Người này ho kéo dài, khó thở tăng dần khi gắng sức, được chẩn đoán bệnh tích protein phế nang (PAP) - một bệnh phổi tỷ lệ gặp khoảng 0,6-7 ca trên một triệu người. Bệnh xảy ra khi các chất giàu protein và lipid tích tụ trong phế nang, cản trở quá trình trao đổi khí, gây suy hô hấp, tăng nguy cơ nhiễm trùng phổi và xơ hóa phổi.
Bệnh nhân được rửa phổi hai lần, mỗi lần thực hiện ở một bên phổi. Đây là phương pháp điều trị thường được sử dụng đối với bệnh tích protein phế nang có triệu chứng. Tuy nhiên, sau điều trị, tình trạng ho và khó thở vẫn kéo dài, hình ảnh tổn thương phổi gần như không cải thiện, ông đến Chợ Rẫy.
Ngày 30/9, BS.CK2 Đặng Vũ Thông, Trưởng khoa Nội Hô hấp, cho biết diễn biến bệnh của bệnh nhân không điển hình khi các triệu chứng tiếp tục tái phát dù đã được điều trị theo phương pháp thường dùng. Bệnh nhân có ngón tay dùi trống, hai phổi xuất hiện ran nổ rải rác, cho thấy có thể bệnh phổi mạn tính kéo dài.
Nghi ngờ ngoài bệnh tích protein phế nang còn có thể tồn tại một nguyên nhân khác khiến bệnh dai dẳng, các bác sĩ khoa Nội Hô hấp phối hợp khoa Gây mê Hồi sức hội chẩn quyết định rửa toàn bộ hai phổi bệnh nhân trong cùng một lần can thiệp. Kỹ thuật kéo dài khoảng 3 giờ, bệnh nhân được gây mê và theo dõi liên tục trong quá trình thực hiện.
Sau can thiệp, mẫu dịch rửa phế quản phế nang được xét nghiệm, phát hiện Mycobacterium interjectum, một loại vi khuẩn thuộc nhóm Mycobacterium không lao (NTM) hiếm gặp.
Bác sĩ Bệnh viện Chợ Rẫy giải thích về phim chụp với người bệnh. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Theo bác sĩ Thông, phần lớn trường hợp bệnh tích protein phế nang là thể tự miễn. Bệnh cũng có thể xuất hiện thứ phát ở người mắc một số bệnh lý huyết học, suy giảm miễn dịch, phơi nhiễm nghề nghiệp hoặc nhiễm trùng.
Ở bệnh nhân này, phát hiện M. interjectum giúp êkíp thêm cơ sở nghi ngờ tác nhân nhiễm trùng liên quan đến tình trạng bệnh kéo dài và tái phát. Do đó, thay vì chỉ tiếp tục rửa phổi, các bác sĩ chuyển hướng điều trị, sử dụng phác đồ kháng sinh chuyên biệt trong 6 tháng. Sau điều trị, hình ảnh tổn thương phổi bệnh nhân giảm đáng kể, các triệu chứng hô hấp gần như biến mất, chưa ghi nhận bệnh tái phát sau nhiều tháng theo dõi.
Rửa phổi toàn bộ vẫn là phương pháp điều trị chủ yếu đối với bệnh tích protein phế nang có triệu chứng. Tuy nhiên, ở những trường hợp bệnh thứ phát, việc tìm kiếm và điều trị nguyên nhân nền có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát bệnh lâu dài, hạn chế tái phát.
Đây là bệnh nhân thứ 5 mắc bệnh tích protein phế nang điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy và là trường hợp đầu tiên được ghi nhận liên quan đến một loại Mycobacterium không lao hiếm gặp.
Lê Phương