Bỏ qua điều hướng

Nhìn mờ do võng mạc tổn thương

Nhìn mờ do võng mạc tổn thương
Nguồn ảnh: VnExpress

Mắt trái ông Thành (54 tuổi), đột ngột nhìn mờ do hắc võng mạc trung tâm thanh dịch - dịch từ hắc mạc rò rỉ qua lớp ngăn cách với võng mạc.

BS.CKII Lê Thị Thanh Hải, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết thị lực mắt trái người bệnh 3/10, mắt phải 10/10. Kiểm tra chuyên sâu bằng máy chụp cắt lớp quang học OCT và chụp màu đáy mắt FO ghi nhận võng mạc trung tâm mắt trái phồng, dịch tích tụ bên dưới võng mạc, biểu mô sắc tố võng mạc không đều.

Theo bác sĩ Hải, hắc võng mạc trung tâm thanh dịch là tình trạng dịch từ lớp hắc mạc rò rỉ qua biểu mô sắc tố võng mạc, hình thành dịch tụ bất thường nằm dưới lớp võng mạc, gây nhìn mờ, méo hình, rối loạn phân biệt màu sắc hoặc xuất hiện điểm mù. Bệnh khó xác định rõ nguyên nhân, tuy nhiên một số yếu tố làm tăng nguy cơ như căng thẳng tâm lý, stress kéo dài, tăng huyết áp, mang thai hoặc lạm dụng corticoid.

Chụp cắt lớp cấu trúc mắt ghi nhận dịch tích tụ dưới võng mạc mắt trái của ông Thành. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Chụp cắt lớp cấu trúc mắt ghi nhận dịch tích tụ dưới võng mạc mắt trái của ông Thành. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Huyết áp người bệnh ổn định song mắc bệnh viêm khớp dạng thấp mạn tính hơn 10 năm. 4 tháng trước, ông ngưng dùng thuốc theo đơn của bác sĩ, tự mua thuốc trên mạng xã hội, không rõ thành phần, uống hai lần mỗi ngày. Sau vài liều đầu tiên, tình trạng đau khớp, sưng chân giảm hẳn, nhưng dừng thuốc đau nhiều hơn. Bác sĩ Hải nghi bệnh lý mắt của ông Thành có thể liên quan đến thuốc chứa corticoid - thành phần có tác dụng chống viêm, giảm đau, giảm sưng trong thời gian dài.

Bác sĩ Hải giải thích dùng corticoid trong thời gian dài có thể làm thay đổi mạch máu hắc mạc, khiến mạch máu giãn, tăng tính thấm và dễ rò rỉ dịch. Lượng dịch thoát ra tích tụ dưới võng mạc, khiến võng mạc bị bong thanh dịch gây nhìn mờ. Tình trạng này nếu không điều trị kịp thời có thể gây giảm thị lực không phục hồi.

Bác sĩ Hải soi sinh hiển vi kiểm tra đáy mắt cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Bác sĩ Hải soi sinh hiển vi kiểm tra đáy mắt cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Các bác sĩ Trung tâm Mắt Công nghệ cao phối hợp với khoa Cơ xương khớp, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho ông Thành. Người bệnh cần ngừng sử dụng thuốc đang dùng, đồng thời điều chỉnh thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Bác sĩ Hải chỉ định dùng thuốc giãn mạch, giảm phù nề kiểm soát tình trạng tụ dịch tại mắt người bệnh.

Tái khám sau một tháng, tình trạng hắc võng mạc trung tâm thanh dịch được kiểm soát, thị lực mắt trái đạt 6/10. Bác sĩ lưu ý người bệnh cần tái khám đúng hẹn để theo dõi khả năng hấp thu dịch và quá trình phục hồi thị lực. Nếu nhận thấy dấu hiệu bất thường như đau nhức mắt, nhìn mờ cần đến bệnh viện có chuyên khoa Mắt để được điều trị.

Sử dụng corticoid kéo dài hoặc không đúng chỉ định có thể gây nhiều tác hại nguy hiểm. Bác sĩ Hải khuyến cáo mọi người không tự ý dùng thuốc uống, thuốc nhỏ mắt chứa corticoid mà cần tuân thủ chỉ định của bác sĩ. Người có tiền sử sử dụng corticoid kéo dài nên kiểm tra mắt định kỳ mỗi 6-12 tháng, đặc biệt khi nhận thấy dấu hiệu bất thường.

Ngọc Kim Thắm

*Tên người bệnh đã được thay đổi

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh nhãn khoa tại đây để bác sĩ giải đáp
Ông Thành bất ngờ nhìn mờ mắt trái, thị lực chỉ còn 3/10, trong khi mắt phải vẫn đạt 10/10, khiến sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn hơn. Tại Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, bác sĩ kiểm tra chuyên sâu bằng chụp cắt lớp quang học OCT và chụp màu đáy mắt FO. Kết quả cho thấy võng mạc trung tâm mắt trái phồng lên, bên dưới võng mạc xuất hiện dịch tích tụ, còn biểu mô sắc tố võng mạc không đều. Theo BS.CKII Lê Thị Thanh Hải, người bệnh mắc hắc võng mạc trung tâm thanh dịch, tình trạng dịch từ lớp hắc mạc rò rỉ qua biểu mô sắc tố võng mạc. Lượng dịch bất thường này nằm dưới võng mạc, làm thay đổi cấu trúc vùng trung tâm đảm nhiệm khả năng nhìn rõ hình ảnh và nhận biết chi tiết. Người mắc bệnh có thể nhìn mờ, thấy hình ảnh méo mó, khó phân biệt màu sắc hoặc xuất hiện điểm mù trong vùng quan sát. Nguyên nhân chính xác của hắc võng mạc trung tâm thanh dịch thường khó xác định, nhưng căng thẳng tâm lý, stress kéo dài và tăng huyết áp có thể làm nguy cơ tăng lên. Mang thai hoặc sử dụng corticoid cũng được xem là những yếu tố liên quan, đặc biệt khi thuốc dùng trong thời gian dài hoặc không đúng chỉ định chuyên môn. Ở trường hợp ông Thành, huyết áp ổn định, nhưng bệnh nhân mắc viêm khớp dạng thấp mạn tính đã hơn 10 năm và có tiền sử dùng thuốc không rõ thành phần. Khoảng bốn tháng trước, ông tự ngừng thuốc điều trị theo đơn rồi mua thuốc trên mạng xã hội, uống hai lần mỗi ngày mà không biết chính xác thành phần. Sau vài liều đầu tiên, tình trạng đau khớp và sưng chân giảm rõ rệt, nhưng khi ngừng thuốc, những triệu chứng này lại trở nên nghiêm trọng hơn trước. Bác sĩ Hải nghi ngờ thuốc ông sử dụng có chứa corticoid, hoạt chất thường giúp chống viêm, giảm đau, giảm sưng nhưng có thể gây nhiều tác hại nếu lạm dụng. Corticoid dùng kéo dài có thể làm thay đổi mạch máu hắc mạc, khiến các mạch máu giãn ra, tăng tính thấm và dễ rò rỉ dịch hơn. Dịch thoát khỏi lòng mạch sẽ tích tụ dưới võng mạc, gây bong võng mạc thanh dịch, từ đó làm hình ảnh trở nên mờ và biến dạng. Nếu không được phát hiện, theo dõi và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể khiến thị lực suy giảm lâu dài, thậm chí không thể phục hồi hoàn toàn. Sau khi hội chẩn, các bác sĩ Trung tâm Mắt Công nghệ cao phối hợp cùng khoa Cơ xương khớp và Trung tâm Chấn thương chỉnh hình xây dựng phác đồ phù hợp cho ông Thành. Người bệnh được yêu cầu ngừng thuốc đang tự sử dụng, đồng thời điều chỉnh thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp dưới sự hướng dẫn trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa. Tại mắt, bác sĩ Hải chỉ định thuốc giãn mạch và thuốc giảm phù nề nhằm kiểm soát tình trạng dịch đang tích tụ dưới võng mạc. Sau một tháng điều trị, tình trạng hắc võng mạc trung tâm thanh dịch được kiểm soát, còn thị lực mắt trái của ông Thành cải thiện từ 3/10 lên 6/10. Dù kết quả ban đầu khả quan, bác sĩ vẫn yêu cầu người bệnh tái khám đúng hẹn để đánh giá khả năng hấp thu dịch và tiến triển phục hồi thị lực. Việc theo dõi đều đặn giúp phát hiện sớm diễn biến bất thường, đồng thời hỗ trợ bác sĩ điều chỉnh phương án điều trị khi cần thiết. Bác sĩ Hải khuyến cáo người dân không tự ý uống thuốc hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, bởi thuốc chỉ an toàn khi dùng đúng chỉ định và thời gian phù hợp. Người từng sử dụng corticoid kéo dài nên kiểm tra mắt định kỳ mỗi 6 đến 12 tháng, nhất là khi bắt đầu nhìn mờ hoặc thấy hình ảnh biến dạng. Khi đau nhức mắt, giảm thị lực hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến cơ sở có chuyên khoa Mắt để được thăm khám sớm, theo VnExpress.