Đề xuất thêm 118 bệnh được kê đơn thuốc đến 90 ngày, giảm cảnh đi khám lấy đơn
Nguồn ảnh: VietnamNet
Bộ Y tế đề xuất mở rộng danh mục bệnh được kê đơn thuốc đến 90 ngày lên 370 bệnh, đồng thời cho phép kê dài ngày với bệnh mạn tính đi kèm và linh hoạt kê đơn giữa các chuyên khoa.
Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 26/2025/TT-BYT về kê đơn thuốc cho bệnh nhân ngoại trú.
Thêm 118 bệnh có thể được kê đơn thuốc ngoại trú lên tối đa 90 ngày
Sau hơn 1 năm triển khai Thông tư 26/2025, không ít Sở Y tế, bệnh viện cho rằng còn nhiều bất cập. Theo Sở Y tế Hà Nội, bệnh nhân đái tháo đường, tim mạch thường có bệnh đồng mắc là rối loạn chuyển hóa lipoprotein và tăng lipid máu khác (mã ICD-10 E78).
Tuy nhiên, mã này chưa có trong danh mục hiện hành nên dù thuốc tim mạch được kê 90 ngày, người bệnh vẫn phải tái khám hằng tháng chỉ để lấy đơn thuốc mỡ máu.
Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) phản ánh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD - mã J44) là bệnh hô hấp phổ biến, với 10% dân số mắc (tương đương khoảng 10 triệu người) nhưng chưa được đưa vào diện kê đơn thuốc đến 90 ngày.
Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương cho rằng nhiều bệnh nhân u lympho, các thể bệnh bạch cầu mạn/cấp giai đoạn duy trì... phải đến viện tái khám, nhận thuốc hằng tháng, trong khi có thể kê đơn dài ngày hơn.
Một đơn thuốc cấp cho bệnh nhân ngoại trú tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Hà Nội). Ảnh: Phạm Hải
Tiếp nhận các ý kiến, trong danh mục bệnh được áp dụng kê đơn thuốc ngoại trú trên 30 ngày (tối đa không quá 90 ngày) kèm dự thảo Thông tư sửa đổi, Bộ Y tế đề xuất bổ sung 118 bệnh/mã bệnh được xác định mã ICD-10. Như vậy, số bệnh được kê đơn trên 30 ngày có thể tăng từ 252 lên 370. Ngoài ra, danh mục còn có 2 bệnh đa hồng cầu thứ phát/gia đình/mạn (do Sở Y tế TPHCM đề xuất) và đau thắt ngực ổn định (Sở Y tế Nghệ An đề xuất) chưa xác định mã ICD-10 cụ thể.
Trong số này, nhóm bệnh hệ tuần hoàn là nhóm được bổ sung nhiều bệnh nhất với 46 bệnh/nhóm bệnh mới, ví dụ: Suy tim, rung nhĩ, xơ vữa động mạch, dị tật bẩm sinh vách tim, bệnh van tim, suy tĩnh mạch...
Bệnh da và mô dưới da bổ sung 34 bệnh/nhóm bệnh mới như: Lupus ban đỏ thể da, rứng cá, rụng tóc, bạch biến, nấm móng, sẹo lồi... Nhóm bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa bổ sung 6 bệnh mới, gồm: Tiền đái tháo đường, rối loạn lipid máu, đái tháo nhạt...
Kê đơn dài ngày cho bệnh mạn tính đi kèm
Một bất cập được nhiều địa phương phản ánh là người bệnh cao tuổi hoặc mắc bệnh mạn tính chính như đái tháo đường, tăng huyết áp thường kèm các bệnh mạn tính khác đã điều trị ổn định.
Sở Y tế TPHCM, Hải Phòng và Vĩnh Long đồng loạt kiến nghị cho phép kê đơn bệnh mạn tính đồng mắc theo cùng thời hạn với bệnh chính (tối đa 90 ngày). Các đơn vị chỉ ra rằng nếu bệnh chính được kê 90 ngày nhưng bệnh đi kèm bị giới hạn 30 ngày, người bệnh vẫn phải tái khám nhiều lần.
Trong Dự thảo Thông tư, Bộ Y tế cho phép bác sĩ căn cứ tình trạng lâm sàng để quyết định kê đơn điều trị bệnh mạn tính kèm theo đã chẩn đoán, điều trị ổn định, với số ngày sử dụng tối đa không quá 90 ngày.
Linh hoạt kê đơn đa chuyên khoa
Quy định bắt buộc gộp chung tất cả các chỉ định chuyên khoa vào 1 đơn thuốc tại Thông tư 26/2025 khiến không ít bệnh viện gặp khó.
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh... phản ánh việc gộp 1 đơn gây vướng mắc lớn về trách nhiệm pháp lý của bác sĩ ký cuối đơn khi phải xác nhận cả chỉ định ngoài phạm vi chuyên môn; gây nghẽn kỹ thuật khi triển khai trên hệ thống bệnh án điện tử (HIS).
Trong Dự thảo mới, Bộ Y tế cho phép người hành nghề linh hoạt lựa chọn kê đơn thuốc theo từng chuyên khoa hoặc kê một đơn thuốc chung. Đồng thời, cơ sở khám chữa bệnh được giao trách nhiệm kiểm soát chống chỉ định, tương tác thuốc và trùng lặp thuốc giữa các chuyên khoa để bảo đảm an toàn cho người bệnh.
Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 26/2025/TT-BYT, nhằm điều chỉnh quy định kê đơn thuốc cho bệnh nhân điều trị ngoại trú. Sau hơn một năm áp dụng, nhiều Sở Y tế và bệnh viện nhận thấy quy định hiện hành vẫn tạo thêm thủ tục cho người mắc bệnh mạn tính ổn định. Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo là đề xuất bổ sung 118 bệnh, mã bệnh được kê thuốc ngoại trú trên 30 ngày, tối đa không quá 90 ngày.
Nếu được thông qua, danh mục bệnh được kê đơn dài ngày sẽ tăng từ 252 lên 370 bệnh hoặc nhóm bệnh có mã ICD-10 xác định. Ngoài ra, danh mục còn ghi nhận hai bệnh đa hồng cầu thứ phát, gia đình, mạn do Sở Y tế TPHCM đề xuất và đau thắt ngực ổn định do Sở Y tế Nghệ An đề xuất. Ba nội dung này được đưa ra sau khi các địa phương, cơ sở điều trị phản ánh việc người bệnh phải nhiều lần đến viện chỉ để nhận lại đơn thuốc quen thuộc.
Sở Y tế Hà Nội cho biết nhiều bệnh nhân đái tháo đường hoặc tim mạch đồng thời mắc rối loạn chuyển hóa lipoprotein và tăng lipid máu khác, thuộc mã ICD-10 E78. Tuy nhiên, mã bệnh này chưa nằm trong danh mục hiện hành, khiến thuốc tim mạch có thể cấp 90 ngày nhưng thuốc điều trị mỡ máu vẫn buộc phải lấy đơn mỗi tháng. Tình trạng này làm người bệnh lớn tuổi, thường phải điều trị nhiều bệnh cùng lúc, mất thêm thời gian đi lại, chờ khám và thực hiện thủ tục tại bệnh viện.
Bệnh viện Bạch Mai phản ánh bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, còn gọi là COPD với mã J44, là bệnh hô hấp phổ biến nhưng chưa được áp dụng thời hạn kê đơn đến 90 ngày. Theo thông tin được nêu, COPD ảnh hưởng khoảng 10% dân số, tương đương khoảng 10 triệu người, nên nhu cầu điều trị ổn định trong thời gian dài rất lớn. Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương cũng cho rằng nhiều bệnh nhân u lympho, bạch cầu mạn hoặc cấp giai đoạn duy trì có thể nhận thuốc dài ngày hơn thay vì tái khám hằng tháng.
Trong nhóm bệnh được đề xuất bổ sung, bệnh hệ tuần hoàn chiếm số lượng nhiều nhất với 46 bệnh hoặc nhóm bệnh mới được xác định. Danh sách này gồm suy tim, rung nhĩ, xơ vữa động mạch, dị tật bẩm sinh vách tim, bệnh van tim và suy tĩnh mạch cùng một số bệnh khác. Nhóm bệnh da và mô dưới da có thêm 34 bệnh hoặc nhóm bệnh, trong đó có lupus ban đỏ thể da, rứng cá, rụng tóc, bạch biến, nấm móng và sẹo lồi.
Nhóm bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa được đề xuất bổ sung sáu bệnh, gồm tiền đái tháo đường, rối loạn lipid máu và đái tháo nhạt. Những thay đổi này hướng tới nhóm bệnh cần điều trị liên tục, đặc biệt khi người bệnh đã được chẩn đoán rõ, đáp ứng ổn định và không cần điều chỉnh thuốc thường xuyên. Tuy nhiên, thời hạn cấp thuốc cụ thể vẫn phải căn cứ tình trạng lâm sàng, quyết định chuyên môn của bác sĩ và giới hạn tối đa 90 ngày.
Một vướng mắc khác được Sở Y tế TPHCM, Hải Phòng và Vĩnh Long cùng phản ánh là bệnh mạn tính đi kèm thường bị giới hạn thời gian kê đơn ngắn hơn bệnh chính. Dự thảo cho phép bác sĩ căn cứ tình trạng lâm sàng để kê thuốc cho bệnh mạn tính đồng mắc đã được chẩn đoán, điều trị ổn định, với thời gian tối đa không quá 90 ngày. Cách tiếp cận này giúp hạn chế cảnh bệnh chính được cấp thuốc ba tháng nhưng bệnh kèm theo chỉ được cấp một tháng, khiến người bệnh vẫn phải quay lại bệnh viện nhiều lần.
Dự thảo cũng đề xuất tháo gỡ khó khăn khi người bệnh đồng thời điều trị tại nhiều chuyên khoa khác nhau, thay vì bắt buộc gộp mọi chỉ định vào một đơn thuốc. Người hành nghề có thể lựa chọn kê đơn theo từng chuyên khoa hoặc kê một đơn chung, còn cơ sở khám chữa bệnh phải kiểm soát chống chỉ định, tương tác và trùng lặp thuốc. Theo VietnamNet, nếu được ban hành, các điều chỉnh này có thể giảm số lần tái khám lấy đơn, đồng thời vẫn đặt yêu cầu an toàn điều trị và trách nhiệm chuyên môn lên cơ sở y tế.