Nhắc đến Đồng Tháp, nhiều người thường nghĩ ngay đến những cánh đồng sen bạt ngàn, dòng sông hiền hòa, những vườn cây trái sum suê và cuộc sống bình dị của người dân miền Tây Nam Bộ.
Thế nhưng, bên cạnh cảnh sắc thiên nhiên trù phú, vùng đất này còn hấp dẫn du khách bởi nền ẩm thực phong phú, mang đậm hương vị miền sông nước. Mỗi món ăn, mỗi sản vật không chỉ thể hiện sự ưu đãi của thiên nhiên mà còn chứa đựng nét văn hóa, tập quán sinh hoạt và sự khéo léo của người dân qua nhiều thế hệ.
Sau khi sáp nhập với Tiền Giang, không gian văn hóa ẩm thực Đồng Tháp càng trở nên đa dạng, hội tụ những đặc sản nổi tiếng của hai vùng đất. Nếu Đồng Tháp trước đây được biết đến với các món ăn từ sen, nem Lai Vung, hủ tiếu Sa Đéc hay những sản vật mùa nước nổi, thì Tiền Giang lại gây thương nhớ bởi hủ tiếu Mỹ Tho, bánh giá Gò Công, mắm tôm chà cùng nhiều loại trái cây đặc sản. Sự kết hợp ấy đã tạo nên bức tranh ẩm thực nhiều màu sắc, vừa giữ được nét riêng của từng địa phương, vừa góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm khám phá miền Tây.
Trong hành trình tìm hiểu ẩm thực Đồng Tháp, những món ăn chế biến từ sen luôn là điểm nhấn khó bỏ qua. Gắn liền với hình ảnh đất sen hồng, loài cây này không chỉ có giá trị về cảnh quan mà còn hiện diện trong đời sống và văn hóa ẩm thực của người dân. Từ hạt sen, ngó sen, củ sen đến lá sen, mỗi bộ phận đều có thể trở thành nguyên liệu cho những món ăn hấp dẫn. Bên cạnh đó, trà sen, hạt sen sấy, tim sen và các sản phẩm chế biến từ sen cũng là những món quà mang đậm dấu ấn địa phương.
Một đặc sản khác đã làm nên tên tuổi của Đồng Tháp là nem Lai Vung. Với sự kết hợp hài hòa giữa thịt heo, bì, gia vị và các nguyên liệu truyền thống, nem có vị chua dịu, ngọt nhẹ, cay thơm, tạo nên sức hấp dẫn riêng. Đằng sau món ăn tưởng chừng dân dã ấy là cả một quá trình chế biến đòi hỏi kinh nghiệm và sự tỉ mỉ. Nghề làm nem Lai Vung không chỉ góp phần tạo sinh kế cho người dân mà còn là giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, ngày 10/11/2023, nghề làm nem Lai Vung được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định ý nghĩa của nghề truyền thống trong đời sống cộng đồng.
Cùng với nem Lai Vung, hủ tiếu Sa Đéc cũng là món ngon tiêu biểu, gắn bó với lịch sử phát triển nghề làm bột và chế biến thực phẩm của địa phương. Điểm đặc trưng của món ăn nằm ở những sợi hủ tiếu trắng, dai mềm, được làm từ bột gạo, kết hợp cùng nước dùng đậm đà, thịt, tôm và rau xanh. Không chỉ hấp dẫn bởi hương vị, hủ tiếu Sa Đéc còn mang đến cho du khách cơ hội tìm hiểu một nghề truyền thống đã góp phần tạo dựng thương hiệu cho vùng đất này.
Nếu sen, nem và hủ tiếu gắn với những giá trị ẩm thực quanh năm thì cá linh lại mang đến hương vị đặc trưng của mùa nước nổi Đồng Tháp Mười. Khi con nước từ thượng nguồn tràn về, cá linh xuất hiện nhiều, trở thành nguyên liệu quen thuộc trong bữa cơm của người dân. Cá linh có thể chế biến thành nhiều món như kho, chiên giòn, nấu canh chua. Đặc biệt, cá linh nấu cùng bông điên điển là sự kết hợp khó quên, hòa quyện giữa vị béo ngọt của cá, vị chua thanh của nước canh và chút giòn bùi của loài hoa đặc trưng mùa lũ. Món ăn không chỉ ngon miệng mà còn gợi lên nhịp sống gắn bó mật thiết với thiên nhiên của cư dân vùng sông nước.
Hủ tiếu Mỹ Tho là một trong những đặc sản nổi bật, được nhiều thực khách biết đến. Món ăn gây ấn tượng bởi sợi hủ tiếu có độ dai đặc trưng, nước dùng ngọt thanh và sự kết hợp phong phú của thịt, tôm cùng các nguyên liệu ăn kèm. Trong khi đó, vùng Gò Công lại níu chân du khách bằng bánh giá, còn gọi là bánh vá. Lớp bánh chiên vàng giòn, bên trong có nhân tôm, giá và các nguyên liệu khác, thường được thưởng thức cùng rau sống và nước mắm chua ngọt, tạo nên hương vị béo bùi nhưng không ngấy.
Cũng tại Gò Công, mắm tôm chà là sản vật truyền thống mang đậm dấu ấn ẩm thực địa phương. Được làm từ tôm tươi qua các công đoạn sơ chế, giã nhuyễn, phối trộn gia vị và phơi ủ theo phương pháp truyền thống, loại mắm này có hương thơm cùng vị đậm đà đặc trưng. Mắm tôm chà thường được dùng làm nước chấm hoặc ăn kèm các món cuốn, góp phần làm phong phú thêm bữa ăn của người dân miền biển.
Không thể nhắc đến ẩm thực Tiền Giang mà bỏ qua những vườn cây ăn trái trĩu quả. Sầu riêng Ngũ Hiệp, vú sữa Lò Rèn Vĩnh Kim, thanh long, chôm chôm là những sản vật nổi tiếng, mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm thú vị. Đến đây, du khách không chỉ được thưởng thức trái cây tươi ngon ngay tại vườn mà còn có dịp tìm hiểu quy trình chăm sóc, thu hoạch và cuộc sống của người làm vườn.
Ngày nay, ẩm thực đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng góp phần quảng bá hình ảnh và thúc đẩy du lịch Đồng Tháp. Chính những hương vị mộc mạc nhưng đậm đà ấy đã tạo nên sức hút riêng, để mỗi chuyến đi không chỉ là hành trình ngắm cảnh mà còn là dịp cảm nhận sâu sắc hơn văn hóa và con người Đồng Tháp./.
(Vietnam+)