Con gái chị Kiều Nga, 24 tuổi, ở Vĩnh Long, bị sốt, ho và sổ mũi. Bác sĩ tại một phòng khám chẩn đoán bé viêm họng nặng, kê thuốc và hướng dẫn theo dõi tại nhà. Sau hai ngày, sáng 14/9, bé vẫn sốt cao, bất ngờ lên cơn co giật, môi tím và tay chân lạnh. Chị Nga đưa con đến Trung tâm Tiêm chủng VNVC Bình Minh gần nhà để được hỗ trợ.
Chị Nga cho biết hai con đều tiêm chủng tại đây và gia đình từng được hướng dẫn theo dõi, xử trí khi trẻ sốt. Vì vậy, khi con co giật, chị nghĩ đến trung tâm y tế gần nhất để nhờ sơ cứu.
Bác sĩ Lê Huỳnh Mẫn, Bác sĩ trưởng Trung tâm VNVC Bình Minh, cho biết bé đến lúc 9h50 trong tình trạng sốt 38,5 độ C, lạnh run, co giật toàn thân, quấy khóc, môi tím, tay chân lạnh và niêm mạc nhợt. Nhân viên y tế đưa bé vào phòng xử trí cấp cứu, hỗ trợ hạ sốt, lau mát, theo dõi dấu hiệu sinh tồn và chuẩn bị chuyển viện.
Khoảng 30 phút sau, bé tỉnh, tiếp xúc tốt, thân nhiệt giảm còn 37,3 độ C, môi bớt tím, tay chân ấm và độ bão hòa oxy trong máu SpO2 đạt 99%. Trung tâm liên hệ xe cấp cứu, cử nhân viên y tế đi cùng bé đến bệnh viện để tiếp tục theo dõi và xác định nguyên nhân.
Bé gái được bác sĩ và điều dưỡng VNVC Bình Minh sơ cứu trước khi chuyển đến bệnh viện. Ảnh: VNVC
Tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố Cần Thơ, kết quả xét nghiệm chưa ghi nhận bất thường. Bé được theo dõi thêm một ngày rồi xuất viện. Hai ngày sau, chị Nga cho biết con đã chơi, ngủ và ăn uống gần như bình thường, triệu chứng ho giảm. Chị chia sẻ biết ơn khi con gái được bác sĩ VNVC cứu sống trong tình huống nguy hiểm.
Theo bác sĩ Mẫn, co giật do sốt thường gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi, phổ biến nhất trong giai đoạn 12-18 tháng. Khi co giật, cơ thể trẻ có thể cứng lại, mắt trợn, tay chân giật liên tục và tạm mất đáp ứng. Phần lớn cơn sốt co giật đơn thuần kết thúc trong vài phút.
Tình trạng này có thể xuất hiện khi trẻ sốt do nhiễm virus hoặc vi khuẩn, viêm đường hô hấp và một số bệnh nhiễm trùng khác. Tuy nhiên, co giật kèm sốt còn có thể liên quan viêm não, viêm màng não, nhiễm trùng thần kinh trung ương hoặc các bệnh lý cần điều trị khẩn cấp.
Theo bác sĩ Mẫn, không nên mặc định mọi trường hợp trẻ sốt kèm co giật đều là sốt co giật đơn thuần. Trẻ cần được đánh giá y tế, đặc biệt khi co giật lần đầu, cơn kéo dài hoặc tái diễn để loại trừ bệnh lý nguy hiểm và có hướng xử trí phù hợp.
Khi trẻ co giật, người lớn cần đặt trẻ nằm nghiêng trên mặt phẳng an toàn, dọn các vật cứng hoặc sắc nhọn xung quanh, nới lỏng quần áo và theo dõi thời gian cơn co giật. Nếu có thể, một người gọi cấp cứu trong khi người còn lại ở cạnh quan sát nhịp thở và biểu hiện của trẻ.
Trẻ nhỏ được mẹ đưa đến VNVC Thủ Đức, TP HCM tiêm vaccine phòng bệnh. Ảnh: Diệu Thuần
Không ghì giữ tay chân, nhét ngón tay, thìa, đũa hoặc vật khác vào miệng trẻ. Cha mẹ cũng không cho trẻ ăn, uống hay dùng thuốc đường uống khi cơn co giật đang diễn ra vì có thể gây sặc.
Cần gọi cấp cứu nếu cơn co giật kéo dài trên 5 phút, tái diễn, trẻ khó thở, tím tái, không tỉnh lại sau cơn hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường khác. Sau cơn co giật đầu tiên, trẻ vẫn cần được bác sĩ thăm khám để tìm nguyên nhân và hướng dẫn theo dõi.
VNVC hiện có gần 300 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc. Theo đại diện hệ thống, các trung tâm bố trí phòng xử trí cấp cứu với thuốc và dụng cụ cần thiết. Bác sĩ, điều dưỡng được đào tạo định kỳ về xử trí phản ứng sau tiêm và một số tình huống cấp cứu thường gặp như co giật, hóc dị vật, đột quỵ hoặc tai nạn.
Bé gái 18 tháng tím tái co giật sau hai ngày ho sốt
VNVC hỗ trợ sơ cứu em bé tím tái, co giật sau hai ngày sốt. Video: VNVC
Diệu Thuần