Căn bệnh nhiều phụ nữ Việt âm thầm chịu đựng vì xấu hổ
Trao đổi với phóng viên Dân trí tại hội thảo quốc tế "Siêu âm sàn chậu 3D/4D - Phục hồi sàn chậu thẩm mỹ", diễn ra tại TPHCM ngày 23/9, BSCK2 Lê Ngọc Diệp, Trưởng khoa Nội soi của Bệnh viện Từ Dũ cho biết, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận gần 9.000 lượt bệnh nhân có các vấn đề về sàn chậu.
Trong đó có 250 phụ nữ được ghi nhận có mức độ sa tạng vùng chậu làm ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, phải can thiệp phẫu thuật. Số ca có sa tạng vùng chậu có xu hướng tăng do tuổi thọ tăng lên.
Khoảng 50% phụ nữ từng sinh có nguy cơ bị sa cơ quan vùng chậu, và nguy cơ này tăng dần theo tuổi (theo nghiên cứu của Swift, năm 2000). Nhiều thống kê chỉ ra cứ 3 phụ nữ sau sinh lại có 1 người gặp triệu chứng són tiểu ở các trạng thái, mức độ khác nhau.
Phụ nữ sau sinh là đối tượng có nguy cơ bị sa tạng chậu (Ảnh minh họa: Hoàng Lê).
Bác sĩ Diệp phân tích, những phụ nữ sau sinh - đặc biệt là những người có các yếu tố như sinh nhiều con, sinh con lớn hoặc phải lao động nặng nhọc, vất vả, làm tăng áp lực ổ bụng - là nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị sa tạng chậu.
Đáng chú ý, nhiều phụ nữ Việt Nam khi gặp phải vấn đề này thường cảm thấy rất ngại, không chia sẻ với con cái hay gia đình mà cứ âm thầm chịu đựng. Điều này dẫn đến việc phát hiện bệnh trễ và điều trị trở nên khó khăn hơn.
"Có những phụ nữ đến bệnh viện trong tình trạng sa toàn bộ tử cung và bàng quang ra ngoài. Thậm chí trước đây nhiều năm, từng có trường hợp bệnh nhân vì quá khó chịu đã tự lấy dao để cắt luôn phần tạng bị sa. Điều đó cho thấy trong quá khứ, chúng ta đã từng không quan tâm đầy đủ đến vấn đề này", BS Diệp nói.
Trước thực tế trên, Bệnh viện Từ Dũ thời gian qua đã đẩy mạnh việc quan tâm đến vấn đề sàn chậu của phụ nữ, bao gồm việc phục hồi và nâng đỡ sàn chậu, đồng thời trang bị kiến thức để phụ nữ chủ động dự phòng tình trạng này.
BSCK2 Lê Ngọc Diệp thực hành kỹ thuật chẩn đoán bệnh lý phụ khoa tại bệnh viện (Ảnh: Hoàng Lê).
Cũng theo Trưởng khoa Nội soi của Bệnh viện Từ Dũ, để chẩn đoán một vấn đề sàn chậu, trước đây y học chủ yếu dựa vào thăm khám lâm sàng, sau đó có các kỹ thuật hỗ trợ như đo niệu động học, chụp cộng hưởng từ (MRI). Tuy nhiên, những phương pháp tiếp cận này có chi phí cao, làm giảm khả năng tiếp cận bệnh nhân.
Siêu âm 3D/4D giúp chẩn đoán sớm, điều trị hiệu quả
Khoảng 5 năm gần đây, với các tiến bộ về chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt là sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ, việc chẩn đoán sàn chậu bằng hình ảnh học ngày càng trở nên gần gũi hơn.
Trong đó, siêu âm 3D/4D sàn chậu giúp đánh giá nhanh, chi phí thấp, phát hiện nhanh chóng độ đứt/rách cơ nâng hậu môn sau sinh. Phương pháp này giúp ghi nhận hình ảnh động nhằm đánh giá chức năng động học của sàn chậu qua nghiệm pháp rặn/ho, có thể quan sát các mảnh ghép đã sử dụng có biến chứng hay không.
Chỉ khi kết quả siêu âm không rõ ràng, nghi ngờ có tổn thương phức tạp, việc sử dụng MRI mới được cân nhắc. Cách làm này sẽ giảm chi phí và thời gian điều trị cho người bệnh.
BSCK2 Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ chia sẻ, các bệnh lý sàn chậu gây đau, sa và giãn, khiến người phụ nữ mất tự tin, luôn cảm thấy vùng thấp nhất của cơ thể có vấn đề không thoải mái.
Một bệnh lý sàn chậu khiến phụ nữ rất khó chịu là tình trạng tiểu không kiểm soát (hay són tiểu khi gắng sức). Thậm chí, có phụ nữ mỗi lần ho, hắt xì hoặc cười cũng không kiềm được mà buộc phải đi tiểu ngay...
Thực tế, các bệnh lý sàn chậu phổ biến nhưng ít được người dân quan tâm, vì là tình trạng ở "vùng kín, vùng sâu". Nhận diện được vấn đề này, Bệnh viện Từ Dũ hướng tới việc áp dụng các kỹ thuật và công cụ chẩn đoán tiên tiến, nhằm chẩn đoán sớm, chính xác để can thiệp hoặc phục hồi xâm lấn tối thiểu cho bệnh nhân.
Với sự tiến bộ của y học, các phương pháp điều trị ứng dụng kỹ thuật ít xâm lấn hiện nay (như phẫu thuật nội soi, nâng đỡ các bộ phận sa hoặc sửa chữa sàn chậu/các cân cơ bị rách) có thể cải thiện 70-80% tình trạng sa tạng chậu, thậm chí phục hồi gần như hoàn toàn.
"Tại chương trình hôm nay, chúng tôi mời 3 chuyên gia quốc tế. Trong đó, có Chủ tịch Hiệp hội Sàn chậu Thái Lan và hai bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực sàn chậu, để cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật dựng hình 3D/4D giúp nhìn được chính xác nhất tình trạng tổn thương.
Các hình ảnh và hoạt động của hội thảo mới chỉ là bước đầu cho một chuỗi chăm sóc và nâng cao chất lượng cuộc sống của người phụ nữ", Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ nhấn mạnh.
Các bác sĩ khuyến cáo, chị em khi gặp các triệu chứng khó chịu, không thoải mái ở vùng thấp (như bất thường tiểu tiện, đại tiện, cơ quan sinh dục) nên đến ngay bệnh viện có chuyên khoa Sản để được các bác sĩ chẩn đoán và xử lý chính xác nhất.
Trong giai đoạn đầu hậu sản, phụ nữ nên có ý thức không làm tăng áp lực ổ bụng quá mức (như không mang vác nặng nhiều, không để tình trạng ho kéo dài liên tục), đồng thời thực hiện các bài tập giúp phục hồi vùng chậu.