Tăng tế bào bạch cầu gây viêm đường tiêu hóa

Bạch cầu ái toan vốn là một thành phần của hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại ký sinh trùng và tham gia vào những phản ứng dị ứng thường gặp. Bình thường, loại tế bào này hiện diện với số lượng nhất định trong máu cùng một số mô, bao gồm cả đường tiêu hóa. Khi tập trung quá mức tại một vị trí, bạch cầu ái toan giải phóng các chất gây viêm, làm tổn thương thành ống tiêu hóa và tạo ra nhiều triệu chứng khó chịu. Trường hợp của anh Năm, tên người bệnh đã được thay đổi, cho thấy quá trình nhận diện căn bệnh có thể kéo dài dù người bệnh đã đi khám và làm nhiều xét nghiệm. Anh nhập viện trong tình trạng đau bụng, tiêu chảy, đồng thời xuất hiện một lượng ít dịch trong ổ bụng khiến việc chọc dò lấy mẫu xét nghiệm gặp khó khăn. Kết quả công thức máu ghi nhận bạch cầu ái toan ở mức 2,03 K/µL, cao hơn nhiều so với khoảng bình thường 0,05-0,5 K/µL. Dù chỉ số bạch cầu ái toan tăng rõ, các xét nghiệm máu khác cùng kết quả nội soi ban đầu vẫn chưa giúp xác định nguyên nhân đặc hiệu. Vì chưa có đủ căn cứ kết luận, bác sĩ Lưu Xuân Phát, khoa Nội tiêu hóa, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chỉ định tiếp tục theo dõi. Trong giai đoạn này, người bệnh được tư vấn điều trị, theo dõi diễn tiến và đánh giá lại khi triệu chứng thay đổi hoặc kéo dài. Khoảng ba tháng sau, tình trạng đau bụng của anh Năm nặng hơn, nhưng nội soi đại tràng vẫn không phát hiện bất thường rõ rệt trên bề mặt niêm mạc. Bác sĩ quyết định sinh thiết tại nhiều vị trí trong đại tràng, kể cả những đoạn nhìn bằng mắt thường không thấy tổn thương. Kết quả giải phẫu bệnh sau đó cho thấy niêm mạc đường tiêu hóa bị thâm nhiễm nhiều bạch cầu ái toan, cung cấp manh mối quan trọng để xác định bệnh. Từ kết quả này, người bệnh được điều chỉnh phác đồ điều trị theo hướng phù hợp với tình trạng viêm đường tiêu hóa do tăng bạch cầu ái toan. Sau khoảng ba tuần, các triệu chứng được kiểm soát, tình trạng tiêu chảy chấm dứt và chất lượng cuộc sống cải thiện rõ rệt. Hình ảnh giải phẫu bệnh do Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cung cấp cũng ghi nhận lượng lớn bạch cầu ái toan thâm nhiễm trong niêm mạc đường tiêu hóa. Bệnh lý đường tiêu hóa do tăng bạch cầu ái toan, thường gọi là EGID, thuộc nhóm bệnh viêm liên quan đến hoạt động bất thường của hệ miễn dịch. Bạch cầu ái toan có thể thâm nhiễm tại một hoặc nhiều vị trí của ống tiêu hóa, trải dài từ thực quản đến đại tràng. Tùy lớp thành ống tiêu hóa bị ảnh hưởng, tổn thương có thể nằm ở niêm mạc, lớp cơ hoặc lớp thanh mạc, khiến biểu hiện bệnh giữa các trường hợp không giống nhau. Theo bác sĩ Phát, chẩn đoán EGID thường khó vì tình trạng tăng bạch cầu ái toan còn có thể xuất hiện trong dị ứng, nhiễm ký sinh trùng, phản ứng với thuốc và nhiều bệnh lý khác. Tổn thương trong đường tiêu hóa cũng không phân bố đồng đều, nên mẫu sinh thiết quá ít hoặc lấy không đúng vị trí có thể khiến bệnh bị bỏ sót. Khi tổn thương chủ yếu nằm ở lớp cơ hoặc thanh mạc, sinh thiết niêm mạc thông thường càng khó phản ánh đầy đủ mức độ bệnh. Trường hợp của anh Năm được xem là ca bệnh điển hình, báo cáo tại Hội nghị Khoa học Quốc tế 2026 của hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, diễn ra trong 4 ngày 16-20/9. Câu chuyện cho thấy nội soi không phát hiện bất thường rõ rệt vẫn chưa đủ để loại trừ bệnh, nhất là khi triệu chứng kéo dài và chỉ số bạch cầu ái toan tăng cao. Người có đau bụng, tiêu chảy dai dẳng hoặc dấu hiệu bất thường nên đi khám chuyên khoa, cung cấp đầy đủ thông tin và tuân thủ kế hoạch theo dõi, xét nghiệm do bác sĩ đề nghị.