sát xem mắt trẻ có tự lệch khi nhìn đồ vật, xem tivi, đọc sách hoặc nhìn xa hay không. Nếu một hoặc hai mắt thường xuyên lệch hướng, kể cả khi trẻ không chủ động làm lác, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám chuyên khoa mắt.
Lác mắt là tình trạng hai mắt không nhìn cùng một hướng. Một mắt có thể lệch vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới so với mắt còn lại. Tình trạng này có thể xuất hiện liên tục hoặc chỉ ở một số thời điểm nên đôi khi cha mẹ khó nhận biết.
Bác sĩ phẫu thuật điều trị lác cho trẻ em. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo Hiệp hội Nhãn khoa Nhi và Lác mắt Mỹ (AAPOS), lác mắt có thể ảnh hưởng đến khả năng phối hợp hai mắt và nhận biết chiều sâu. Nếu não dần bỏ qua hình ảnh từ mắt lệch, trẻ có nguy cơ bị nhược thị, khiến thị lực giảm và khó phục hồi hoàn toàn nếu điều trị muộn.
Ngoài biểu hiện mắt lệch, cha mẹ nên chú ý nếu trẻ thường xuyên nghiêng đầu khi nhìn, nheo mắt, nhắm một mắt khi quan sát đồ vật hoặc gặp khó khăn khi ước lượng khoảng cách. Trẻ trên 3 tháng tuổi có biểu hiện lác mắt từng lúc cũng nên được bác sĩ đánh giá, thay vì chờ mắt tự hết lệch.
Nếu trẻ đột ngột bị lác mắt, nhìn đôi, đau đầu, nôn ói, đi đứng mất thăng bằng hoặc có biểu hiện bất thường ở đồng tử, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu của vấn đề thần kinh hoặc bệnh lý nghiêm trọng khác.
Cha mẹ không nên chỉ dựa vào việc trẻ có thể chủ động làm mắt lác để kết luận mắt hoàn toàn bình thường. Khi nhận thấy mắt trẻ tự lệch, xuất hiện ngày càng thường xuyên hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường về thị lực, hãy đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời nếu cần.
ThS.BS Phùng Văn Thạnh
Trung tâm Mắt Công nghệ cao
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội