Tiếp xúc trẻ mắc não mô cầu đã vài ngày, uống kháng sinh dự phòng còn kịp?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nhiều phụ huynh lo lắng khi biết con từng tiếp xúc trẻ mắc não mô cầu trước đó vài ngày. Bác sĩ cho biết, kháng sinh dự phòng chỉ hiệu quả tốt nếu dùng sớm, tốt nhất trong 24 giờ.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), cho biết đối với những trường hợp tiếp xúc gần người bệnh não mô cầu, việc sử dụng kháng sinh nên được tiến hành càng sớm càng tốt, lý tưởng trong vòng 24 giờ sau khi ca bệnh được xác định.

Nếu đã qua 2 - 3 ngày hoặc lâu hơn, phụ huynh vẫn cần liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ, không nên tự cho rằng đã quá muộn để dự phòng.

"Trường hợp đã qua khoảng 14 ngày kể từ khi ca bệnh khởi phát, lợi ích của việc sử dụng kháng sinh dự phòng thường rất hạn chế. Tuy nhiên, quyết định có cần dùng thuốc hay không phải dựa trên đánh giá cụ thể của bác sĩ và cơ quan y tế dự phòng", bác sĩ Tiến lưu ý.

Theo hướng dẫn của Cục phòng bệnh, Bộ Y tế, các trường hợp có tiếp xúc gần với các bệnh nhân mắc bệnh nhiễm trùng do não mô cầu cần được theo dõi sát sức khỏe và kịp thời liên hệ với cơ sở y tế, phối hợp triển khai các biện pháp phòng bệnh theo quy định

Những người tiếp xúc gần là những người sống cùng hộ gia đình; sống, làm việc cùng phòng; người trực tiếp chăm sóc; người có tiếp xúc mật thiết, trẻ học cùng trường mầm non, nhà trẻ, cùng nhóm học, cùng lớp học… với bệnh nhân trong thời gian từ 7 ngày trước ngày khởi phát cho đến 24 giờ sau khi bệnh nhân được dùng kháng sinh đặc hiệu.

Chủ động phòng ngừa nhiễm não mô cầu ở trẻ

Bác sĩ Tiến nhấn mạnh vai trò của các biện pháp phòng ngừa, đặc biệt là tiêm vắc xin đầy đủ theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Tiêm chủng giúp phòng ngừa bệnh do những nhóm huyết thanh não mô cầu có trong vắc xin.

Phụ huynh cũng cần hướng dẫn trẻ duy trì thói quen vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, không dùng chung đồ dùng cá nhân, che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Đồng thời, hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh đường hô hấp.

Ngoài ra, việc duy trì chế độ ăn uống đầy đủ, cân đối, ngủ đủ giấc và vận động hợp lý cũng góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể của trẻ.

Bác sĩ khuyến cáo, khi trẻ xuất hiện các biểu hiện nghi ngờ nhiễm não mô cầu, gia đình cần nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.

Việc dùng kháng sinh dự phòng cho các trường hợp tiếp xúc gần bệnh nhân não mô cầu cần được triển khai càng sớm càng tốt, tối ưu nhất trong vòng 24 giờ kể từ khi xác định ca bệnh. Theo Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), nếu thời gian tiếp xúc đã qua 2 đến 3 ngày hoặc lâu hơn, gia đình vẫn phải đưa trẻ đến cơ sở y tế để được đánh giá nguy cơ cụ thể thay vì tự ý bỏ qua. Dù hiệu quả bảo vệ suy giảm đáng kể sau mốc 14 ngày kể từ khi ca bệnh khởi phát, chỉ định điều trị dự phòng cuối cùng vẫn bắt buộc phải do bác sĩ và cơ quan y tế chuyên trách đưa ra. Theo hướng dẫn từ Cục phòng bệnh thuộc Bộ Y tế, đối tượng tiếp xúc gần bao gồm người sống cùng nhà, người chăm sóc trực tiếp, bạn cùng lớp mầm non hoặc người tiếp xúc mật thiết với bệnh nhân trong khoảng thời gian từ 7 ngày trước khởi phát đến 24 giờ sau liều kháng sinh đặc hiệu đầu tiên. Nhóm người này phải được giám sát sức khỏe chặt chẽ và phối hợp với cơ quan dịch tễ nhằm ngăn chặn nguồn lây lan trong cộng đồng. Việc nhận diện đúng đối tượng phơi nhiễm là cơ sở then chốt để áp dụng các biện pháp can thiệp y tế chính xác và kịp thời. Bên cạnh giải pháp xử trí sau phơi nhiễm, tiêm chủng đầy đủ vắc xin phòng các nhóm huyết thanh não mô cầu theo khuyến cáo vẫn là giải pháp căn cơ và bền vững nhất. Phụ huynh đồng thời cần rèn luyện cho trẻ thói quen rửa tay thường xuyên, không dùng chung đồ dùng cá nhân và hạn chế tiếp xúc người có triệu chứng viêm đường hô hấp. Khi trẻ xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, gia đình cần chuyển viện cấp cứu ngay để thăm khám, xử trí chuyên sâu nhằm ngăn ngừa tối đa nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.