Hội nghị Khoa học Thường niên Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh 2026 diễn ra tại Hà Nội và trực tuyến tại TP HCM trong 5 ngày, quy tụ hơn 1.000 chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu. Tại phiên toàn thể ngày 19/9, hơn 320 báo cáo tập trung vào ba nhóm vấn đề: tìm phương pháp điều trị mới cho bệnh khó, nâng độ chính xác bằng công nghệ và khai thác dữ liệu Việt Nam cho nghiên cứu quốc tế.
Các chuyên gia tìm giải pháp đột phá từ liệu pháp tế bào; xạ trị proton, thuốc kháng virus thế hệ mới, điều trị ung thư phổi cá thể hóa dựa trên đặc điểm phân tử sinh học của từng người bệnh, phát triển trí tuệ nhân tạo AI trên chính dữ liệu y tế Việt Nam, đến các hệ thống công nghệ cao, robot phẫu thuật... được đưa vào điều trị và tạo ra dữ liệu lâm sàng từ những ca bệnh thực tế ngay tại Việt Nam. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Nhóm bài toán thứ nhất là lấp khoảng trống điều trị. GS.TS Jeffrey S. Glenn, nhà nghiên cứu virus viêm gan D và thuốc kháng virus tại Đại học Stanford (Mỹ), trình bày hướng phát triển thuốc mới từ việc làm rõ cơ chế gây bệnh, xác định đích tác động đến kiểm chứng qua các giai đoạn nghiên cứu.
Còn trong ung thư, yêu cầu đặt ra là chọn đúng phương pháp cho từng người bệnh. GS.TS Quynh-Thu Le, Chủ nhiệm Khoa Xạ trị Ung thư, Đại học Stanford (Mỹ), phân tích xạ trị proton, công nghệ tập trung liều xạ vào khối u và giảm ảnh hưởng đến mô lành. Đây là phương pháp được quan tâm trong điều trị cho trẻ em, người trẻ và những người có khối u nằm gần các cơ quan như não, mắt, tim hoặc tủy sống. Điểm đặc biệt của proton là có thể đưa phần lớn năng lượng bức xạ đến đúng độ sâu của khối u rồi giảm nhanh, nhờ đó hạn chế lượng bức xạ đi vào các mô lành phía sau vùng điều trị. Trong khi đó, tia X sử dụng trong xạ trị thông thường vẫn tiếp tục đi qua cơ thể sau khi đi qua khối u. Khả năng kiểm soát đường đi của tia bức xạ có thể giúp hạn chế một số tác dụng phụ của điều trị, đặc biệt có ý nghĩa với người bệnh còn trẻ hoặc có khối u nằm gần các cơ quan quan trọng.
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh công bố hợp đồng đặt mua hệ thống xạ trị proton MEVION S250-FIT tích hợp AI của Mỹ, với giá trị gần 2.000 tỷ đồng từ đầu năm nay. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
TS.BS Lucksamon Thamlikitkul, Đại học Mahidol (Thái Lan), đề cập phối hợp phẫu thuật, xạ trị và điều trị toàn thân cho ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn sớm dựa trên giai đoạn bệnh, đặc điểm khối u và thể trạng.
Ở y học bào thai, các chuyên gia từ Mỹ, Tây Ban Nha và Thái Lan trình bày chuỗi giải pháp từ MRI đánh giá bất thường não thai nhi, can thiệp biến chứng song thai một bánh nhau đến lựa chọn chỉ định và xử trí biến chứng sau can thiệp trước sinh.
Nhóm bài toán thứ hai là đưa công nghệ vào thực hành an toàn và có kiểm chứng. Trong bệnh nhiễm trùng, AI và dữ liệu lớn được nghiên cứu để nhận diện nguy cơ, dự báo diễn biến và hỗ trợ quyết định lâm sàng. Hiệu quả của các công cụ này phụ thuộc vào dữ liệu chuẩn hóa và việc kiểm chứng mô hình trên người bệnh thực tế.
Nhóm bài toán thứ ba là biến dữ liệu điều trị tại Việt Nam thành đóng góp cho y học thế giới. GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Phó tổng giám đốc chuyên môn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết các trung tâm quốc tế có thế mạnh về nghiên cứu và công nghệ, trong khi Việt Nam có nguồn dữ liệu thực hành từ những bệnh phổ biến tại khu vực như ung thư gan, viêm gan virus, ung thư phổi và bệnh sản khoa.
"Nếu được thu thập, chuẩn hóa và nghiên cứu theo tiêu chuẩn quốc tế, dữ liệu này có thể đóng góp cho các nghiên cứu về người châu Á", ông nói. Điều kiện đi kèm là quy trình thu thập thống nhất, kiểm soát chất lượng và phương pháp nghiên cứu đáp ứng chuẩn quốc tế.
Trong phẫu thuật, trọng tâm không chỉ là sở hữu robot mà là biến thiết bị thành năng lực điều trị. Hai hệ thống Da Vinci Xi tại Bệnh viện Tâm Anh đã được sử dụng cho 500 ca thuộc nhiều chuyên khoa; các kỹ thuật một cổng và hai bàn điều khiển giúp êkíp lựa chọn cách tiếp cận và phối hợp phẫu thuật viên theo từng ca.
Các báo cáo trong nước cũng cung cấp dữ liệu ban đầu về hiệu quả ứng dụng. Nghiên cứu hồi cứu trên 95 người bệnh xuất huyết não vùng sâu ghi nhận nhóm phẫu thuật ít xâm lấn có hỗ trợ AI đạt kết quả phục hồi chức năng thuận lợi sau 90 ngày cao hơn nhóm điều trị nội khoa. Một báo cáo khác tổng kết 40 ca thay khớp gối đầu tiên bằng robot CUVIS-Joint, cho thấy các ca mổ được hoàn thành và phần lớn người bệnh có biên độ vận động tốt sau ba tháng. Do quy mô và thiết kế nghiên cứu còn giới hạn, các kết quả cần tiếp tục được kiểm chứng bằng theo dõi dài hơn và nhóm so sánh phù hợp.
PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho rằng robot chỉ có thể trở thành kỹ thuật thường quy khi bệnh viện đồng thời xây dựng đội ngũ, quy trình và hệ thống hỗ trợ từ chẩn đoán, phòng mổ đến gây mê hồi sức, điều dưỡng và kiểm soát nhiễm khuẩn.
Cùng hướng đó, AI và thiết bị chẩn đoán thế hệ mới được dùng để bổ sung dữ liệu cho bác sĩ: phân tích biểu đồ tim thai, xử lý ảnh cộng hưởng từ tim, hỗ trợ đọc tiêu bản ung thư, đánh giá tưới máu phổi, khảo sát bánh nhau và lập kế hoạch can thiệp tim. Trong ung thư đại trực tràng, DNA khối u lưu hành trong máu còn được nghiên cứu như tín hiệu theo dõi bệnh tồn lưu sau điều trị.
Điểm chung của các ứng dụng là hỗ trợ, không thay thế quyết định chuyên môn. Giá trị công nghệ phụ thuộc vào độ chính xác của thiết bị, chất lượng dữ liệu, quy trình sử dụng và khả năng đối chiếu với tình trạng lâm sàng của từng người bệnh.
GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Phó tổng giám đốc chuyên môn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội (bên phải) và PGS.TS.BS Trần Quang Bính, Giám đốc chuyên môn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (bên trái) - đại diện hệ thống bệnh viện nhận kỷ lục mới về "siêu" robot Da Vinci Xi. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Để tham gia sâu hơn vào các nghiên cứu đa trung tâm, Việt Nam cần nền tảng lâu dài về nhân lực, hạ tầng và tiêu chuẩn. Viện Nghiên cứu Tâm Anh, thành lập năm 2023, hiện có 68 điểm nghiên cứu đạt GCP. Viện và hệ thống bệnh viện đang hợp tác với các đại học, viện nghiên cứu quốc tế trong lĩnh vực thuốc, vaccine, ung thư, công nghệ RNA, AI và công nghệ sinh học. Những hợp tác này tạo điều kiện để tri thức và công nghệ đi vào thực hành tại Việt Nam, đồng thời đưa dữ liệu trong nước vào mạng lưới nghiên cứu toàn cầu.
Theo GS Châu, mục tiêu tiếp theo không chỉ là tiếp nhận công nghệ mà còn làm chủ kỹ thuật, tạo dữ liệu đáng tin cậy và tham gia thiết kế nghiên cứu. Khi đó, Việt Nam có thể cùng thế giới tìm lời giải cho các bài toán từ bệnh khó, điều trị chính xác đến ứng dụng AI và y học cá thể hóa.
TS.BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, cho biết, sự kiện hội nghị khoa học của Hệ thống Bệnh viện đa khoa Tâm Anh có tầm vóc quốc gia khi quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành trong nước và quốc tế, những người có nhiều đóng góp cho khoa học, công nghệ và đào tạo nhân lực y tế.
Ông Quang nhấn mạnh trong ba nhóm công nghệ chiến lược của ngành Y tế, Tâm Anh đã tham gia hai nhóm gồm vaccine và công nghệ tế bào với 9 danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược. Ông thời kỳ vọng từ những nền tảng nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng này sẽ sớm hình thành những sản phẩm công nghệ chiến lược cụ thể cho ngành Y tế, phục vụ người dân.
Hội nghị Khoa học của Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh được tổ chức theo chu kỳ hàng năm, kể từ 2024. Trong đó năm 2024, sự kiện diễn ra trong hai ngày, thu hút hơn 600 nhà khoa học, bác sĩ và nhân viên y tế trong, ngoài nước, với 141 báo cáo thuộc 18 chuyên đề. Năm 2025, hội nghị tổ chức ngày 27-28/9, quy tụ hơn 280 báo cáo viên trong nước và quốc tế.
Văn Hà