Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 được đưa ra trong bối cảnh trật tự quốc tế có nhiều biến động, cạnh tranh giữa các nước lớn gia tăng, cùng những thách thức về kinh tế, công nghệ, biến đổi khí hậu và quản trị toàn cầu.
Theo Giáo sư Khúc Cường, Đại học Dân tộc Trung ương Trung Quốc, bình luận viên của Mạng lưới Truyền hình Toàn cầu Trung Quốc (CGTN), thông điệp của Việt Nam tại diễn đàn lần này cho thấy vai trò ngày càng chủ động của một nước đang phát triển thuộc Phương Nam toàn cầu trong giải quyết các vấn đề quốc tế.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, Giáo sư Khúc Cường cho rằng điểm đáng chú ý trước hết trong bài phát biểu là việc Việt Nam nhấn mạnh khôi phục lòng tin, thúc đẩy phát triển công bằng, quản trị công nghệ và củng cố chủ nghĩa đa phương.
Theo ông, với thế giới đang đứng trước nhiều sức ép và lựa chọn, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu cạnh tranh không biến thành đối đầu, tiến bộ công nghệ không tạo ra những khoảng cách mới cho thấy Việt Nam đang quan tâm trực tiếp tới những vấn đề nổi lên trong quản trị toàn cầu. Qua đó, Việt Nam không chỉ thể hiện quan điểm về các vấn đề quốc tế mà còn phản ánh những mối quan tâm chung của nhiều nước đang phát triển, trong đó có yêu cầu được tham gia bình đẳng hơn vào quá trình xây dựng và thực thi các quy tắc quốc tế.
Theo Giáo sư Khúc Cường, một điểm đáng chú ý khác là vai trò của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương đang có sự chuyển biến. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc với tư cách người đứng đầu Đảng và Nhà nước cho thấy Việt Nam dành mức độ ưu tiên cao cho hoạt động đối ngoại đa phương.
Ông cho rằng Việt Nam đang từng bước chuyển từ vị thế chủ yếu tham gia các cơ chế quốc tế sang chủ động đóng góp sáng kiến và tham gia định hình chương trình nghị sự. Giáo sư Khúc Cường dẫn việc Việt Nam đăng cai Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng và chuẩn bị tổ chức Hội nghị Cấp cao APEC năm 2027 làm những ví dụ cho thấy Hà Nội đang đảm nhận ngày càng nhiều vai trò tại các cơ chế đa phương.
Theo chuyên gia Trung Quốc, xu hướng này phù hợp với quá trình Việt Nam đẩy mạnh hội nhập quốc tế, đồng thời gắn các mục tiêu phát triển trong nước với những vấn đề chung của khu vực và thế giới.
Đánh giá cách Việt Nam thể hiện chính sách đối ngoại trong bài phát biểu, Giáo sư Khúc Cường cho rằng bài phát biểu cho thấy sự kết hợp giữa nguyên tắc và tính linh hoạt trong cách Việt Nam tiếp cận các vấn đề quốc tế.
Việt Nam nhấn mạnh giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982, đồng thời thể hiện lập trường đối với các vấn đề Palestine và Cuba. Theo ông, những nội dung này cho thấy Việt Nam tiếp tục nhấn mạnh các nguyên tắc về chủ quyền, luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đồng thời duy trì cách tiếp cận độc lập và không đối đầu.
Giáo sư Khúc Cường cho rằng cách tiếp cận này phù hợp với đặc điểm của một quốc gia đang phát triển có mức độ hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đồng thời có thể là một tham khảo đối với các nước ASEAN trong việc duy trì không gian chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Một nội dung khác được Giáo sư Khúc Cường lưu ý là việc bài phát biểu gắn các mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam với đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chuyển đổi số và mô hình phát triển mới. Theo ông, việc Việt Nam đưa các mục tiêu phát triển đến năm 2030 và 2045 vào thông điệp đối ngoại giúp cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn về định hướng phát triển của đất nước, đồng thời thể hiện mong muốn tiếp tục thu hút nguồn lực, công nghệ, đầu tư và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị quốc tế.
Giáo sư Khúc Cường nhận định khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ tiếp tục có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn.
Về thông điệp của Việt Nam đối với Phương Nam toàn cầu, Giáo sư Khúc Cường cho rằng bài phát biểu cần được nhìn nhận trong bối cảnh các nước Phương Nam toàn cầu ngày càng có vai trò lớn hơn trong nền kinh tế và quản trị quốc tế.
Những vấn đề như khoảng cách phát triển, tiếp cận công nghệ, tài chính cho phát triển, biến đổi khí hậu và cải cách các thể chế đa phương đang là mối quan tâm chung của nhiều nước đang phát triển. Theo ông, việc Việt Nam nhấn mạnh chủ nghĩa đa phương, đối thoại, hợp tác bình đẳng và không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau cho thấy Việt Nam đang kết nối các mục tiêu phát triển quốc gia với những vấn đề rộng hơn của Phương Nam toàn cầu.
Bài phát biểu không chỉ truyền tải thông điệp về Việt Nam mà còn thể hiện mong muốn của Việt Nam đóng góp tích cực hơn vào các cuộc thảo luận về tương lai của hệ thống quản trị toàn cầu.
Đánh giá về vai trò của Việt Nam trên các diễn đàn đa phương trong thời gian tới, Giáo sư Khúc Cường cho rằng việc Việt Nam tiếp tục đảm nhận các vai trò tại ASEAN, APEC, Liên hợp quốc và những cơ chế đa phương khác sẽ tạo thêm điều kiện để nước này tham gia sâu hơn vào các vấn đề khu vực và quốc tế.
Tuy nhiên, ông lưu ý những thông điệp về khôi phục lòng tin, thúc đẩy phát triển và tăng cường hợp tác đa phương sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức thực tế, trong đó có cạnh tranh giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, xu hướng phân mảnh của thị trường thế giới, nhu cầu tài chính cho chuyển đổi năng lượng và những vấn đề mới phát sinh từ sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo.
Theo Giáo sư Khúc Cường, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện mong muốn của Việt Nam duy trì môi trường quốc tế ổn định, thúc đẩy đối thoại thay cho đối đầu, đồng thời tăng cường sự tham gia của các nước đang phát triển vào quá trình xây dựng các quy tắc và cơ chế quản trị toàn cầu./.
(TTXVN/Vietnam+)