Vết đen tưởng vô hại ở chân cảnh báo loại ung thư da tử vong cao nhất

Lời cảnh báo từ những tổn thương nhỏ tưởng vô hại

Ngày 21/9, TS.BS Nguyễn Hữu Quang, Phó Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Phục hồi chức năng, Phó trưởng nhóm Ung thư tế bào hắc tố, Bệnh viện Da liễu Trung ương chia sẻ về 3 ca ung thư tế bào hắc tố (Melanoma) bệnh nhân nhầm tưởng nốt đen dưới chân là vô hại.

Ca bệnh đầu tiên là bệnh nhân nữ 60 tuổi. Khi xuất hiện một mảng da màu đen sẫm, loét nhẹ ở kẽ ngón chân, bà nghĩ mình bị nấm kẽ chân do thường xuyên lội nước nên đã tự mua đủ loại thuốc bôi nấm nhưng tổn thương không thuyên giảm mà ngày càng rỉ dịch, lan rộng.

Khi đến Bệnh viện Da liễu Trung ương, các bác sĩ chỉ định thực hiện sinh thiết, kết quả chẩn đoán xác định bệnh nhân mắc ung thư tế bào hắc tố.

Trường hợp thứ 2 cũng là một bệnh nhân nữ hơn 65 tuổi. Bà cho biết, khi xuất hiện một vệt đen sần sùi ở vùng gót chân lại nghĩ là vết tụ máu chưa tan, do bà từng dẫm phải đá nhọn.

Bà hay dùng đá bọt chà xát vùng có vệt đen và gót chân. Việc ma sát liên tục không làm vết đen biến mất mà vô tình kích thích tế bào ung thư phát triển mạnh hơn, sần sùi và biến dạng bề mặt.

Ca bệnh thứ 3 là cụ ông gần 89 tuổi. Khi con cháu cắt móng, rửa chân cho ông thì phát hiện gan bàn chân của ông xuất hiện một mảng sắc tố lớn, màu sắc nham nhở (chỗ đen sậm, chỗ nâu nhạt), ranh giới không rõ ràng.

Do gan bàn chân là vị trí khuất, lại không gây đau nhức hay ngứa ngáy, ông C. hoàn toàn không hay biết khối u đã âm thầm phát triển từ lâu.

Các kết quả cận lâm sàng cho thấy bệnh nhân đã bị ung thư tế bào hắc tố.

Theo TS Quang, cả 3 ca bệnh trên đều mắc ung thư tế bào hắc tố thể đầu chi, thể bệnh phổ biến ở người châu Á. Các bệnh nhân đã được phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối ung thư và chưa thấy di căn hạch vùng. Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi tốt, tiếp tục theo dõi định kỳ 3 tháng/lần.

Ung thư tế bào hắc tố vô cùng nguy hiểm vì tế bào ung thư có khả năng sinh sôi nhanh, ăn sâu xuống các lớp dưới da và di căn vào mạch máu, hạch bạch huyết cũng như các cơ quan nội tạng (như não, phổi, gan) trong thời gian rất ngắn.

Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể được chữa khỏi nếu phát hiện ở "thời điểm vàng".

Ở giai đoạn sớm, khi tế bào ung thư chỉ mới nằm ở lớp thượng bì, việc điều trị rất đơn giản. Bác sĩ chỉ cần phẫu thuật cắt bỏ rộng tổn thương. Tỷ lệ sống sau 5 năm có thể lên tới trên 95%, bệnh nhân giữ lại được sự toàn vẹn của chi.

Giai đoạn muộn (đã xâm lấn/di căn): Khi khối u đã ăn sâu, loét, chảy máu hoặc di căn, phác đồ điều trị trở nên vô cùng nặng nề. Bệnh nhân có thể phải đối mặt với việc tháo khớp, đoạn chi (cắt bỏ ngón chân hoặc một phần bàn chân) để ngăn chặn tế bào ung thư lây lan, kết hợp với hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch tốn kém nhưng tiên lượng sống rất dè dặt.

Xuất hiện vết bất thường ở bàn chân: Đừng chủ quan

Theo TS Quang, bàn chân là bộ phận nâng đỡ toàn bộ cơ thể nhưng lại thường bị chúng ta "bỏ quên" trong quá trình chăm sóc da hàng ngày. Rất nhiều người khi thấy một nốt ruồi mới mọc, một vết đen hay mảng da sẫm màu dưới lòng bàn chân thường tặc lưỡi cho qua, cho rằng đó chỉ là nốt ruồi son, vết tụ máu do va đập hoặc nấm kẽ chân.

Thực tế lâm sàng cho thấy, đây là vị trí "ưa thích" của ung thư tế bào hắc tố (Melanoma), loại ung thư da ác tính và có tỷ lệ tử vong cao nhất.

Ung thư tế bào hắc tố là một trong những ung thư da có khả năng tiến triển và di căn nhanh nếu được phát hiện ở giai đoạn muộn.

Theo thống kê tại Bệnh viện Da liễu Trung ương giai đoạn 2020-2026, có hơn 100 trường hợp ung thư hắc tố da. Tổn thương tập trung chủ yếu ở bàn chân và móng chân (90,1%). Loét lâm sàng ghi nhận ở 70,4% trường hợp. Thể đầu chi chiếm ưu thế (94,4%).

Tại phòng khám ung thư tế bào hắc tố, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận khoảng 15 ca ung thư tế bào hắc tố từ đầu năm 2026.

Theo GLOBOCAN 2024 (WHO/IARC), toàn cầu ghi nhận 337.969 ca mới ung thư hắc tố da, với 58.398 ca tử vong. 

Quy tắc ABCDE nhận biết ung thư hắc tố da

TS Quang cho biết người dân có thể ghi nhớ quy tắc ABCDE khi tự quan sát các nốt ruồi và tổn thương sắc tố trên da:

A - Asymmetry: Hai nửa tổn thương không đối xứng.

B - Border: Bờ tổn thương không đều, nham nhở hoặc không rõ.

C - Color: Màu sắc không đồng nhất, có nhiều màu hoặc thay đổi màu.

D - Diameter: Kích thước lớn, đặc biệt khi tổn thương tiếp tục phát triển.

E - Evolution: Tổn thương thay đổi theo thời gian về kích thước, hình dạng, màu sắc, bề mặt hoặc triệu chứng.

Ngoài ra, khi thấy xuất hiện tổn thương chảy máu, loét, ngứa, đau hoặc xuất hiện một tổn thương sắc tố mới khác biệt rõ rệt so với những nốt ruồi còn lại nên đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời.

Chuyên gia cũng lưu ý, mỗi người nên tạo thói quen kiểm tra bàn chân của mình và người thân. Nếu bạn thấy bất kỳ một nốt đen, mảng sắc tố nào ở lòng bàn chân, kẽ ngón chân, gót chân hoặc dưới móng chân có các dấu hiệu: lớn nhanh, bờ không đều, màu sắc chỗ đậm chỗ nhạt, nứt nẻ, chảy máu...hãy đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán.

"Không phải mọi nốt ruồi bất thường đều là ung thư tế bào hắc tố. Ngược lại, chỉ nhìn bằng mắt thường cũng không đủ để loại trừ hoàn toàn bệnh lý ác tính. Ung thư tế bào hắc tố có thể bắt đầu từ một nốt ruồi nhỏ nhưng hậu quả vô cùng nghiêm trọng", TS Quang khuyến cáo.