Bỏ qua điều hướng
•

Tuổi trung niên: 4 việc nên làm để khỏe mạnh khi về già

Tuổi trung niên: 4 việc nên làm để khỏe mạnh khi về già
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Duy trì vận động thường xuyên, ăn uống cân bằng, rèn luyện trí não và ngủ đủ giấc có thể giúp bảo vệ sức khỏe, duy trì chức năng cơ thể và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác tăng lên.

Bác sĩ - thạc sĩ khoa học Michael J. Hall, chuyên gia về y học trường thọ (Mỹ), cho biết ở bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời, chúng ta cũng có thể tối ưu hóa, cải thiện và tạo ra những tác động tích cực đến cuộc sống.

Dưới đây là những cách mà các bác sĩ khuyên làm để kéo dài thời gian sống khỏe, theo EatingWell (Mỹ).

Vận động thường xuyên

Ông Pablo Prichard, bác sĩ - chuyên gia về kéo dài tuổi thọ tại Mỹ, cho rằng khi nói đến những thói quen cần duy trì ở tuổi trung niên, việc xây dựng cơ bắp là quan trọng, nhưng tập thể dục nhịp điệu cũng rất cần thiết.

Tuổi trung niên: 4 việc nên làm để lão hóa khỏe mạnh hơn - Ảnh 1.

Đi bộ nhanh là lựa chọn phù hợp với những người hiện ít vận động. Ngay cả khi chưa thể thực hiện những bài tập cường độ cao, việc vận động vẫn tốt hơn nhiều so với không vận động

Ảnh: P.H tạo từ AI

Một nghiên cứu tổng quan công bố năm 2025, phân tích các thử nghiệm ở người từ 60 - 85 tuổi, ghi nhận cả tập luyện ngắt quãng cường độ cao (HIIT) và tập aerobic liên tục (CAT) đều có lợi cho sức khỏe. HIIT có liên quan đến cải thiện sức mạnh cơ bắp, nguy cơ té ngã và chức năng nhận thức; trong khi CAT có liên quan đến giảm triệu chứng trầm cảm, cải thiện sức khỏe tinh thần và khả năng điều hòa cảm xúc.

Theo bác sĩ Prichard, đi bộ nhanh là lựa chọn phù hợp với những người hiện ít vận động. Ngay cả khi chưa thể thực hiện những bài tập cường độ cao, việc vận động vẫn tốt hơn nhiều so với không vận động.

Tìm chế độ ăn phù hợp

Bác sĩ Hall ủng hộ chế độ ăn Địa Trung Hải. Tuy nhiên, dù lựa chọn chế độ ăn nào, một thực đơn cân bằng, cung cấp đủ protein và chất xơ vẫn có thể giúp duy trì sức khỏe lâu dài.

Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật, chất béo không bão hòa, đồng thời hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có liên quan đến quá trình lão hóa khỏe mạnh và tuổi thọ cao hơn.

Theo bác sĩ Hall, bên cạnh lựa chọn thực phẩm, nên cùng chuẩn bị món ăn và ngồi ăn cùng người thân, bạn bè. Việc ăn uống cùng người khác có liên quan đến mức độ hạnh phúc cao hơn, đồng thời hỗ trợ giảm căng thẳng và buồn bã.

Không ngừng học hỏi

Việc duy trì hoạt động trí não khi lớn tuổi có liên quan đến chức năng nhận thức tốt hơn. Theo bác sĩ Prichard, bất kỳ hoạt động nào đòi hỏi khả năng tư duy đều rất quan trọng. Ông cho biết những hoạt động học hỏi có yếu tố giao tiếp xã hội còn mang lại lợi ích lớn hơn, chẳng hạn tụ tập bạn bè để chơi cờ vua.

“Bất cứ điều gì giúp não bộ hoạt động, đặc biệt là những việc bạn thực sự yêu thích, đều có thể hỗ trợ giảm căng thẳng và làm chậm quá trình thoái hóa thần kinh”, ông giải thích.

Chú trọng giấc ngủ

Một tổng quan hệ thống cho thấy người lớn tuổi có quá trình lão hóa khỏe mạnh thường có chất lượng giấc ngủ tốt hơn, ít gặp các vấn đề về giấc ngủ hơn so với những người có nhiều vấn đề sức khỏe.

Giấc ngủ giúp cơ thể phục hồi, vì vậy đây là một trong những yếu tố quan trọng để duy trì sức khỏe khi tuổi tác tăng lên. Bên cạnh việc ngủ đủ, nên duy trì đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày, tránh sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 30 phút trước khi ngủ, đồng thời hạn chế ăn quá no hoặc uống rượu vào buổi tối muộn.

Theo các chuyên gia y học trường thọ tại Mỹ, giai đoạn trung niên là thời điểm then chốt để thiết lập nền tảng thể chất và tinh thần bền vững cho tuổi già. Bác sĩ Michael J. Hall khẳng định con người hoàn toàn có thể chủ động tối ưu hóa chất lượng sống ở bất kỳ độ tuổi nào thông qua những can thiệp khoa học thường nhật. Về mặt thể chất, bác sĩ Pablo Prichard khuyến nghị kết hợp rèn luyện sức mạnh cơ bắp với các bài tập nhịp điệu phù hợp thể trạng, trong đó đi bộ nhanh là bước khởi đầu lý tưởng. Một nghiên cứu tổng quan công bố năm 2025 trên nhóm người từ 60 đến 85 tuổi chỉ ra rằng phương pháp rèn luyện ngắt quãng cường độ cao (HIIT) giúp nâng cao sức cơ và chức năng nhận thức, trong khi tập aerobic liên tục (CAT) hỗ trợ giảm trầm cảm hiệu quả. Song song với vận động, chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ, protein từ thực vật và hạn chế thịt đỏ chế biến sẵn như mô hình Địa Trung Hải sẽ củng cố đáng kể quá trình lão hóa khỏe mạnh. Bên cạnh yếu tố sinh học, sự gắn kết xã hội và khả năng kích thích tư duy đóng vai trò quyết định trong việc bảo vệ hệ thần kinh trung ương. Việc duy trì những hoạt động trí tuệ có tính tương tác cao như chơi cờ vua cùng bạn bè vừa giúp giảm tải căng thẳng, vừa làm chậm tiến trình thoái hóa nhận thức. Ngoài ra, việc bảo đảm giấc ngủ chất lượng, duy trì nhịp thức ngủ cố định và ngưng sử dụng thiết bị điện tử tối thiểu 30 phút trước khi ngủ sẽ tối đa hóa khả năng tái tạo tế bào cho cơ thể.
amung