Chuyên gia dinh dưỡng Trần Thị Ngân Hà, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, cho biết bánh trung thu là sự kết hợp của bột mì, đường tinh luyện, mỡ lợn và nhân hạt hoặc trứng muối. Một chiếc bánh nặng khoảng 150-200 g chứa năng lượng rất lớn, tương đương 3-5 bát cơm trắng. Đặc biệt, tinh bột chế biến và lượng đường tinh luyện rất cao tạo ra chỉ số đường huyết (GI) và tải trọng đường huyết (GL) ở mức đỉnh điểm.
Khi nạp thực phẩm có GL cao, nồng độ đường trong máu sẽ tăng vọt nhanh chóng, cơ thể bắt buộc phải tiết nhiều insulin để hạ đường huyết. Nồng độ insulin tăng cao sẽ kích thích quá trình tổng hợp chất béo và ngăn cản quá trình đốt mỡ, dẫn đến tích tụ mỡ nội tạng.
Dưới đây là mức năng lượng trung bình của một số loại bánh trung thu phổ biến, giúp bạn ước tính khẩu phần ăn phù hợp:
Loại bánh trung thu (150-200 g) Mức calo trung bình (kcal) Tương đương số bát cơm trắng Mức độ ảnh hưởng đường huyết Bánh nướng thập cẩm 1 trứng 700 - 800 kcal 3,5- 4 bát Rất cao Bánh nướng đậu xanh 1 trứng 600 - 700 kcal 3- 3,5 bát Cao Bánh dẻo nhân đậu xanh 500 - 600 kcal 2,5-3 bát Rất cao Bánh trung thu chay/ít đường 400 - 500 kcal 2-2,5 bát Trung bình - caoĐể thưởng thức bánh trọn vẹn mà không gây tích mỡ, bạn cần tuân thủ các nguyên tắc phân bổ năng lượng hợp lý. Trong đó, chỉ nên ăn khoảng 1/8 đến 1/4 chiếc bánh trong một lần thưởng thức. Việc chia nhỏ bánh giúp hệ tiêu hóa không bị quá tải năng lượng đột ngột. Khi ăn bánh trung thu, bạn hãy chủ động cắt giảm bớt lượng tinh bột trong các bữa ăn chính cùng ngày. Điều này giúp cân bằng tổng năng lượng nạp vào cơ thể.
Thời điểm lý tưởng nhất để ăn bánh là vào buổi sáng hoặc buổi trưa. Đây là lúc cơ thể còn nhiều hoạt động để tiêu hao năng lượng. Bạn không nên ăn bánh trung thu sau 19 giờ tối. Việc ăn đồ ngọt muộn khiến cơ thể không kịp tiêu thụ năng lượng, dễ làm tích tụ mỡ thừa. Tránh ăn bánh khi bụng đang quá đói vì dễ làm đường huyết tăng vọt đột ngột.
Các nhóm đối tượng mắc bệnh mạn tính cần đặc biệt lưu ý khi ăn bánh trung thu để tránh biến chứng sức khỏe. Người bệnh tiểu đường nên ưu tiên bánh dùng đường ăn kiêng, mỗi lần ăn không nên vượt quá 1/8 chiếc bánh và cần kiểm tra lại đường huyết sau khi ăn. Nếu có nhu cầu kiểm soát đường huyết chuyên sâu, nên thực hiện khám dinh dưỡng để được thiết kế thực đơn cá thể hóa.
Bánh chay hoặc bánh nhân hạt vẫn chứa hàm lượng lớn dầu thực vật bão hòa và năng lượng cao. Người mỡ máu cao không nên ăn quá nhiều bánh chay vì vẫn gây tăng triglyceride. Bạn nên hạn chế tối đa các loại bánh nướng thập cẩm chứa nhiều lạp xưởng, mỡ gáy và mỡ động vật.
Nhân thập cẩm được các chuyên gia đánh giá là một trong những loại nhân nhiều năng lượng nhất. Ảnh: Bùi Thủy
Bánh trung thu nên thưởng thức cùng trà xanh để làm dịu vị ngọt và hỗ trợ hệ tiêu hóa. Các hợp chất polyphenols trong trà xanh giúp cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát nồng độ glucose trong máu sau khi nạp thực phẩm giàu carbohydrate.
Bạn không nên dùng bánh trung thu chung với nước ngọt có ga, cà phê đậm đặc hoặc sữa tươi có đường. Sự kết hợp này sẽ làm tăng gánh nặng năng lượng và dễ gây đầy hơi, rối loạn tiêu hóa. Thay vào đó, có thể ăn kèm một ít trái cây giàu chất xơ để làm chậm quá trình hấp thu đường.
Vận động là chìa khóa quan trọng để tiêu hao lượng calo dư thừa sau khi ăn bánh trung thu. Đi bộ trung bình với tốc độ 4.8 km/h sẽ tiêu hao khoảng 160-200 kcal mỗi 45 phút ở người nặng 60 kg. Để đốt cháy hết năng lượng của 1/4 chiếc bánh nướng thập cẩm (khoảng 200 kcal), bạn cần áp dụng các hình thức vận động sau:
- Đi bộ nhanh liên tục trong 45 phút.
- Chạy bộ chậm hoặc đạp xe trong 25 - 30 phút.
- Tích cực dọn dẹp nhà cửa, lau sàn trong 60 phút.
Thúy Quỳnh