Bác sĩ nội trú Hồ Phương Thùy, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết tóc bạc là tình trạng tóc mất sắc tố, chuyển thành màu trắng. Độ tuổi xuất hiện tóc bạc tự nhiên trung bình ở người da trắng, da vàng và da đen tương ứng là 35, 40 và 45 tuổi. Khoảng 6-23% số người ở tuổi 50 có một nửa mái đầu là tóc bạc.
Tóc bạc sớm được xác định khi tóc bạc trước tuổi 20 ở người da trắng, trước 25 tuổi ở người da vàng và trước 30 tuổi ở người da đen.
Tóc bạc sớm không phải là bệnh
Theo bác sĩ Thùy, tóc bạc sớm không phải là bệnh, cũng không phải dấu hiệu cảnh báo máu xấu hay bệnh lý. Cơ chế bệnh sinh của tình trạng này hiện chưa rõ ràng.
Tóc bạc thường bắt đầu ở vùng thái dương, vùng đỉnh rồi tiến triển từ từ sang những vùng còn lại. Râu và lông cũng có thể bị ảnh hưởng nhưng thường muộn hơn. Trường hợp tóc bạc đột ngột sau một đêm có thể là một giai đoạn của rụng tóc thể mảng, gọi là canities subita.
Một số hội chứng bẩm sinh có liên quan đến tóc bạc sớm như Brook, Werner, Rothmund-Thompson, Cri-du-chat, Down... Ngoài ra, yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng. Người có ông bà, bố mẹ bị tóc bạc sớm cũng có nguy cơ gặp tình trạng tương tự.
Một nghiên cứu trên gần 6.500 người, trong đó có hơn 1.600 người tóc bạc sớm, cho thấy mối liên quan chặt chẽ giữa tiền sử gia đình có người tóc bạc sớm, tình trạng béo phì với tỷ lệ mắc và mức độ nặng của tóc bạc.
Các yếu tố khác có thể liên quan đến tóc bạc sớm gồm nghiện rượu, chế độ ăn thiếu vitamin B12, vitamin D3, biotin, đồng, kẽm, selen, sắt... Người bị rụng tóc, thường xuyên căng thẳng, hút thuốc hoặc mắc bệnh mạn tính gây rối loạn hấp thu, chuyển hóa kém cũng có thể bạc tóc sớm hơn.
Một số nghiên cứu còn đề cập mối liên quan giữa tóc bạc sớm với các bệnh lý như loãng xương và bệnh mạch vành. Trong đó, một nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ loãng xương ở người tóc bạc sớm cao gấp 4 lần so với nhóm đối tượng khác. Người bạc tóc trước 20 tuổi thường có mật độ xương thấp hơn. Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo cần tầm soát loãng xương đối với cả gia đình có người tóc bạc sớm.
Không nên nhổ tóc bạc
Theo các bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương, hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với tóc bạc sớm. Người gặp tình trạng này cần bổ sung các vi chất bị thiếu, điều chỉnh chế độ sinh hoạt và tránh thức khuya.
Bác sĩ lưu ý sau 23h là thời điểm tóc và da tái tạo. Nếu không đi ngủ sớm có thể gây rối loạn chu kỳ sản sinh, vận chuyển sắc tố melanin. Việc thiếu vitamin và sinh hoạt không điều độ càng làm mất tế bào sắc tố sau một hoặc vài chu kỳ tóc.
Với người chỉ có tỷ lệ tóc bạc dưới 10%, việc nhổ tóc có thể được áp dụng. Tuy nhiên, bác sĩ không khuyến khích phương pháp này.
Nang tóc được ví như một nhà máy sản xuất tóc với số chu kỳ hoạt động có giới hạn, khoảng 10-20 chu kỳ tóc. Mỗi lần nhổ tóc được tính là một chu kỳ. Sau khi nhổ, nang tóc tại vị trí đó đã trải qua chu kỳ rối loạn tổng hợp sắc tố hoặc mất tế bào sắc tố nên tóc mọc mới vẫn có thể là tóc bạc. Đây cũng là lý do nhiều người nhận thấy tóc bạc thường mọc lại ở một vài vị trí nhất định dù đã nhổ trước đó.
Quan trọng hơn, sau vài chu kỳ nhổ, nang tóc có thể mất chức năng hoạt động, lâu dần khiến tóc thưa hơn.
Nhuộm tóc hiện là phương pháp phổ biến nhất để che tóc bạc. Tuy nhiên, một số loại thuốc nhuộm có nguy cơ gây viêm da tiếp xúc. Đã có nghiên cứu cho thấy tỷ lệ ung thư nói chung tăng, đặc biệt là ung thư buồng trứng, ung thư não và ung thư hệ máu, ở những người thường xuyên sử dụng thuốc nhuộm tóc.
Bác sĩ cũng lưu ý, người có tóc bạc sớm thành từng chỏm như "đuôi ngựa" nên đi khám để loại trừ một số bệnh lý như bạch biến. Việc sử dụng các thuốc hỗ trợ như vitamin nhóm B (B5), vitamin E cần tham khảo ý kiến bác sĩ.