Xin bác sĩ cho biết trong trường hợp của bé có thực sự cần điều trị không? Việc tiêm thuốc có ảnh hưởng đến sức khỏe, chiều cao hoặc khả năng sinh sản của bé sau này không? Nếu không điều trị, bé có thể gặp những nguy cơ gì?' (Thu Trang, ở Tây Ninh).
Thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Ngọc Vi Thư, bác sĩ Nội tiết Nhi khoa, Bệnh viện Quốc tế Phương Châu (Cần Thơ) giải đáp: Ở độ tuổi này, việc đã xuất hiện kinh nguyệt cho thấy quá trình dậy thì đã tiến triển tương đối xa. Nếu không được kiểm soát, dậy thì sớm có thể khiến tuổi xương tiến triển nhanh, các đầu xương đóng sớm, làm rút ngắn thời gian phát triển chiều cao và ảnh hưởng đến chiều cao khi trưởng thành.
Một trong những ảnh hưởng đáng lưu ý của dậy thì sớm là nguy cơ ảnh hưởng đến chiều cao khi trưởng thành. Trẻ dậy thì sớm có thể tăng trưởng nhanh hơn bình thường trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, hormone sinh dục tăng sớm cũng thúc đẩy quá trình trưởng thành xương. Khi tuổi xương tiến triển quá nhanh, các đầu xương có thể đóng sớm, khiến thời gian phát triển chiều cao bị rút ngắn.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Vi Thư thăm khám dậy thì sớm cho trẻ
ẢNH: BVCC
Quyết định điều trị dậy thì sớm được đánh giá trên nhiều yếu tố
Do đó, mục tiêu của điều trị không chỉ là trì hoãn kinh nguyệt mà quan trọng hơn là làm chậm quá trình đóng sụn tăng trưởng, bảo vệ tiềm năng chiều cao và giúp trẻ có thêm thời gian thích nghi với những thay đổi về thể chất, tâm lý phù hợp với lứa tuổi.
Tuy nhiên, quyết định điều trị dậy thì sớm không chỉ dựa vào tuổi hoặc việc trẻ đã có kinh nguyệt. Bác sĩ thường đánh giá tốc độ tiến triển dậy thì, tốc độ tăng trưởng, tuổi xương, dự đoán chiều cao trưởng thành và các xét nghiệm nội tiết cần thiết trước khi đưa ra chỉ định.
Nếu ba mẹ nhận thấy con có những dấu hiệu dậy thì sớm, đừng vội lo lắng hay tự tìm cách phán đoán. Hãy đưa con đến thăm khám với bác sĩ nội tiết nhi khoa để được kiểm tra và theo dõi sự phát triển của con một cách phù hợp.
Tại Phòng khám Nội tiết Nhi khoa Phương Châu Cần Thơ, các bác sĩ vẫn thường xuyên đồng hành cùng ba mẹ trong những trường hợp như vậy, từ khi nhận diện những dấu hiệu đầu tiên đến khi có hướng theo dõi phù hợp cho từng trẻ.
Thuốc ức chế dậy thì có ảnh hưởng khả năng sinh sản?
Đây là một trong những băn khoăn phổ biến nhất của phụ huynh khi được bác sĩ tư vấn điều trị. Thuốc ức chế dậy thì, thường sử dụng nhóm thuốc GnRH agonist, có tác dụng tạm ngưng tín hiệu dậy thì. Khi ngừng điều trị, quá trình dậy thì sẽ được khởi động trở lại. Thuốc không ảnh hưởng khả năng sinh sản của trẻ. Sau khi ngưng thuốc kinh nguyệt sẽ trở lại sau 12 - 18 tháng.
Có kinh nguyệt sớm ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của trẻ
ẢNH MINH HỌA: N.C TẠO BỞI AI
Thuốc cũng không ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của trẻ. Vì vậy, phụ huynh không nên quá lo lắng rằng điều trị dậy thì sớm sẽ khiến con bị ảnh hưởng trí não hoặc không thể sinh con trong tương lai.
Tuy nhiên cũng như các phương pháp điều trị khác, thuốc ức chế dậy thì có thể gây một số tác dụng phụ. Tùy loại thuốc và cơ địa, trẻ có thể gặp các phản ứng tại vị trí tiêm như đau, sưng hoặc khó chịu; một số trẻ có thể bị đau đầu, bốc hỏa hoặc thay đổi tâm trạng. Các tác dụng phụ này thường được bác sĩ tư vấn trước khi điều trị và theo dõi trong quá trình sử dụng thuốc.
Không phải mọi trẻ có dấu hiệu dậy thì sớm đều cần điều trị bằng thuốc. Bác sĩ sẽ xem xét nhiều yếu tố để đưa ra chỉ định phù hợp cho từng trẻ, trong đó có độ tuổi khởi phát, tốc độ tiến triển dậy thì, tốc độ tăng trưởng, tuổi xương, dự đoán chiều cao trưởng thành và kết quả đánh giá nội tiết.
Việc điều trị đúng chỉ định, theo dõi định kỳ và đánh giá sự phát triển của trẻ trong suốt quá trình sẽ giúp bác sĩ và gia đình điều chỉnh phương án phù hợp, hướng đến mục tiêu bảo vệ chiều cao và sức khỏe lâu dài cho trẻ.