Những ngày đầu lái ôtô trên cao tốc, Ngọc Thành (TP HCM) thường chọn làn trái. Anh cho rằng đây là làn đường thuận tiện vì ít gặp xe chạy chậm, phía trước thường thoáng và không phải liên tục thay đổi làn. Mỗi khi vượt một phương tiện, Thành thường tiếp tục giữ làn trái nếu đường phía trước còn trống. Khi có xe phía sau tiến nhanh, anh chỉ chờ xe đó tự chuyển làn để vượt.
Sau một thời gian, lần chứng kiến tai nạn liên hoàn xảy ra ở làn trái khiến anh thay đổi cách nhìn. Các xe phía trước bất ngờ giảm tốc, những phương tiện bám đuôi chạy nhanh phía sau lần lượt phanh nhưng khoảng cách không đủ. Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều xe va chạm liên tiếp.
Cảm giác dễ chạy, an toàn hơn khi bám làn trái
Với nhiều tài xế, đặc biệt người chưa có nhiều kinh nghiệm, làn trái có thể tạo cảm giác dễ điều khiển hơn. Lúc này, tài xế ít gặp xe chạy chậm, ít phải xử lý phương tiện nhập làn từ bên phải và có thể duy trì tốc độ ổn định trong thời gian dài. Đồng thời, cứ bám làn trái đồng nghĩa không phải chuyển làn nhiều, tức hạn chế rủi ro va chạm.
Một số tài xế cũng hình thành suy nghĩ rằng làn trái dành cho xe chạy nhanh. Vì vậy, sau khi vượt xong một phương tiện, họ tiếp tục giữ làn nếu thấy tốc độ của mình vẫn cao hơn các xe bên phải. Tâm lý ngại chuyển làn cũng khiến thói quen này kéo dài. Mỗi lần thay đổi làn, tài xế phải kiểm tra gương, quan sát khoảng trống và đánh giá tốc độ của xe phía sau. Với người mới, việc giữ nguyên vị trí đang cảm thấy an toàn thường dễ chịu hơn việc thực hiện thêm một thao tác.
Đây là tâm lý khiến một số tài xế khó nhận ra mình đang tạo áp lực cho dòng xe phía sau. Suy nghĩ này có thể trở thành vấn đề khi xe chiếm làn trái vì một lý do gì đó không còn giữ được tốc độ tối đa cho phép. Khi này, một chiếc xe bám làn trái khiến các phương tiện phía sau phải giảm tốc, đổi làn hoặc phanh rồi tăng tốc trở lại để vượt. Khi nhiều xe cùng phải thực hiện thao tác này, khoảng cách giữa các phương tiện dễ thay đổi liên tục, làm tăng số lần chuyển làn và tình huống giao cắt giữa các dòng xe.
Xe di chuyển trên cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận. Ảnh: Hải Đăng
Nguy cơ không chỉ nằm ở việc xe phía sau phải đi chậm lại. Nếu tài xế phía sau tiếp cận với tốc độ cao, việc bất ngờ gặp một chiếc xe chạy chậm ở làn trái khiến họ phải giảm tốc trong thời gian ngắn. Trên cao tốc, tốc độ càng cao thì quãng đường xe đi được trong thời gian phản ứng càng lớn. Nếu khoảng cách ban đầu không đủ, tài xế phía sau có thể phải phanh gấp hoặc chuyển làn để tránh.
Bên cạnh đó, khi muốn vượt, xe phía sau phải chuyển làn, nhưng nếu làn bên cạnh đang có phương tiện khác, họ lại phải giảm tốc hoặc chờ khoảng trống. Nhiều xe cùng xử lý như vậy có thể khiến dòng xe phía sau liên tục thay đổi tốc độ và khoảng cách, tăng nguy cơ va chạm.
Xử lý đúng khi đi làn trái
Nếu đang ở làn trái để vượt, tài xế có thể hoàn thành việc vượt rồi quan sát gương và trở lại làn phù hợp khi có khoảng trống an toàn. Nếu phía sau có xe chạy nhanh hơn nhưng bên cạnh chưa có khoảng trống, giữ xe ổn định và chờ thời điểm thích hợp sẽ an toàn hơn so với việc chuyển làn vội.
Do đó, làn trái nên dành cho việc vượt. Khi đã vượt xong, tài xế nên trở về làn phải nếu điều kiện giao thông cho phép. Cách di chuyển này giúp các xe phía sau dễ vượt, dòng xe vận hành thuận lợi và tài xế cũng giảm áp lực khi chạy trên cao tốc.
Hải Đăng