Tăng nhãn áp là tình trạng áp lực bên trong mắt cao hơn mức bình thường, song chưa xuất hiện tổn thương thần kinh thị giác đặc trưng của bệnh glôcôm. Không phải tất cả người có nhãn áp cao đều tiến triển thành bệnh này, bởi khả năng chịu áp lực của thần kinh thị giác ở mỗi người khác nhau.
Rối loạn thoát dịch làm tăng áp lực trong mắt
Bên trong mắt luôn có một lượng thủy dịch lưu thông, giúp duy trì hình dạng và cung cấp dưỡng chất cho các cấu trúc. Chất lỏng này được sản xuất liên tục, sau đó thoát ra ngoài qua hệ thống dẫn lưu ở góc tiền phòng, trong đó có vùng bè.
Khi thủy dịch thoát ra chậm hoặc bị cản trở, lượng dịch tích tụ khiến áp lực bên trong mắt tăng lên. Theo Verywell Health, tình trạng này có thể liên quan đến hội chứng phân tán sắc tố, hội chứng giả bong bao, viêm màng bồ đào, đục thủy tinh thể, khối u trong mắt hoặc góc thoát thủy dịch hẹp. Chấn thương, phẫu thuật mắt và một số loại thuốc, đặc biệt là corticoid, cũng có thể làm tăng nhãn áp.
Nhãn áp bình thường dao động 10-20 mmHg và chỉ số trên 21 mmHg thường được xem là cao. Tuy nhiên, một lần đo vượt ngưỡng chưa đủ để kết luận người bệnh mắc glôcôm hoặc xác định nguy cơ tổn thương thần kinh thị giác.
Tăng nhãn áp xảy ra khi áp lực bên trong mắt cao hơn mức bình thường. Ảnh minh họa: AI
Thần kinh thị giác có khả năng chịu áp lực khác nhau
Nhãn áp cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh glôcôm, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định bệnh khởi phát. Một số người duy trì nhãn áp cao trong thời gian dài mà chưa có tổn thương thần kinh thị giác, trong khi người khác vẫn có thể mắc glôcôm dù chỉ số áp lực nằm trong giới hạn thông thường.
Điều này liên quan đến sự khác biệt về khả năng chịu áp lực và mức độ nhạy cảm của thần kinh thị giác ở từng người. Khi áp lực vượt quá ngưỡng chịu đựng, các sợi thần kinh có thể bị tổn thương dần, dẫn đến mất thị lực không hồi phục.
Theo Healthline, người từ 40 tuổi, cận thị nặng hoặc viễn thị, mắc tiểu đường, tăng huyết áp, có người thân bị glôcôm hoặc tăng nhãn áp thuộc nhóm có nguy cơ cao hơn. Việc sử dụng corticoid kéo dài, tiêm thuốc vào mắt hoặc mắc các hội chứng ảnh hưởng đến hệ thống dẫn lưu thủy dịch cũng có thể làm tăng nguy cơ.
Tăng nhãn áp thường không có triệu chứng
Phần lớn người bị tăng nhãn áp không cảm thấy đau, khó chịu hay nhận thấy thị lực thay đổi. Tình trạng này có thể âm thầm kéo dài, khiến người bệnh nghĩ mắt vẫn khỏe mạnh. Một số người chỉ phát hiện bất thường khi đã xuất hiện tổn thương thần kinh thị giác hoặc mất thị lực do glôcôm.
Ngoài nhãn áp, người bệnh có thể cần kiểm tra thị trường, tức vùng không gian mắt thấy được khi nhìn cố định, chụp cắt lớp quang học (OCT) và đo độ dày giác mạc. Các kết quả giúp bác sĩ đánh giá thần kinh thị giác, nguy cơ tiến triển thành glôcôm và xây dựng kế hoạch theo dõi.
Không phải mọi trường hợp tăng nhãn áp đều cần điều trị ngay. Bác sĩ căn cứ vào mức nhãn áp, độ dày giác mạc, tình trạng thần kinh thị giác, tuổi và các yếu tố nguy cơ để quyết định. Khi cần, thuốc nhỏ mắt thường được sử dụng để tăng thoát thủy dịch hoặc giảm lượng dịch sản xuất trong mắt. Tùy tình trạng, bác sĩ có thể kê một loại hoặc phối hợp nhiều loại thuốc. Người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, tái khám và đo nhãn áp định kỳ. Không tự ý ngừng thuốc khi chỉ số trở về bình thường vì áp lực có thể tăng trở lại.
Bảo Bảo (Tổng hợp)
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp