Bỏ qua điều hướng
•

Vì sao có người luôn cảm thấy 'có ai đó bên cạnh' dù đang một mình?

Vì sao có người luôn cảm thấy 'có ai đó bên cạnh' dù đang một mình?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nghiên cứu mới phát hiện người từng có bạn tưởng tượng thời thơ ấu thường có cảm giác ai đó đang ở gần dù thực tế chỉ có một mình.

- Ảnh 1.

Một số người có bạn tưởng tượng lúc nhỏ - Ảnh: THE CALIVERSE

Công bố trên tạp chí Consciousness and Cognition, nghiên cứu phân tích câu trả lời của 185 người trưởng thành được tuyển chọn tại Đại học Kinh tế Izmir, Thổ Nhĩ Kỳ.

Những người tham gia không có tiền sử được chẩn đoán mắc bệnh tâm thần hoặc thần kinh. Trong số này, 45 người nhớ rằng từng có bạn tưởng tượng khi còn nhỏ.

Các nhà nghiên cứu yêu cầu người tham gia hoàn thành bảng câu hỏi về tần suất cảm thấy có người khác hiện diện dù không có bằng chứng về cảm giác này rõ ràng trong tháng trước đó.

Kết quả, nhóm từng có bạn tưởng tượng đạt điểm trung bình 25,51, cao hơn đáng kể so với mức 20,07 của nhóm còn lại. Thang đo dao động từ 15 đến 75 điểm, trong đó điểm càng cao đồng nghĩa với trải nghiệm cảm nhận sự hiện diện của người khác càng thường xuyên.

Nhóm nghiên cứu cũng phân tích vị trí mà những người tham gia nhớ rằng bạn tưởng tượng từng xuất hiện, theo trang ScienceAlert ngày 30-10.

Trong 114 ước tính về khoảng cách và hướng, có 76 trường hợp đặt người bạn này cách cơ thể không quá 70cm. Phần lớn được nhớ là đứng phía trước hoặc bên cạnh người tham gia.

Đây là khu vực các nhà khoa học gọi là không gian xung quanh thân, vùng không gian gần cơ thể mà con người sử dụng khi với tay, di chuyển hoặc tương tác với người khác.

Theo nhóm nghiên cứu, bạn tưởng tượng có thể liên quan đến cách não bộ xây dựng hình ảnh về cơ thể và môi trường xung quanh, qua đó tạo cho người bạn tưởng tượng một vị trí cụ thể trong không gian.

Một số thí nghiệm trước đây với robot từng cho thấy tín hiệu cảm giác không nhất quán có thể khiến con người cảm thấy có người đứng gần mình.

Trong các thí nghiệm này, người tham gia cử động tay trong khi một robot chạm vào lưng họ. Khi các nhà khoa học tạo độ trễ giữa chuyển động và tiếp xúc, một số người bắt đầu cảm thấy có người khác đứng phía sau.

Giả thuyết được đưa ra là não bộ có thể nhầm lẫn nguồn gốc của cảm giác, khiến con người quy những tín hiệu phát sinh từ chính hành động của mình cho một người khác.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới chưa chứng minh bạn tưởng tượng thời thơ ấu gây ra cảm giác có người bên cạnh khi trưởng thành.

Các kết quả dựa trên ký ức của người tham gia, phần lớn là phụ nữ và đều được tuyển chọn từ một trường đại học. Việc người tham gia biết mục đích nghiên cứu cũng có thể ảnh hưởng đến câu trả lời.

Các nhà khoa học nhấn mạnh phát hiện không phải bằng chứng về sự tồn tại của "ma" hay những hiện tượng siêu nhiên.

Thay vào đó, nghiên cứu cung cấp thêm manh mối về cách não bộ tạo ra cảm giác đang chia sẻ không gian với một người khác.

- Ảnh 3.'Gien thây ma' khiến tế bào não người vẫn hoạt động nhiều giờ sau qua đời

Các nhà nghiên cứu tiết lộ rằng bộ não của con người vẫn hoạt động sau khi chết nhiều giờ. Hiện tượng kỳ lạ này được cho là nhờ các tế bào thần kinh 'gien thây ma'.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Consciousness and Cognition cho thấy những người từng có bạn tưởng tượng thời thơ ấu thường có xu hướng cảm nhận sự hiện diện vô hình khi trưởng thành. Khảo sát thực hiện trên 185 người trưởng thành khỏe mạnh tại Đại học Kinh tế Izmir ở Thổ Nhĩ Kỳ ghi nhận nhóm 45 người từng có bạn thuở nhỏ đạt điểm trung bình 25,51 trên thang đo tần suất cảm giác, cao hơn đáng kể so với mức 20,07 của nhóm còn lại. Phân tích không gian định vị cho thấy 76 trên tổng số 114 ước tính đặt người bạn tưởng tượng trong phạm vi cách cơ thể không quá 70cm, chủ yếu ở phía trước hoặc bên cạnh. Vùng này thuộc không gian xung quanh thân, nơi não bộ xử lý việc định vị cơ thể và tương tác môi trường. Các thí nghiệm trước đây với robot từng chỉ ra rằng sự sai lệch tín hiệu cảm giác có thể khiến não bộ nhầm lẫn nguồn gốc chuyển động và tự gán tín hiệu của chính mình cho một thực thể khác. Dù vậy, các nhà khoa học nhấn mạnh phát hiện trên chỉ phản ánh cơ chế thần kinh xử lý không gian chứ không chứng minh mối quan hệ nhân quả hay hiện tượng siêu nhiên. Dữ liệu hiện phụ thuộc vào hồi ức chủ quan của nhóm khảo sát chủ yếu là nữ sinh viên và chưa thể khẳng định bạn tưởng tượng là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới hiện tượng này.
amung