6 nguyên tắc ăn hải sản không lo bị ngộ độc

Nguồn ảnh: VietnamNet

Nhiều người e ngại kết hợp hải sản với thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh vì sợ sinh ra chất độc gây hại sức khỏe.

Nhiều người truyền tai nhau rằng ăn hải sản cùng cam, chanh hoặc các thực phẩm giàu vitamin C có thể gây ngộ độc. Vì vậy, họ thường tránh uống nước cam hoặc ăn trái cây sau bữa hải sản. Xin bác sĩ cho biết, quan niệm này có đúng? (Hải An, Cầu Giấy, Hà Nội)

PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi Dinh dưỡng và Kiểm soát Béo phì (Viện Dinh dưỡng) tư vấn:

Hiện không có bằng chứng khoa học nào cho thấy việc ăn hải sản thông thường cùng thực phẩm giàu vitamin C sẽ tự tạo ra chất độc trong cơ thể. Vitamin C có nhiều trong cam, chanh, ổi, kiwi, bưởi và các loại rau quả. Đây là vi chất dinh dưỡng cần thiết và không có lý do gì phải tránh kết hợp với hải sản chỉ vì sợ tạo ra độc tố. Thậm chí, vitamin C còn giúp tăng cường hấp thu sắt non-heme từ thực phẩm thực vật, giúp bữa ăn đa dạng gồm hải sản, rau củ và trái cây trở nên hoàn toàn phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh.

hai san 12.jpg — *Hải sản nấu kỹ là một trong những nguyên tắc tránh ngộ độc thực phẩm. Ảnh: Văn Hùng*

Giải thích về nguồn gốc tin đồn, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cho biết rất khó xác định chính xác nguyên nhân, nhưng một phần có thể xuất phát từ việc hải sản chứa một lượng nhỏ các kim loại nặng như asen, trong khi vitamin C tham gia vào nhiều phản ứng hóa học.

Tuy nhiên, việc suy diễn rằng cứ ăn tôm, cua, sò cùng cam hoặc chanh sẽ tạo ra chất độc nguy hiểm là không có cơ sở khoa học. Điều quan trọng là phải phân biệt dạng hóa học và hàm lượng của các chất; asen trong thực phẩm có nhiều dạng và không phải dạng nào cũng có độc tính giống nhau. Do đó, không thể chỉ dựa vào sự hiện diện của vitamin C để kết luận món ăn tạo ra độc chất.

Trên thực tế, thói quen vắt chanh, tắc hoặc dùng các loại rau gia vị có vị chua ăn cùng hải sản giúp gia tăng hương vị rất phổ biến. Việc vắt chanh vào tôm, cua, nghêu, sò hay ăn trái cây sau bữa ăn không phải là nguyên nhân gây ra ngộ độc, người dân hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng.

6 nguyên tắc ăn hải sản vừa ngon vừa an toàn:

- Hải sản tươi, nguồn gốc rõ ràng luôn là lựa chọn ưu tiên.

- Nấu hải sản chín kỹ, đặc biệt với sò, ngao, hàu và các loại nhuyễn thể.

- Có thể ăn kèm rau xanh, cam, chanh, ổi hoặc các loại trái cây giàu vitamin C.

- Không dùng chanh, giấm hoặc mù tạt thay cho việc nấu chín.

- Không ăn hải sản đã có mùi bất thường, bị hỏng hoặc bảo quản không đúng cách.

- Người có cơ địa dị ứng hải sản cần chú ý đến phản ứng của cơ thể, bất kể có ăn kèm vitamin C hay không.

Quan niệm ăn hải sản cùng thực phẩm giàu vitamin C gây ngộ độc là hoàn toàn thiếu căn cứ khoa học. Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi Dinh dưỡng và Kiểm soát Béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng, hiện không có bằng chứng nào chứng minh sự kết hợp thông thường này tự tạo ra độc chất trong cơ thể. Thậm chí, vitamin C còn hỗ trợ hấp thu sắt tốt hơn khi bữa ăn được phối hợp cân đối giữa hải sản, rau xanh và hoa quả tươi. Nguồn gốc lời đồn xuất phát từ giả định vitamin C phản ứng với lượng nhỏ kim loại nặng như asen trong hải sản để sinh độc tố. Tuy nhiên, asen tồn tại dưới nhiều dạng hóa học khác nhau và không phải dạng nào cũng mang độc tính nguy hại cho người dùng. Thói quen ẩm thực phổ biến như vắt chanh, tắc vào tôm cua hoặc thưởng thức trái cây sau bữa ăn hoàn toàn an toàn đối với sức khỏe. Để phòng tránh ngộ độc hiệu quả, chuyên gia khuyến cáo người dân tuân thủ sáu nguyên tắc chế biến và sử dụng hải sản đúng cách. Người tiêu dùng cần ưu tiên chọn nguyên liệu tươi có nguồn gốc rõ ràng, nấu chín kỹ các loại nhuyễn thể và tuyệt đối không dùng chanh, giấm hay mù tạt để thay thế nhiệt độ nấu. Ngoài ra, việc loại bỏ thực phẩm có mùi bất thường cùng sự cẩn trọng trước cơ địa dị ứng cá nhân mới là yếu tố then chốt bảo đảm an toàn.