Trước diễn biến bất thường của thời tiết, chính quyền và nhân dân địa phương đang căng mình triển khai các biện pháp ứng phó với phương châm “bốn tại chỗ”.
Triều cường đến sớm, uy hiếp nhiều nơi
Theo thông lệ nhiều năm, các đợt triều cường lớn nhất trong năm tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long thường xuất hiện vào khoảng tháng 9 và tháng 10 âm lịch. Tuy nhiên, năm nay mới chỉ bước sang đầu tháng 8 âm lịch, mực nước trên các triền sông chính qua địa bàn tỉnh Vĩnh Long đã dâng cao đột ngột.
Theo báo cáo chuyên môn của Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Vĩnh Long, mực nước đỉnh triều đo được tại trạm Mỹ Thuận trên sông Tiền ngày 15/9 (tức mùng 5 tháng 8 âm lịch) đã chạm mốc 2,05m, vượt mức Báo động III tới 25cm; trạm Chợ Lách đạt 1,95m, cao hơn Báo động III là 5cm. So với kỳ triều giữa tháng 8/2026, mực nước đợt này đã cao hơn từ 31cm đến 39cm trên khắp các triền sông.
Nước sông dâng cao đột ngột kết hợp mưa lớn trong những ngày qua đã uy hiếp trực tiếp đến hệ thống đê bao ven sông. Tại địa bàn các xã cù lao thuộc An Bình, triều cường dâng cao đã tràn qua nhiều đoạn đê bao thấp, gây bể cục bộ một số đoạn bờ bao quanh vườn cây ăn trái và ao nuôi thủy sản.
Không chỉ ở vùng cù lao, triều cường sớm còn “tấn công” mạnh mẽ vào các khu vực đô thị và ven đô của tỉnh Vĩnh Long. Ghi nhận tại các phường trung tâm như Long Châu, Thanh Đức và Phước Hậu, nước triều tràn dâng nhanh khiến hàng loạt tuyến đường chính bị ngập sâu từ 25cm đến 35cm.
Trên Quốc lộ 57 và Tỉnh lộ 902 đoạn qua phường Thanh Đức, giao thông rơi vào cảnh lội nước cục bộ. Nước sông tràn qua bờ kè, ngập sâu trước khu vực Ủy ban nhân dân phường Thanh Đức và khu vực chợ Thanh Mỹ.
Cảnh buôn bán tấp nập thường ngày tại chợ Thanh Mỹ nhường chỗ cho sự hối hả kê cao hàng hóa, tát nước chống ngập của các tiểu thương. Đáng chú ý, đợt triều dâng đúng giờ cao điểm sáng và chiều, khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là các em học sinh.
Trực tiếp hứng chịu đợt ngập úng đầu mùa, người dân các vùng cù lao và đô thị đã chủ động triển khai nhiều biện pháp gia cố, bảo vệ tài sản.
Chia sẻ về tình hình đi lại và sinh hoạt, chị Nguyễn Thị Hoa, tiểu thương kinh doanh tại chợ Thanh Mỹ (phường Thanh Đức) ngậm ngùi: “Năm nay nước lên quá nhanh và sớm ngoài dự tính. Mới đầu tháng 8 âm lịch mà nước đã tràn qua đường, vào tận trong chợ. Mấy ngày nay buôn bán rất chậm vì người đi chợ khó khăn, buôn bán gì cũng phải kê bàn ghế lên cao. Sáng ra đưa con đi học vất vả vô cùng”.
Tại xã cù lao An Bình, nơi có diện tích cây ăn trái giá trị cao như sầu riêng, chôm chôm, nhãn..., công tác chống tràn được triển khai khẩn trương. Nhờ sự chủ động của chính quyền và sự hợp sức của người dân, công tác gia cố đê bao đang được gấp rút thực hiện.
Trao đổi về công tác ứng phó địa phương, đồng chí Hồ Thế Nhu, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã An Bình cho biết: “Triều cường đợt này dâng cao đột ngột gây áp lực lớn lên hệ thống bờ bao trên địa bàn xã. Ngay khi xuất hiện tình trạng tràn và sạt lở cục bộ ở một số điểm, Ủy ban nhân dân xã đã khẩn trương huy động lực lượng tại chỗ phối hợp nhân dân gia cố các đoạn bờ bao xung yếu. Địa phương đã và đang chủ động triển khai hỗ trợ cừ tràm, điều xe cuốc cạp đất để tôn cao các đoạn đê bao thấp. Mục tiêu lớn nhất là phải bảo vệ an toàn tuyệt đối cho diện tích cây ăn trái và đời sống sinh hoạt của bà con”.
Khuyến cáo không được lơ là
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, trong những ngày qua, thiên tai và triều cường đã ảnh hưởng đến hoa màu và cuộc sống của người dân. Lũy kế từ đầu năm đến nay, thiên tai và sạt lở làm thiệt hại 201,87ha rau màu, 13,6ha cây ăn trái (chôm chôm, sầu riêng) và 16,26ha lúa giống.
Do nắng nóng kéo dài và độ mặn tại các cống đầu mối tăng cao gây thiếu nước, 59,65ha lúa Hè Thu bị thiệt hại.
Trong đó, đáng chú ý là ghi nhận 176 điểm sạt lở, sụt lún bờ sông, bờ biển (gồm 6 điểm do triều cường) với tổng chiều dài 12.634m, ảnh hưởng trực tiếp đến 317 hộ dân.
Đánh giá về diễn biến thiên tai trong thời gian tới, Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Vĩnh Long nhận định, đợt triều cường đầu tháng 8 âm lịch chỉ mới là khởi đầu của mùa lũ và triều cường năm 2026. Trong các tháng tiếp theo (đặc biệt là kỳ triều cường tháng 9 và tháng 10 âm lịch), nguy cơ triều cường đỉnh điểm kết hợp lũ thượng nguồn sông Mê Kông dồn về sẽ còn diễn biến phức tạp và khó lường.
Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Vĩnh Long cũng đưa ra cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do triều cường ở Cấp 2 tại hầu hết các trạm trên sông Tiền, sông Cổ Chiên và sông Hậu. Các vùng trũng thấp ven sông, khu vực cù lao, ngoài đê bao và các tuyến đường đô thị có hạ tầng tiêu thoát nước kém tiếp tục đối mặt với nguy cơ ngập sâu và sạt lở bờ sông.
Để giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, ngành chức năng tỉnh Vĩnh Long khuyến cáo các địa phương cần tiếp tục rà soát, kiểm tra toàn bộ hệ thống đê bao, cống đập, đặc biệt là các tuyến đê bao cù lao, các đoạn bờ sông có nguy cơ sạt lở cao. Chủ động bố trí vật tư, phương tiện theo phương châm “bốn tại chỗ” để kịp thời xử lý các sự cố sạt lở, bể bờ bao ngay từ giờ đầu.
Người dân cần chủ động theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo khí tượng thủy văn; chủ động kê cao tài sản, đồ dùng gia đình, gia cố chuồng trại chăn nuôi và bờ bao vườn cây ăn trái, ao thủy sản; tuân thủ hướng dẫn giao thông của lực lượng chức năng khi di chuyển qua các khu vực ngập sâu.
Sự chủ động, linh hoạt của chính quyền các cấp cùng tinh thần cảnh giác, hợp sức của người dân Vĩnh Long sẽ là yếu tố then chốt giúp địa phương vững vàng ứng phó, giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại do triều cường và thiên tai gây ra trong mùa mưa lũ năm nay.
BÁ DŨNG