Bỏ qua điều hướng

Âm thầm chịu đựng bệnh "khó nói", nhiều phụ nữ sa toàn bộ tử cung

Âm thầm chịu đựng bệnh "khó nói", nhiều phụ nữ sa toàn bộ tử cung
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Theo bác sĩ, phụ nữ Việt khi gặp phải vấn đề sa tạng chậu thường cảm thấy xấu hổ và âm thầm chịu đựng. Hậu quả là nhiều trường hợp khi vào viện đã sa toàn bộ tử cung ra ngoài.

Căn bệnh nhiều phụ nữ Việt âm thầm chịu đựng vì xấu hổ

Trao đổi với phóng viên Dân trí tại hội thảo quốc tế "Siêu âm sàn chậu 3D/4D - Phục hồi sàn chậu thẩm mỹ", diễn ra tại TPHCM ngày 23/9, BSCK2 Lê Ngọc Diệp, Trưởng khoa Nội soi của Bệnh viện Từ Dũ cho biết, mỗi năm bệnh viện tiếp nhận gần 9.000 lượt bệnh nhân có các vấn đề về sàn chậu.

Trong đó có 250 phụ nữ được ghi nhận có mức độ sa tạng vùng chậu làm ảnh hưởng chất lượng cuộc sống, phải can thiệp phẫu thuật. Số ca có sa tạng vùng chậu có xu hướng tăng do tuổi thọ tăng lên.

Khoảng 50% phụ nữ từng sinh có nguy cơ bị sa cơ quan vùng chậu, và nguy cơ này tăng dần theo tuổi (theo nghiên cứu của Swift, năm 2000). Nhiều thống kê chỉ ra cứ 3 phụ nữ sau sinh lại có 1 người gặp triệu chứng són tiểu ở các trạng thái, mức độ khác nhau.

Âm thầm chịu đựng bệnh khó nói, nhiều phụ nữ sa toàn bộ tử cung - 1

Phụ nữ sau sinh là đối tượng có nguy cơ bị sa tạng chậu (Ảnh minh họa: Hoàng Lê).

Bác sĩ Diệp phân tích, những phụ nữ sau sinh - đặc biệt là những người có các yếu tố như sinh nhiều con, sinh con lớn hoặc phải lao động nặng nhọc, vất vả, làm tăng áp lực ổ bụng - là nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị sa tạng chậu.

Đáng chú ý, nhiều phụ nữ Việt Nam khi gặp phải vấn đề này thường cảm thấy rất ngại, không chia sẻ với con cái hay gia đình mà cứ âm thầm chịu đựng. Điều này dẫn đến việc phát hiện bệnh trễ và điều trị trở nên khó khăn hơn.

"Có những phụ nữ đến bệnh viện trong tình trạng sa toàn bộ tử cung và bàng quang ra ngoài. Thậm chí trước đây nhiều năm, từng có trường hợp bệnh nhân vì quá khó chịu đã tự lấy dao để cắt luôn phần tạng bị sa. Điều đó cho thấy trong quá khứ, chúng ta đã từng không quan tâm đầy đủ đến vấn đề này", BS Diệp nói.

Trước thực tế trên, Bệnh viện Từ Dũ thời gian qua đã đẩy mạnh việc quan tâm đến vấn đề sàn chậu của phụ nữ, bao gồm việc phục hồi và nâng đỡ sàn chậu, đồng thời trang bị kiến thức để phụ nữ chủ động dự phòng tình trạng này.

Âm thầm chịu đựng bệnh khó nói, nhiều phụ nữ sa toàn bộ tử cung - 2

BSCK2 Lê Ngọc Diệp thực hành kỹ thuật chẩn đoán bệnh lý phụ khoa tại bệnh viện (Ảnh: Hoàng Lê).

Cũng theo Trưởng khoa Nội soi của Bệnh viện Từ Dũ, để chẩn đoán một vấn đề sàn chậu, trước đây y học chủ yếu dựa vào thăm khám lâm sàng, sau đó có các kỹ thuật hỗ trợ như đo niệu động học, chụp cộng hưởng từ (MRI). Tuy nhiên, những phương pháp tiếp cận này có chi phí cao, làm giảm khả năng tiếp cận bệnh nhân.

Siêu âm 3D/4D giúp chẩn đoán sớm, điều trị hiệu quả

Khoảng 5 năm gần đây, với các tiến bộ về chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt là sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ, việc chẩn đoán sàn chậu bằng hình ảnh học ngày càng trở nên gần gũi hơn.

Trong đó, siêu âm 3D/4D sàn chậu giúp đánh giá nhanh, chi phí thấp, phát hiện nhanh chóng độ đứt/rách cơ nâng hậu môn sau sinh. Phương pháp này giúp ghi nhận hình ảnh động nhằm đánh giá chức năng động học của sàn chậu qua nghiệm pháp rặn/ho, có thể quan sát các mảnh ghép đã sử dụng có biến chứng hay không.

Chỉ khi kết quả siêu âm không rõ ràng, nghi ngờ có tổn thương phức tạp, việc sử dụng MRI mới được cân nhắc. Cách làm này sẽ giảm chi phí và thời gian điều trị cho người bệnh.

BSCK2 Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ chia sẻ, các bệnh lý sàn chậu gây đau, sa và giãn, khiến người phụ nữ mất tự tin, luôn cảm thấy vùng thấp nhất của cơ thể có vấn đề không thoải mái.

Một bệnh lý sàn chậu khiến phụ nữ rất khó chịu là tình trạng tiểu không kiểm soát (hay són tiểu khi gắng sức). Thậm chí, có phụ nữ mỗi lần ho, hắt xì hoặc cười cũng không kiềm được mà buộc phải đi tiểu ngay...

Thực tế, các bệnh lý sàn chậu phổ biến nhưng ít được người dân quan tâm, vì là tình trạng ở "vùng kín, vùng sâu". Nhận diện được vấn đề này, Bệnh viện Từ Dũ hướng tới việc áp dụng các kỹ thuật và công cụ chẩn đoán tiên tiến, nhằm chẩn đoán sớm, chính xác để can thiệp hoặc phục hồi xâm lấn tối thiểu cho bệnh nhân.

Với sự tiến bộ của y học, các phương pháp điều trị ứng dụng kỹ thuật ít xâm lấn hiện nay (như phẫu thuật nội soi, nâng đỡ các bộ phận sa hoặc sửa chữa sàn chậu/các cân cơ bị rách) có thể cải thiện 70-80% tình trạng sa tạng chậu, thậm chí phục hồi gần như hoàn toàn.

"Tại chương trình hôm nay, chúng tôi mời 3 chuyên gia quốc tế. Trong đó, có Chủ tịch Hiệp hội Sàn chậu Thái Lan và hai bác sĩ có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực sàn chậu, để cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về kỹ thuật dựng hình 3D/4D giúp nhìn được chính xác nhất tình trạng tổn thương. 

Các hình ảnh và hoạt động của hội thảo mới chỉ là bước đầu cho một chuỗi chăm sóc và nâng cao chất lượng cuộc sống của người phụ nữ", Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ nhấn mạnh.

Các bác sĩ khuyến cáo, chị em khi gặp các triệu chứng khó chịu, không thoải mái ở vùng thấp (như bất thường tiểu tiện, đại tiện, cơ quan sinh dục) nên đến ngay bệnh viện có chuyên khoa Sản để được các bác sĩ chẩn đoán và xử lý chính xác nhất.

Trong giai đoạn đầu hậu sản, phụ nữ nên có ý thức không làm tăng áp lực ổ bụng quá mức (như không mang vác nặng nhiều, không để tình trạng ho kéo dài liên tục), đồng thời thực hiện các bài tập giúp phục hồi vùng chậu.

Tại hội thảo quốc tế “Siêu âm sàn chậu 3D/4D - Phục hồi sàn chậu thẩm mỹ” ở TPHCM ngày 23/9, BSCK2 Lê Ngọc Diệp, Trưởng khoa Nội soi Bệnh viện Từ Dũ, cho biết mỗi năm bệnh viện tiếp nhận gần 9.000 lượt bệnh nhân gặp vấn đề sàn chậu. Trong số đó, khoảng 250 phụ nữ bị sa tạng vùng chậu ở mức ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống, buộc phải điều trị bằng phẫu thuật. Những con số này cho thấy một nhóm bệnh thường bị xem nhẹ đang âm thầm tác động đến sức khỏe, sự tự tin và sinh hoạt hằng ngày của nhiều phụ nữ. Theo thông tin Dân Trí ghi nhận, tình trạng sa tạng vùng chậu có xu hướng tăng khi tuổi thọ dân số ngày càng cao, kéo theo số phụ nữ sống lâu hơn với các vấn đề sàn chậu. Nghiên cứu của Swift năm 2000 cho thấy khoảng 50% phụ nữ từng sinh con có nguy cơ sa cơ quan vùng chậu, và nguy cơ tiếp tục tăng dần theo tuổi. Các thống kê cũng chỉ ra rằng cứ ba phụ nữ sau sinh lại có một người gặp triệu chứng són tiểu với nhiều trạng thái và mức độ khác nhau. Phụ nữ từng sinh con, đặc biệt người sinh nhiều lần, sinh con lớn hoặc thường xuyên lao động nặng nhọc, thuộc nhóm có nguy cơ cao vì áp lực ổ bụng tác động mạnh lên hệ thống nâng đỡ vùng chậu. Sau sinh, những tổn thương cơ, dây chằng hoặc mô nâng đỡ có thể khiến các cơ quan trong vùng chậu dần hạ thấp, gây cảm giác nặng, đau hoặc vướng víu. Tuy nhiên, nhiều người vẫn nghĩ đây là hệ quả phải chấp nhận sau sinh, thay vì nhận diện sớm để được tư vấn và điều trị phù hợp. BSCK2 Lê Ngọc Diệp cho biết không ít phụ nữ Việt Nam cảm thấy xấu hổ, ngại chia sẻ với con cái, người thân hoặc nhân viên y tế khi xuất hiện triệu chứng bất thường. Sự im lặng kéo dài khiến bệnh được phát hiện muộn, lúc việc điều trị trở nên phức tạp hơn và chất lượng cuộc sống đã suy giảm đáng kể. Có trường hợp chỉ đến bệnh viện khi toàn bộ tử cung và bàng quang đã sa ra ngoài, tạo nên tình trạng nghiêm trọng, khó chịu và ảnh hưởng nặng nề đến sinh hoạt. Bác sĩ Diệp còn nhắc lại một trường hợp trong quá khứ, khi bệnh nhân quá khổ sở vì phần tạng sa đã tự dùng dao cắt bỏ, hành động nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng. Câu chuyện cho thấy những vấn đề thuộc “vùng kín” từng chưa được quan tâm đầy đủ, đồng thời phản ánh sự thiếu thông tin và hỗ trợ y tế mà người bệnh phải đối mặt. Bệnh viện Từ Dũ vì vậy đang tăng cường chăm sóc, phục hồi, nâng đỡ sàn chậu và cung cấp kiến thức để phụ nữ chủ động phòng ngừa. Trước đây, bác sĩ chủ yếu đánh giá bệnh lý sàn chậu bằng thăm khám lâm sàng, kết hợp một số kỹ thuật như đo niệu động học hoặc chụp cộng hưởng từ MRI khi cần thiết. Các phương pháp này có giá trị chẩn đoán nhưng chi phí cao, khiến không phải bệnh nhân nào cũng dễ dàng tiếp cận, đặc biệt khi cần đánh giá nhiều lần. Khoảng năm năm gần đây, tiến bộ hình ảnh học cùng sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và công nghệ mới đã mở rộng cơ hội chẩn đoán sớm cho người bệnh. Siêu âm sàn chậu 3D/4D giúp bác sĩ đánh giá nhanh với chi phí thấp hơn, đồng thời phát hiện sớm tình trạng đứt hoặc rách cơ nâng hậu môn sau sinh. Hình ảnh động thu được qua nghiệm pháp rặn hoặc ho còn hỗ trợ đánh giá chức năng vận động của sàn chậu, thay vì chỉ quan sát một trạng thái tĩnh. Phương pháp này cũng cho phép kiểm tra các mảnh ghép từng được sử dụng có phát sinh biến chứng hay không, trong khi MRI chỉ được cân nhắc khi siêu âm chưa đủ rõ hoặc nghi ngờ tổn thương phức tạp. BSCK2 Trần Ngọc Hải, Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, cho biết bệnh lý sàn chậu có thể gây đau, sa, giãn và khiến phụ nữ mất tự tin vì luôn cảm thấy phần thấp nhất cơ thể bất thường, khó chịu. Một biểu hiện phổ biến là tiểu không kiểm soát, thường được nhận biết qua tình trạng són tiểu khi ho, hắt hơi, cười hoặc gắng sức. Với kỹ thuật chẩn đoán sớm, điều trị ít xâm lấn như phẫu thuật nội soi, nâng đỡ cơ quan sa hoặc sửa chữa cơ, cân bị rách có thể cải thiện 70-80% tình trạng sa tạng chậu, thậm chí giúp phục hồi gần như hoàn toàn.