Vụ chặt cây đổ đè chết người đi đường: Chủ nhà, người cưa cây có thể nhận mức phạt nào?

Vụ chặt cây xà cừ đổ xuống đường, khiến một người đi xe máy tử vong tại xã Quảng Bình, tỉnh Thanh Hóa, đang được cơ quan công an điều tra, làm rõ. Sự việc đặt ra câu hỏi về trách nhiệm pháp lý của người trực tiếp cưa cây, chủ nhà và bên thuê nhân công trong quá trình thực hiện công việc. Theo luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật thuộc Đoàn luật sư TP.HCM, trách nhiệm cụ thể sẽ phụ thuộc kết quả xác minh lỗi và diễn biến thực tế. Nếu người cưa, chặt cây thực hiện công việc cẩu thả, không bảo đảm an toàn, gây hậu quả chết người, hành vi này có thể bị xem xét về tội vô ý làm chết người. Điều 128 Bộ luật Hình sự quy định người phạm tội có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ một năm đến năm năm. Các dấu hiệu cần được làm rõ gồm việc không cảnh báo người đi đường, không chằng chống cây, không kiểm soát khu vực nguy hiểm hoặc chọn hướng cây đổ không phù hợp. Trách nhiệm hình sự trước hết có thể đặt ra đối với người trực tiếp cưa chặt, nếu cơ quan điều tra xác định người này nhận thức được nguy hiểm nhưng vẫn thực hiện không đúng quy trình an toàn. Tuy nhiên, chủ nhà hoặc tổ chức thuê người làm cũng có thể bị xem xét trách nhiệm liên đới, nếu việc thuê mướn thiếu kiểm tra cần thiết và không đưa ra hướng dẫn phù hợp. Trường hợp gia đình hoặc cơ quan tự thuê thợ tự do không có chuyên môn an toàn lao động, đồng thời không bố trí cảnh báo, việc này có thể trở thành căn cứ đánh giá trách nhiệm. Bên cạnh trách nhiệm hình sự, người có lỗi còn có thể phải bồi thường dân sự cho gia đình nạn nhân, tùy thuộc kết luận của cơ quan chức năng về nguyên nhân và chủ thể chịu trách nhiệm. Điều 604 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định chủ sở hữu, người chiếm hữu hoặc người được giao quản lý cây phải bồi thường thiệt hại do cây cối gây ra. Quy định này hướng tới việc bảo vệ người bị thiệt hại, đồng thời xác định nghĩa vụ của những người đang sở hữu, quản lý hoặc kiểm soát tài sản nguy hiểm. Theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015, trách nhiệm bồi thường phát sinh khi tài sản gây thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại xuất phát từ sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại. Nội dung này được hướng dẫn tại Điều 3 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, đồng thời vẫn áp dụng trong trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc pháp luật chuyên ngành quy định khác. Vì vậy, kết luận điều tra và các tài liệu xác định quyền sở hữu, quyền quản lý cây sẽ giữ vai trò quan trọng khi giải quyết bồi thường. Nếu người có trách nhiệm được xác định, các khoản bồi thường trong vụ việc chết người có thể gồm chi phí hợp lý cho việc mai táng và tiền cấp dưỡng cho những người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng. Gia đình nạn nhân cũng có thể yêu cầu bồi thường tổn thất tinh thần, với mức cụ thể trước hết do các bên thỏa thuận trên cơ sở quy định pháp luật. Nếu không đạt được thỏa thuận, mức bồi thường tổn thất tinh thần tối đa đối với một người có sức khỏe bị xâm phạm không quá một trăm lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Vụ việc xảy ra khoảng 8h23 ngày 9-9, khi anh Nguyễn Quang Thọ chặt thuê một cây xà cừ trước cổng nhà ông N.Q.H., tại số 295 tỉnh lộ 511, còn gọi là đường 4A, thuộc thôn Hiền Tây. Trong lúc cây đang được cắt và có dấu hiệu sắp đổ, ông Lê Đình Thành, 67 tuổi, trú thôn Mậu Xương, xã Quảng Bình, điều khiển xe máy theo hướng Nam - Bắc đi ngang qua. Cây xà cừ bất ngờ đổ xuống, đè trúng ông Thành khiến ông ngã xuống đường, bị thương nặng và tử vong sau đó. Hiện Công an tỉnh Thanh Hóa đang điều tra, xác minh toàn bộ diễn biến, từ cách thức cưa cây đến biện pháp bảo đảm an toàn tại hiện trường. Cơ quan chức năng sẽ làm rõ ai trực tiếp thực hiện công việc, ai thuê hoặc quản lý, việc cảnh báo giao thông có được tiến hành hay không và nguyên nhân chính khiến cây đổ. Những kết luận này, theo thông tin Tuổi Trẻ dẫn lời luật sư Diệp Năng Bình, sẽ là cơ sở xác định trách nhiệm hình sự, nghĩa vụ bồi thường và mức xử lý đối với từng bên liên quan.