Bỏ qua điều hướng
•

Vì sao viêm nhiễm dẫn đến tăng cân?

Vì sao viêm nhiễm dẫn đến tăng cân?
Nguồn ảnh: VnExpress

Viêm nhiễm trong cơ thể có thể dẫn đến kháng insulin, rối loạn trao đổi chất và cản trở quá trình giảm cân.

Viêm xảy ra khi hệ miễn dịch phản ứng với các tác nhân có hại như vi khuẩn, virus, nấm hoặc khi cơ thể bị chấn thương, bỏng, trầy xước, tiếp xúc với hóa chất và chất kích ứng.

Rối loạn quá trình trao đổi chất

Viêm mạn tính có thể làm tăng các chất trung gian gây viêm, khiến tế bào giảm đáp ứng với insulin. Quá trình này cũng có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa axit béo và chức năng của các cơ quan như gan, mô mỡ. Nếu kéo dài, viêm mạn tính có thể góp phần gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng đến khả năng sử dụng và dự trữ năng lượng của cơ thể.

Tác động đến hormone điều hòa cảm giác thèm ăn

Theo Health, leptin là hormone do mô mỡ tiết ra, có vai trò báo hiệu cho não bộ về mức năng lượng dự trữ và điều hòa cảm giác no. Khi tình trạng viêm mạn tính ảnh hưởng đến hoạt động của leptin, cơ thể có thể giảm đáp ứng với hormone này, khiến tín hiệu no kém hiệu quả và làm tăng nguy cơ ăn quá mức, ảnh hưởng đến quá trình giảm cân.

Viêm mạn tính cũng có thể liên quan đến sự thay đổi hoạt động của ghrelin - hormone kích thích cảm giác đói và cortisol - hormone tham gia đáp ứng căng thẳng. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn và xu hướng lựa chọn thực phẩm giàu đường, chất béo ở một số người.

Viêm nhiễm làm thay đổi quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Ảnh: Anh Chi

Viêm nhiễm làm thay đổi quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Ảnh: Anh Chi

Kháng insulin

Theo Eating Well, viêm nhiễm, tăng cân dẫn đến kháng insulin do các hợp chất gây viêm làm suy giảm độ nhạy của tế bào với insulin, tăng lượng đường trong máu. Lúc này, cơ thể tự động chuyển hóa năng lượng dư thừa thành mỡ (chủ yếu là mỡ nội tạng) thay vì đưa vào cơ bắp. Hai yếu tố này có thể tác động lẫn nhau, tạo thành một vòng luẩn quẩn: tăng cân gây ra kháng insulin nhiều hơn và kháng insulin lại dẫn đến tăng cân nhiều hơn.

Giữ nước và sưng phù

Phản ứng viêm giải phóng các phân tử cytokine, có thể làm giãn mạch, tăng độ thẩm thấu của thành mạch máu, có thể dẫn đến tích nước, phù chân. Tình trạng phù nề thường xảy ra ở vùng bị viêm, lâu dần gây áp xe, suy giảm đề kháng.

Để giảm viêm nhiễm, người thừa cân nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường bổ sung. Ưu tiên protein thực vật, rau xanh, chất béo tốt như omega-3, chất chống oxy hóa, chất phytochemical. Các nguồn cung cấp tốt các chất này bao gồm rau, trái cây, các loại hạt, cá, dầu thực vật, quả bơ.

Ngủ đúng giờ, đủ 7-9 tiếng mỗi đêm, bổ sung thực phẩm giàu chất xơ để hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và chức năng hàng rào ruột. Các hoạt động giảm căng thẳng như yoga, thiền hoặc đi bộ mỗi ngày cũng có thể góp phần điều hòa phản ứng viêm của cơ thể.

Anh Chi (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp
Tình trạng viêm mạn tính xuất hiện khi hệ miễn dịch phản ứng kéo dài với mầm bệnh, chấn thương hoặc hóa chất độc hại, trực tiếp can thiệp vào quá trình chuyển hóa năng lượng. Khi các chất trung gian gây viêm gia tăng, tế bào suy giảm độ nhạy với insulin và làm tăng đường huyết, khiến cơ thể chuyển năng lượng dư thừa thành mỡ nội tạng thay vì đưa vào cơ bắp. Quá trình tích mỡ này kết hợp cùng kháng insulin tạo nên một vòng luẩn quẩn thúc đẩy tình trạng thừa cân tiến triển nặng hơn. Bên cạnh đó, viêm mạn tính gây xáo trộn nghiêm trọng hệ thống hormone điều hòa cảm giác no và đói. Hiện tượng suy giảm đáp ứng với leptin khiến não bộ không nhận được tín hiệu no chuẩn xác, từ đó gia tăng nguy cơ dung nạp quá mức thực phẩm. Sự biến động của ghrelin cùng cortisol do phản ứng viêm kích hoạt cũng thúc đẩy xu hướng thèm đồ ăn giàu đường và chất béo, đồng thời các phân tử cytokine làm giãn mạch dẫn đến hiện tượng tích nước phù nề. Để kiểm soát tình trạng này, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò then chốt trong việc cắt đứt chuỗi phản ứng viêm. Chế độ dinh dưỡng cần ưu tiên protein thực vật, rau xanh, chất xơ cùng chất béo tốt omega-3 từ cá, quả bơ và các loại hạt, đồng thời hạn chế đường bổ sung và thực phẩm chế biến sẵn. Việc duy trì giấc ngủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm kết hợp với các bài tập giải tỏa căng thẳng như yoga, thiền hoặc đi bộ sẽ hỗ trợ tối ưu việc điều hòa miễn dịch và kiểm soát cân nặng bền vững.
amung