Bác sĩ chia sẻ bí quyết giúp phụ nữ mang thai an toàn, hạnh phúc

Ngày 19/10, hướng đến Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TPHCM) tổ chức chương trình “Cùng vững bước” lần thứ 8 nhằm chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cho người bệnh và thân nhân tại bệnh viện.

Lắng nghe, chia sẻ để thai phụ giảm lo lắng

Tại chương trình, TS.BS Bùi Chí Thương, Trưởng khối Sản, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết trong quá trình thăm khám, bác sĩ gặp nhiều thai phụ lo lắng quá mức về sự phát triển của con, từ nguy cơ chậm tăng trưởng, nhẹ cân đến các dị tật bẩm sinh. Một số người thường xuyên tìm kiếm thông tin trên mạng, liên tục yêu cầu siêu âm hoặc xét nghiệm dù chưa đến thời điểm cần thiết.

Theo bác sĩ, những lo lắng này cần được tiếp nhận và tư vấn phù hợp, thay vì chỉ trấn an chung chung rằng mọi việc đều ổn. Bác sĩ cần giải thích dựa trên kết quả thăm khám, bằng chứng y khoa, đồng thời giúp thai phụ hiểu tình trạng hiện tại của thai nhi và kế hoạch theo dõi tiếp theo.

Các phương pháp siêu âm hiện nay có thể phát hiện nhiều bất thường, đặc biệt là những dị tật lớn. Tuy nhiên, không phương pháp nào bảo đảm phát hiện được tất cả bất thường trong mọi trường hợp. Việc hiểu rõ khả năng và giới hạn của các xét nghiệm giúp thai phụ tránh tâm lý chủ quan, đồng thời không quá lo lắng trước những điều chưa có bằng chứng.

BS Thương dẫn một số nghiên cứu sàng lọc sức khỏe tâm thần cho thấy tỷ lệ phụ nữ mang thai có biểu hiện cần được hỗ trợ tâm lý có thể ở mức hơn 20%, thậm chí gần 30%, tùy nghiên cứu và phương pháp đánh giá.

Điều này cho thấy chăm sóc thai kỳ không thể chỉ tập trung vào các chỉ số sức khỏe thể chất. Sự quan tâm, những cuộc trò chuyện chân thành và tư vấn tâm lý khi cần thiết cũng rất quan trọng.

Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, chế độ ăn uống, cân nặng và sức khỏe của người mẹ, đồng thời có thể liên quan đến những bất lợi trong thai kỳ. Vì vậy, thai phụ cần chủ động giữ tinh thần thoải mái trong khả năng của mình, tránh suy nghĩ quá mức và tìm kiếm thông tin từ các nguồn đáng tin cậy.

“Mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo có thể cung cấp nhiều kiến thức về thai kỳ, nhưng thông tin không phải lúc nào cũng chính xác hoặc phù hợp với từng người. Khi có thắc mắc về sức khỏe, thai phụ nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ, tránh tự suy diễn hoặc thực hiện xét nghiệm không cần thiết theo thông tin chưa được kiểm chứng”, BS Thương nhấn mạnh.

Bốn chữ “A” cho thai kỳ hạnh phúc

BS Thương chia sẻ thông điệp về bốn chữ “A” mà phụ nữ mang thai nên ghi nhớ đó là an toàn, am hiểu, ấm áp và ảnh hưởng.

“An toàn” là khám thai định kỳ, tuân thủ lịch thăm khám và hướng dẫn của bác sĩ để phát hiện sớm bất thường, có phương án xử trí phù hợp.

“Am hiểu” là chủ động tìm hiểu những thay đổi của cơ thể, biết khi nào cần tái khám và nhận diện các dấu hiệu cần được kiểm tra y tế.

“Ấm áp” là có người lắng nghe, chia sẻ và đồng hành, từ chồng, cha mẹ, người thân đến nhân viên y tế. Thai phụ cần được tôn trọng cảm xúc, dù đang lo lắng, mệt mỏi hay háo hức.

“Ảnh hưởng” nhấn mạnh vai trò chủ động của người mẹ trong quá trình mang thai và sinh con, được cung cấp thông tin đầy đủ để cùng bác sĩ đưa ra quyết định phù hợp.

Theo BS Thương, khám thai cần được thực hiện theo từng giai đoạn. Trong những tuần đầu, bác sĩ kiểm tra tình trạng thai và hướng dẫn theo dõi. Ở giai đoạn đầu thai kỳ, thai phụ có thể được chỉ định các xét nghiệm sàng lọc và siêu âm đo độ mờ da gáy theo thời điểm phù hợp.

Giữa thai kỳ, siêu âm hình thái giúp đánh giá sự phát triển và phát hiện một số bất thường. Khoảng tuần 24-28, thai phụ thường được sàng lọc đái tháo đường thai kỳ. Cuối thai kỳ, việc theo dõi thai nhi và chuẩn bị sinh trở nên đặc biệt quan trọng.

Về dinh dưỡng, bác sĩ lưu ý phụ nữ mang thai không cần ăn gấp đôi như quan niệm phổ biến. Điều quan trọng là ăn đa dạng, cân bằng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng. Thai phụ cần tránh rượu bia, thuốc lá và khói thuốc thụ động. Việc sử dụng thuốc, vitamin hay sản phẩm bổ sung nên theo hướng dẫn của bác sĩ.

Nếu sức khỏe cho phép và không có chống chỉ định, thai phụ có thể đi bộ, tập yoga dành cho bà bầu hoặc vận động nhẹ nhàng. Bên cạnh đó, cần nghỉ ngơi đầy đủ, điều chỉnh sinh hoạt khi buồn nôn, đau lưng hoặc mất ngủ kéo dài và trao đổi với nhân viên y tế khi cần hỗ trợ.

Thai phụ cần đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu bất thường như ra máu âm đạo, nghi ngờ rỉ ối, đau bụng nhiều, sốt từ 38 độ C, khó thở, nhìn mờ hoặc thai máy giảm rõ rệt so với thường ngày. Việc theo dõi thai máy cần thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế phù hợp với tuổi thai và tình trạng thai kỳ.

“Bên cạnh chăm sóc chuyên môn, vai trò của người chồng và gia đình cũng thật sự quan trọng. Một thai kỳ hạnh phúc cần sự phối hợp giữa ngành y tế, gia đình và cộng đồng. Người mẹ không chỉ cần sức khỏe thể chất mà còn cần được yêu thương, tôn trọng và hỗ trợ về tinh thần”, BS Thương chia sẻ.

TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết bệnh viện là cơ sở đa khoa với đầy đủ các chuyên khoa, trong đó có khoa Sản, tiếp nhận và điều trị số lượng lớn bệnh nhân, bao gồm nhiều phụ nữ mang thai.

Nhân dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, bệnh viện phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức chương trình “Hẹn con ngày hạnh phúc”, mang ý nghĩa thiết thực trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho phụ nữ mang thai.

Chương trình được xây dựng với nhiều nội dung nhằm hỗ trợ phụ nữ trong hành trình mang thai, chuẩn bị đón em bé khỏe mạnh, bụ bẫm. Đây cũng là hoạt động thể hiện sự quan tâm của bệnh viện đối với sức khỏe tâm thần của người bệnh nói chung và phụ nữ mang thai nói riêng.

Chăm sóc sức khỏe tinh thần là một phần quan trọng trong quá trình điều trị và hỗ trợ người bệnh vượt qua bệnh tật, sớm trở về với cuộc sống gia đình. Đối với phụ nữ mang thai, việc duy trì tinh thần thoải mái, vui vẻ trước khi sinh có ý nghĩa quan trọng, giúp người mẹ chuẩn bị tâm lý đón con và góp phần xây dựng hạnh phúc gia đình.